Rusiyanın Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Dağlıq Qarabağın statusuna toxunaraq deyib ki, həm orada yaşayan, həm yaşamış, həm də qayıtmalı olan şəxslərin hüquqları nəzərə alınaraq statusla bağlı bütün məsələlər müzakirə olunmalıdır.
Rusiyalı nazirin fikrincə, Dağlıq Qarabağın statusu regionun dini və etnik tərkibi haqqında qərardan asılı olaraq təyin ediləcək: “Biz ondan çıxış edirik ki, status Dağlıq Qarabağda etnik-məzhəb razılığını bərpa etmək üçün hansı addımları atmalı olacağımızdan asılı olaraq müəyyən ediləcək. Dağlıq Qarabağın statusu bu regionun bütün kateqoriyadan olan sakinlərinin hüquqları dəqiqləşdirildikdən sonra müəyyənləşdiriləcək”.
Bununla belə, Lavrov sözügedən regionun statusunun müəyyənləşdirilmə müddətinin konkret tarixinin olmadığını da qeyd edib: “Statusun SSRİ-nin dağılması dövründə, müharibə başlayana qədər, uzun illər olduğu kimi, Dağlıq Qarabağda etno-konfessional razılığı bərpa etmək üçün hansı addımları atmalı olduğumuzdan asılı olaraq müəyyənləşəcəyindən çıxış edirik. Status yalnız Dağlıq Qarabağda yaşayan və ora qayıtmaq hüququ olanlara və əlbəttə ki, hər zaman bu ərazidə olmağa davam edənlərə hansı hüquqların veriləcəyi bəlli olduqdan sonra müəyyən edilə bilər. Dağlıq Qarabağın statusunu müəyyənləşdirmək üçün heç bir süni tarix olmamalıdır”.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın uğurlu hərbi qələbəsindən sonra Qarabağa status verilməsi məsələsi gündəmdən çıxıb. Döyüşlər başlayandan sonra Ermənistan bir vaxtlar sülh danışıqlarında bununla bağlı vəd edilən şansları itirib. O cümlədən, 10 noyabr razılaşmasında statusla bağlı bir kəlmə də söz deyilmir. Belə olan halda, Lavrovun statusla bağlı səsləndirdiyi fikirlər nə deməkdir? O, bununla nələrə eyham vurur?
“Ermənistan zamanında sülh danışıqlarında konstruktiv mövqe sərgiləməyibsə...”
Sözügedən məsələni şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Lavrovun bu barədə ziddiyyətli fikirlər səsləndirməsi başadüşülən deyil: “Çünki Lavrov gələcəkdə status məsələsinin müzakirə ediləcəyini qeyd edir. Halbuki, Qarabağa hər hansı statusun veilməsi nəzərdə tutulmayıb. Belə olan halda, Lavrovun tələsik bu kimi açıqlamalarla çıxış etməsi anlaşılan deyil. O cümlədən, bizim maraqlarımıza uyğun deyil. Ermənistan zamanında sülh danışıqlarında konstruktiv mövqe sərgiləməyibsə, o zaman Qarabağla bağlı hansı statusdan söhbət gedə bilər? Belə görünür ki, bundan sonra mübarizə diplomatik müstəvidə davam edəcək. Qarabağa status məsələsi, buradakı separatçıların yenidən “qurum” kimi fəaliyyəti qəbuledilməzdir. Ancaq Lavrov bu məsələdə israrlı görünür. Lakin Azərbaycan tərəfi Xankəndidə separatçıların varlığını və hər hansı statusu qəbul etməyəcək. Ümumiyyətlə, hazırkı prosesdə qeyri-müəyyənlik yaradan Lavrov kimi adamlardır. Çalışırlar ki, Qarabağdakı ermənilərin statusu və silahlı dəstələri olsun. Bu isə Ankara və Moskva arasında aparılan danışıqlar prosesinə də ziddir. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan diplomatik danışıqlarda tək deyil. Türkiyə Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi prosesində iştirak edir”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, Ankaranın diplomatik müstəvidə masada olması hər hansı təzyiqin neytrallaşdırılmasına gətirəcək.
Vidadi ORDAHALLI
