Paşinyan rejimi “Ermənistanda demokratiya, söz və mətbaut azadlığı” olduğunu iddia edirdi, hətta ermənipərəst beynəlxalq təşkilatlar da neofaşist hökumətin iddialarına züy tuturdular.
44 günlük müharibədə Ermənistanın biabrıçı məğlubiyyətindən və Paşinyanın kapitulyasiya sənədi imzalamasından sonra düşmən ölkədə vəziyyət daha da qarışdı, bu ölkənin “söz və mətbuat azadlığı”nın çirki, pası üzə çıxdı. Paşinyanın istefası tələbi ilə küçələrə, meydanlara axışan insanların kütləvi həbsləri başlayıb. Bu gün Ermənistanda jurnalistlərə, media qurumlarına qarşı da analoji zorakılıqlar, həbslər həyata keçirilir. Ermənistan hökuməti KİV-ə və KİV nümayəndələrinə təzyiqlər göstərir, zorakılıqlar edir, bir sözlə, medianın başına hər cür oyun açır. Bu da düşmən ölkədə mətbuat və söz azadlığının olmadığını bir daha beynəlxalq aləmə göstərir, sübut edir. Bundan əlavə, Ermənistanda akkreditasiya olunmuş xarici jurnalistlərə qarşı da basqılar olub, eyni zamanda, onların akkreditasiyası ləğv edilib. Ermənistanda baş verən hadisələr haqqında həqiqəti yazan yerli jurnalistlər ciddi şəkildə cəzalandırılır, xarici jurnalistlər isə ölkədən çıxarılır. Bu faktlara isə hələ də beynəlxalq jurnalist təşkilatları susurlar.
Ermənistanda jurnalistlərə qarşı hökumətin həyata keçirdiyi zorakılıqlarla bağlı beynəlxalq təşkilatlar niyə susurlar?
“Beynəlxalq media qurumlarının hamısı olmasa da, bəziləri Ermənistanda jurnalistlərə qarşı baş verən zorakılıq hallarına reaksiya verib”
Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədr müavini, tanınmış media eksperti Müşfiq Ələsgərli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Ermənistanda söz və mətbuat azadlığı problemi təkcə bu gün deyil, həmişə olub. “Ermənistanda hez zaman söz və mətbuat azadlığı olmayıb. Orada media azadlığı həmin media qurumlarının bağlı olduğu siyasi qurumların imkanları və “müstəqilliyi” qədərdir. Ermənistanda azad media yoxdur, ancaq siyasi qruplardan asılı media var. Paşinyan ölkəsində “hərbi vəziyyət” elan edib, bunun da əsas tələblərindən biri medianın ümumiyyətlə susdurulmasıdır. “Orijinal” bir üsul icad ediblər, Ermənistan mediası nəinki cəbhədəki vəziyyət barədə özbaşına məlumat verə, ümumiyyətlə, hökumətin fəaliyyətini tənqid edə bilməz. Dünya praktikasından fərqli olaraq, Ermənistanda bu işə nəzarət bu ölkənin polisinə tapşırılıb. Yerli polis idarələrinin hansı birininsə ərazisində yerləşən bir mətbuat orqanı istər cəbhədəki vəziyyətlə, istər gedən proseslərlə, istərsə də hökumətin, hətta yerli bələdiyyənin fəaliyyətilə bağlı bir məlumat yayarsa, bir material yazarsa, polisin ona müdaxilə etmək, həmin materialı saytdan çıxarmaq səlahiyyəti var. KİV qurumları bu tələbə əməl etməzlərsə, həmin qurumun fəaliyyətini dayandırmaq səlahiyyəti də polisin əlindədir. Yəni polisin ixtiyarı var ki, məhkəmə qərarı olmadan həmin KİV qurumunun fəaliyyətini dayandırsın. Əlavə olaraq, media üzərinə çox ciddi maliyyə cərimələri qoyulub. “Hərbi vəziyyət” dövründə hökumətin, bələdiyyənin fəaliyyətini tənqid edən media qurumu 1200 avrodan başlayaraq daha üstün məbləğlərdə cərimələnir”.
M.Ələsgərli qeyd etdi ki, 44 günlük müharibə dövründə Ermənistanda jurnalistlərə, media qurumlarına olan təzyiqlərin, demokratiyanın, insan haqlarının boğulması, son günlər başlayan müxalifətin etiraz aksiyalarında müxalifətçilərin kütləvi həbs edilməsi və sair hadisələrin bir faizi Azərbaycanda baş versəydi, beynəlxalq təşkilatlar elə hay-küy salardılar ki, heç susmazdılar, bütün dünyanı üstümüzə qaldırardılar. “Burada ikili standart özünü göstərir. Beynəlxalq insan haqları və jurnalist təşkilatları Ermənistanda jurnalistlərə qarşı baş verənlərə Azərbaycandakı qədər həssas yanaşmırlar, ikili standartlarla yanaşırlar. Hələ də çalışırlar ki, bəlkə bu dövrü birtəhər aradan qaldırıb, yenə də Ermənistan haqqında miflər uydursunlar. Hesab edirəm ki, dünyada jurnalist təşkilatları da daxil olmaqla, yüz beynəlxalq təşkilat varsa, bunun yalnız 10-15 faizi Ermənistanda jurnalistlərə qarşı zorakılıqları, vəziyyətin acınacaqlı olduğunu deyir. Amma beynəlxalq jurnalist təşkilatlarının 80-90 faizi susur. Bəyanat verən beynəlxalq təşkilatlar da bir dəfə bəyanat verməklə kifayətlənir, prosesləru təqib etmirlər. İndi vəziyyət belədir ki, əvvəllər beynəlxalq təşkilatlar Ermənistandakı vəziyyətə yüz faiz göz yumurdularsa, bu gün o baryer aradan qalxıb və beynəlxalq təşkilatların müəyyən hissəsi vəziyyətlə bağlı bəyanatlar verir, Ermənistandakı durumu tənqid edirlər. Çünki Ermənistanda vəziyyət o həddə çatıb ki, artıq bəzi beynəlxalq media təşkilatları susa bilmirlər. Beynəlxalq media qurumlarının hamısı olmasa da, bəziləri Ermənistanda jurnalistlərə qarşı baş verən zorakılıq hallarına reaksiya veriblər. Amma yenə də Ermənistanın tərəfini tutan beynəlxalq jurnalist qurumları və digər təşkilatlar susqunluq göstərirlər. Artıq Ermənistanın bu siyasəti sınıb. Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyası, Avropa Jurnalistlər Federasiyası, Beynəlxalq Söz Azadlığı Mübadiləsi Şəbəkəsi (İFEX) Ermənistanda baş verənləri sərt tənqid edərək bəyanat yayıblar, Paşinyanın müharibə dövründə tətbiq etdiyi hərbi vəziyyətin beynəlxalq prinsiplərə zidd olduğunu açıqlayıblar, medianın fəaliyyətinin tamamilə susdurulduğunu və qanunazidd antidemokratik olduğunu bəyan ediblər”.
M.Ələsgərli onu da qeyd etdi ki, Ermənistanda xarici KİV qurumlarının əməkdaşlarına qarşı da zorakılıq halları müşahidə edilir və onların akkreditasiyası ləğv olunur. Bildiyim qədər, Rusiyanın Ermənistandakı iki KİV qurumunun, eləcə də digər xarici ölkə KİV-indən bir neçəsinin akkreditasiyası ləğv olunub. Bunun da səbəbi odur ki, həmin KİV qurumları Qarabağ cəbhəsində baş verənlərlə bağlı obyektiv məlumat verməyə çalışıblar və Azərbaycanın üstünlükləri, ermənilərin döyüşdən qaçması, təslim olması ilə bağlı həqiqətə yaxın fikirlər qeyd ediblər. Bunun nəticəsində də həmin xarici KİV-in akkreditasiyası ləğv edilib və onlar ölkədən çıxarılıblar. Digət tərəfdən, noyabrın 11-də Ermənistanda diqqətçəkən bir olay baş verdi, “Azadlıq” radiosunun Ermənistandakı ofisinə hücum edildi, etirazçılar tərəfindən onun ofisinin dağıdılmasına cəhdlər olundu. Çünki “Azadlıq” radiosu Ermənistanın imzaladığı müqaviləni kapitulyasiya kimi qeyd edib, bu ölkənin məğlub olduğunu bildirib. Sonra aydın oldu ki, ofisi dağıtmağa cəhd edənlər “qəzəbli kütlə” deyil, hökumət tərəfindən yönləndirilən qüvvələrdir. Çünki “Azadlıq” radiosunun ofisi dağıdılarkən polis prosesə müdaxilə etməyib, kütlənin qarşısını kəsməyib, insanların ora girib radionun ofisini dağıtmasına şərait yaradıb. “Azadlıq” radiosunun reallığı yazdığı üçün hədəfə götürüldüyü aydındır. Ermənistanda həm daxili, həm də orada akkreditasiya olunan xarici mediaya çox ciddi təzyiqlər var. Kimlər ki, erməni hökumətinin cızdığı çərçivəni aşırsa və müəyyən qədər müstəqillik göstərirsə, onların redaksiyaları dağıdılır, hədələnirlər, təhdid olunurlar, akkreditasiyaları ləğv olunur və ölkədən çıxarılırlar. Buna misal olaraq Fransanın “TF1” kanalının, ABŞ-ın “Nyork-Tayms”, İtaliya qəzetinin adını qeyd edə bilərik, o mətbuat orqanlarının əməkdaşlarının da Ermənistanda təzyiq və təqiblərə məruz qalması ilə bağlı faktlar mövcuddur. Burada da məqsəd odur ki, Ermənistan haqqında reallığı yazmaq olmaz, yalnız uydurmalar, nağıllar, onların siyasətinə uyğun məlumatlar yazılmalıdır. Buna əks olan yerli və beynəlxalq KİV-ə isə təqib və təzyiqlər göstərilir” - deyə M.Ələsgərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
