şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Azərbaycan memarlığının “Qarabağnamə”sini yaradan alim - Rizvan Qarabağlı-70

Image


İsa Həbibbəyli: "Rizvan Qarabağlı bütövlükdə əmək fəaliyyətini Akademiyaya həsr edib"

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnsititun aparıcı elmi işçisi, memarlıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, tanınmış memar Rizvan Qarabağlının 70 illik yubleyi münasibəti keçirilən tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin söylədiyi fikirlər bir alimin, bir tədqiqatçının, bir memarın mənalı ömür və elmi fəaliyyət yoluna verilən böyük dəyərdir.

Rizvan Qarabağlının 70 illik yubleyində çıxışı zamanı akademik İsa Həbibbəyli R.Qarabağlının (Rizvan Sarı oğlu Babaşov) əmək fəaliyyətinin 40 ilinin AMEA ilə bağlı olduğunu bildirib.

"Biz həyatının böyük bir hissəsini, demək olar ki, bütövlükdə əmək fəaliyyətini Akademiyaya həsr etmiş bir əməkdaşımızın 70 illik yubileyini qeyd edirik. Rizvan Babaşov Akademiyada çalışdığı 40 ilə yaxın müddət ərzində Azərbaycan memarlıq sənətinin tarixi, abidələri və simaları haqqında samballı elmi əsərlər yazıb, qiymətli monaqrafik tədqiqatlar nəşr etdirib. Mən deyərdim ki, Azərbaycan memarlığının Qarabağ qolunu, Qarabağ istiqamətini bizim elmi ədəbiyyatda xüsusi bir məktəb kimi öyrənən və onun bütün yönləri ilə əhatə edən Rizvan Qarabağlı olub. Ona görə də onun Rizvan Babaşovdan Rizvan Qarabağlı təxəllüsünə keçməsi tamamilə qanunauyğundur. Füzuli rayonunda doğulmağından daha çox Qarabağın abidələrinə yeni elmi həyat verməklə, ömrünü bu işə ürəklə, vicdanla, məsuliyyətlə həsr etməklə, o, sözün əsl mənasında Qarabağlı soyadını daşımağa layiq olduğunu isbat edib. Qarabağın həm şəhərsalma, həm də memarlıq abidələrini öyrənmək baxımından Rizvan Qarabağlının gördüyü iş bir böyük şöbənin, bir böyük elmi kollektivın uzun illər görəcəyi işə bərabərdir. O, təkbaşına uzun illərdən bəri həvəslə, məsuliyyətlə Qarabağın tarixini, görkəmli simalarını, mədəniyyətini və memarlıq irsini öyrənib onu bir salnaməyə çevirib".

İ.Həbibbəyli hesab edir ki, R.Qarabağlının Qarabağ haqqında yazdığı müxtəlif kitablar üst-üstə yığılsa, bir neçə cilddən ibarət Azərbaycan memarlığının möhtəşəm bir "Qarabağnamə"si yaranacaq. "Rizvan Qarabağlı Azərbaycan memarlıq elmində Qarabağ memarlığının "Qarabağnamə"sini yaratmış bir alimdir. Bizdə "Qarabağnamələr" daha çox tarixi aspektdə yazdılmış əsərlərdir. Bu cəhətdən Rizvan Qarabağlının memarlıq "Qarabağnamə"si XIX əsrdə, XX əsrin əvvəllərində meydana çıxmış tarixi "Qarabağnamə"ləri tamamlayan, Qarabağın bütöv, tam möhtəşəm obrazını yaratmağa xidmət edən samballı elmi əsərlərdir.

Həm də diqqətlə fikir versək görərik ki, elmi əsərlərinin hamısı təbliğat xarakterli yox, tədqiqat xarakterli olduğu üçün Rizvan Qarabağlının Qarabağ memarlıq irsinə həsr etdiyi bu "Qarabağnamə" salnamə olmaqla bərabər, həm də Qarabağın memarlıq ensiklopediyası da adlandırıla bilər. Uzun illərdən bəri tanıdığım üçün məsuliyyətlə deyirəm ki, Rizvan Qarabağlının sadə, təvazökar, səmimi, mənəvi cəhətdən zəngin bütöv şəxsiyyəti də onun torpağa, vətənə, elmə, memarlıq sənətinə, peşəsinə bağlılığı ilə bağlı idealarını tamamilə üzvü surətdə əlaqələndirir, deyərdim, tamamlayır. Ona görə də bizim Rizvan Qarabağlıya həm elm adamı olaraq görkəmli bir memarlıq irsini öyrənən tədqiqatçı kimi, həm də aydın, bütöv, azərbaycanlı mənaviyyatını yüksək səviyyədə daşıyan şəxsiyyət kimi böyük hörmətimiz vardır".

İ.Həbibbəyli Akademiyanın Rəyasət Heyəti və öz adından Rizvan Qarabağlını təbrik edib, ona möhkəm can sağlığı arzu edib. "Biz indicə Rizvan Qarabağlı ilə bir yerdə gələcək planlardan danışdıq. Rizvan Qarabağlını başqa memarlardan fərqləndirən bir cəhət də odur ki, o həm də peşəkar rəssamdır. Onun qrafika üslubunda çəkdiyi əsərlər Azərbaycan rəssamlığında az inkişaf etmiş bu sahəni tamamlayır, zənginləşdirir, doldurur. Onun Qarabağın memarlıq irsinə, şəhərsalmasına aid elmi əsərləri ilə yanaşı, qrafika əsərləri də bütövlükdə sözün əsl mənasında bir salnamədir. Bu yaxınlarda Akademiyamızın 80 illiyi qeyd olunarkən Akademiyamızın təməllərini yaratmış 15 görkəmli akademikin hər birini ilk dəfə olaraq qrafika ilə portretini yaradıb. Həmin əsərlər Akademiyanın yubileyi günlərində dünya ictimaiyyətinə göstərilib.

Hazırda Rəyasət Heyətinin binasında, üçüncü mərtəbədə sərgidə daimi ekspozisiyada yer alır. Buna görə tədqiqatçı Rizvan Qarabağlı, eyni zamanda rəssam Rizvan Qarabağlı və şəxsiyyət Rizvan Qarabağlı bax, bu möhtəşəm tamlıq 70 yaşında Azərbaycan cəmiyyətində onu alnını açıq və başını uca edir. Bir daha ürəkdən təbrik edirəm. Biz də Akademiya olaraq ona sürpriz etmişik. Biz bu gün Rizvan Qarabağlını Akademiyanın 80 illiyində təsis edilən Üzeyir Hacıbəyov döş nişanı ilə təltif edirik".

Rizvan Qarabağlı: "İsa müəllim, çox sag olun. Rəssamların, memarların, ümumiyyətlə sənətkarın qabiliyyəti əlində olur, dilində olmur. Əlavə edim ki, İsa müəllimin şəxsi təşəbbüsü ilə Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuşam. Haqqımda dediyiniz yüksək fikirlərə və elmi fəaliyyətimə verdiyiniz yüksək qiymətə görə sizə bir daha təşəkkür edirəm!"

Akademik İsa Həbibbəylinin 70 illik yubiley münasibətilə etdiyi bu çıxış adət edilən təbrik nitqi çərçivəsindən çıxaraq, Rizvan Qarabağlının elmi, bədii və şəxsi irsinə konseptual baxışı ilə yanaşı, akademik-analitik dəyərləndirmə səciyyəsi daşıyır.

Çıxışın elmi-nəzəri kontekstdə müqayisəli təhlili bir neçə əsas istiqamət üzrə aparıla bilər...

Çıxışda alimin fəaliyyəti sadəcə "təbliğat" və ya "populyarlaşdırma" kimi deyil, birbaşa fundametal tədqiqat kimi qiymətləndirilir.

Ənənəvi "Qarabağnamə"lər və "Memarlıq Qarabağnaməsi": XIX əsrdən başlayan klassik Qarabağnamələr (Mirzə Adıgözəl bəy, Mirzə Camal Cavanşir, Əhməd bəy Cavanşir və b.) əsasən siyasi, hərbi və sosioloji tarixi əks etdirirdi. Çıxışda vurğulanır ki, Rizvan Qarabağlı məhz "Memarlıq Qarabağnaməsi" konsepsiyasını elmi dövriyyəyə daxil edərək həmin tarixi silsilənin maddi-mədəniyyət, şəhərsalma və memarlıq baxımından boşluqlarını tamamlamışdır.

Çıxışda irəli sürülən mühüm elmi tezislərdən biri də odur ki, Rizvan Qarabağlının təkbaşına gördüyü iş "bütün bir elmi şöbənin və ya kollektivin uzunillik fəaliyyətinə" bərabər tutulur. Bu müqayisə alimin tədqiqat miqyasının və məhsuldarlığının institusional səviyyədə olduğunu göstərir.

Çıxışda alimin soyad/təxəllüs dəyişimi sadə bir formal prosedur kimi deyil, elmi-mənəvi qanunauyğunluq kimi təhlil olunur. Füzulidə doğulmaq coğrafi faktor olduğu halda, Qarabağın memarlıq abidələrinə "yeni elmi həyat vermək" funksional və peşəkar missiyadır. Akademik İsa Həbibbəyli bu keçidi alimin elmi fəaliyyətinin onun mənəvi identikliyinə çevrilməsi kimi əsaslandırır.

Çıxışın diqqətdaşayan digər elmi aspekti tədqiqatçının çoxsahəli bacarıqlarının qabardılmasıdır. Tədqiqatçı-memarın həm də peşəkar qrafik-rəssam olması onun tarixi obyektlərə yanaşmasında həndəsi dəqiqliklə estetik duymun sintezini yaradır. AMEA-nın 80 illiyi münasibətilə 15 akademikin qrafik portretinin yaradılması və bunun Rəyasət Heyətində daimi ekspozisiyaya daxil edilməsi elmi irsin təsviri sənət vasitəsilə əbədiləşdirilməsinin bariz nümunəsidir.

Nəticə etibarı ilə Akademik İsa Həbibbəylinin çıxışı Rizvan Qarabağlının 70 illik yubileyinə sadə bir təbrik kimi deyil, onun Azərbaycan memarlıqşünaslıq elmində tutduğu mövqeyin konseptual elmi pasportu və Qarabağ memarlıq irsinin sistemləşdirilməsindəki rolunun yüksək akademik təsdiqidir.

Son olaraq bir məqamı qeyd etmək yerinə düşərdi ki, vaxtilə Şərq Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının (ŞÖBMA) prezidenti, akademik Şamil Fətullayev və AMEA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, sənətşünaslıq doktoru, professor Ərtegin Salamzadə Rizvan Qarabağlının Əməkdar memar fəxri adına layiq görülməsi üçün əlaqədar qurumlara təqdimat göndəriblər. Təəssüf ki, hələ də R.Qarabağlı haqq etdiyi Əməkdar memar fəxri adını almayıb. Ümid edirik ki, həm R.Qarabağlının 70 illik yubileyi, həm də "Şəhərsalma və Memarlıq İli" münasibətilə tanınmış alim və memar R.Qarabağlı Əməkdar memar fəxri adına layiq görüləcək.

İradə SARIYEVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
Bakıda narkotik həblər satanlar saxlanıldı, aralarında bir vəkil də var - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ