Xanlar Əhmədov: “Sonunci bina Sovet dövrünün sonlarına yaxın tikilərək rəssamların istifadəsinə verilib”
Azərbaycan rəssamlarının heç də hamısı emalatxana ilə təmin olunmayıb. Əlbəttə, bu da onların fəaliyyətində müəyyən çətinliklər yaradır. Rəssamların heç də hamısının maddi durumunun yaxşı olmadığını nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, onların dövlət tərəfindən emalatxana ilə təmin olunmasına ehtiyac var.
Bunu emalatxana şəraiti olmayan, yaxud darısqal olan rəssam və heykəltəraşlar deyir. Qeyd edək ki, bu gün fəaliyyətə başlayan gənc rəssamların, eləcə də onlardan əvvəl sənətdə olan sənətkarların əksəriyyətinin emalatxanası yoxdur. Onlar məcbur olub ya evlərində işləyir, ya da icarəyə yer götürürlər. Bu da, əlbəttə, normal yaradıcılıq məhsulunun meydana çıxmasına maneçilik törədir. İcarəyə götürülən emalatxanaların əksəriyyəti alaqaranlıq və rütubətli yerlərdədir.
Dövlət tərəfindən rəssam və heykəltəraşlara sonuncu dəfə nə vaxt emalatxana verilib?
Rəssamların verdiyi məlumata görə, müstəqillik illərində rəssam və heykəltəraşlar üçün sonuncu dəfə ötən əsrin 80-ci illərinin sonlarında emalatxanalar paylanıb.
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının heykəltəraşlıq bölümünün rəhbəri, xalq rəssamı Xanlar Əhmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırda şəxsi emalatxanası olmayan rəssam və heykəltəraşların sayı çoxdur: “Hazırda dövlət tərəfindən rəssam və heykəltəraşlar üçün bina tikilmir. Sonunci bina Sovet dövrünün sonlarına yaxın tikilərək rəssamların istifadəsinə verilib. Bu gün isə Rəssamlar İttifaqı emalatxana vermir, çünki balansında emalatxana yoxdur. Emalatxanaların hamısının isə öz sahibləri var. Xeyli sayda rəssam və heykəltəraş emalatxana ilə təmin edilməyib. Bəziləri indi haradasa icarəyə emalatxana götürüb işləyirlər”.
Bu gün nə qədər rəssam və heykəltəraşın emalatxanasız olduğuna gəlincə, o bildirdi ki, dəqiq bir rəqəm söyləyə bilməz.
Rəssamların emalatxana ilə təmin olmamasının səbəbinə aydınlıq gətirilməsi üçün Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı ilə əlaqə saxladıq. İttifaqdan bizə bildirdilər ki, ittifaqın rəssamlar üçün emalatxana tikməyə imkanı yoxdur. Qeyd etdilər ki, bu gün rəssamların təxminən 60-70 faizinin emalatxanası var. Məlumatlara görə, Rəssamlar evində, 4-cü mikrorayonda 6 mərtəbəli binada rəssamların emalatxanası yerləşir. Bildirildi ki, bu bina vaxtilə Rəssamlar İttifaqının maliyyəsi hesabına tikilmişdi, Əhmədli qəsəbəsində rəssamların 5 mərtəbəli binada emalatxanası var.
İttifaqdan onu da dedilər ki, dövlət rəssamlara Şıx qəsəbəsində emalatxana tikməyi planlaşdırır. İttifaqdan bildirdilər ki, hətta bu barədə Prezidentin sərəncamı var.
Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl Rəssamlar İttifaqının katibi, xalq rəssamı Ağəli İbrahimov mətbauta bildirib ki, dövlətin rəssamlara qayğısı çox yüksək səviyyədədir. O qeyd edib ki, bizdə rəssamlara olan qayğı, onlara emalatxana tikilməsi üçün Prezidentin göstəriş verməsi təqdirəlayiq haldır: “Başqa ölkələrdə, MDB-də belə bir dövlət layihəsi yoxdur. O ölkələrdə sənətkarlar öz gücünə imkanlar yaradırlar.
İttifaqımızın 700-ə yaxın emalatxanası var. Əlbəttə, əsl sənətkardırsa, o gözləmir ki, ona emalatxana verilsin. O yer tapıb işləyir”.
Bəzi gənc rəssamlar bildirirlər ki, Rəssamlar İttifaqının balansında olan emalatxanaların bir qismi rəssam və heykəltəraşlar tərəfindən özəlləşdirilib. Ona görə də onların bəziləri bu emalatxananı sata da, icarəyə də verə bilir. Gənc rəssamların dövlət tərəfindən emalatxana ilə təmin ediləcəyini deyən gənc rəssamlar bildirirlər ki, əvvəlcə İttifaq üzvü olan rəssamlar emalatxana ilə təmin olunmalıdır. Onu da vurğulayaq ki, gənc rəssamların bir qismi emalatxana tapmaq, ona icarə haqqı ödəmək çətinliyi qarşısında qaldıqları üçün müxtəlif sahələrə üz tuturlar. Məsələn, bəzi gənc rəssamlar şirniyyat, tort sexlərində işləyirlər. Yəni tortlara dizayn verir, onların üzərinin bəzənməsində iştirak edirlər.
Rəssamlar ümid edirlər ki, Şıx qəsəbəsində onlar üçün nəzərdə tutulmuş emalatxana inşa olunduqdan sonra bu problem qismən öz həllini tapacaq.
İradə SARIYEVA