Torpaq o oğulları qoltuğunun altında saxlaya bilməsə də, bir övlad kimi onları qoynuna aldı. Şəhidlər Vətən, Vətən də şəhidlərin ünvanına çevrildi. Bir insan şəhid olursa onunla bərabər ata-anası, yar-yoldaşı da mənən şəhid olur. Azərbaycanın elə nöqtəsi yoxdur ki, oradan canını Vətən yolunda fəda edən oğullar olmasın. Abşeron və Sumqayıt oğulları da Vətənin dar günündə qılıc kimi qınından sıyrılıb torpaqlarımızın müdafiəsinə qoşuldular, gözə göz, dişə diş, qisasa qisas aldılar...
30 ildən çoxdur ki, Mədəniyyət Nazirliyi Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası Azərbaycanın qəhrəman oğul və qızlarının, şəhid oğullarının, müqəddəs amallar uğrunda həlak olan insanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək missiyasını yerinə yetirir. Bu missiyanı ehtiva edən onlarla kitab, cildliklər hazırlanıb və şəhid ailələrinə, ölkə ictimaiyyətinə təqdim edilib. “44 gün – Tarixi zəfər” IV cildliyi redaksiyanın ərsəyə gətirdiyi ən qiymətli nəşrlərdəndir.
Nəzakət Məmmədovanın rəhbərlik etdiyi Mədəniyyət Nazirliyi Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası “44 gün – Tarixi zəfər” adlı çoxcildliyin IV cildinin təqdimatını Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında Sumqayıt şəhəri və Abşeron rayonundan olan şəhid ailərinə təqdim etdi.
"44 gün – Tarixi zəfər” adlı çoxcildliyin IV cildində Sumqayıt şəhəri və Abşeron rayonundan olan cəsur
Vətən oğulları haqqında əlifba sırası ilə ensiklopedik məlumatlar yer alıb.
Təqdimat mərasiminində Sumqayıt şəhər İcra hakimiyyətinin Müharibə iştirakçıları və şəhid ailələri ilə işin təşkili sektorunun müdiri Tərlan Hacı-zadə, Sumqayıt şəhər ictimaiyyətinin nümayəndələri, Sumqayıt və Abşeron rayonundan olan şəhid ailələrinin üzvləri iştirak edirdilər.
Təqdimat mərasimi şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, sonra dövlət himnimiz səsləndi. Ardınca Redaksiyanın ərsəyə gətirdiyi “Vətən daşı... və ya 44 günün dastanı” adlı layihə əsasında çəkilən və şəhid Vüsal Şükürova həsr olunan sənədli film təqdim olundu.
Sumqayıt şəhər İcra hakimiyyətinin Müharibə iştirakçıları və şəhid ailələri ilə işin təşkili sektorunun müdiri Tərlan Hacı-zadə çıxış edərək bildirdi ki, Xatirə Kitabı Redaksiyasının ərsəyə gətirdiyi bu nəşr şəhidlərimizin adının əbədiləşdirilməsinə verilən böyük töhfədir. Sumqayıt Şəhər İcra hakimiyyətinin başçısının göstərişi ilə Sumayıt şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanın yenidən qurulduğunu deyən T.Hacı-zadə vurğuladı ki, Şəhidlər Xiabanında 528 şəhid uyuyur: “Sumqayıt təkcə kimyaçılar və gənclik şəhəri deyil, həm də qəhrəmanlığa ünvan olan şəhərdir. Vətən müharibəsində Sumqayıt 117 şəhid verib”.
Şair-publisist Rəfail Tağızadə bildirdi ki, Xatirə Kitabı Redaksiyası öz üzərinə düşən missiyanı layiqincə həyata keçirir və bu böyük işlər kiçik, lakin fədakar kollektivin əməyi, zəhməti hesabına başa gəlir: “Biz hamımız ölüb gedəcəyik, amma şəhidlər əbədi yaşayacaqlar”.
Mədəniyyət Nazirliyi Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyasının baş redaktoru Nəzakət Məmmədova
isə çıxışında bildirdi ki, müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu və memarı, ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış və onun xeyir-duası ilə fəaliyyətə başlamış Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası müharibə ağrılarını özündə geniş əks etdirən ensiklopedik tarixi salnamə və həyatımız üçün mühüm hadisədir. “Respublika Xatirə Kitabında əsasən, İkinci Dünya müharibəsində, Əfqanıstan döyüşlərində, 20 Yanvar faciəsində, Xocalı soyqırımında, Qarabağ müharibəsi zamanı torpaqlarımızın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuş, itkin düşmüş, əsir götürülmüş vətəndaşlarımız, Milli Qəhrəmanlarımız haqqında əhatəli materiallar cildlərə salınır, bugünkü və gələcək nəsillər üçün tarixi hadisə kimi xarakterizə edilir.
Respublika Xatirə Kitabının indiyədək iyirmiyə yaxın cildi çap olunub. Əbəs yerə bu kitabı yaddaşımızın abidəsi adlandırmırıq. Çünki bu kitabda tarixin səs-sədası, milli kimliyimiz örnək nüanslar kimi səciyyələnir və burada “Heç kim unudulmur, heç nə yaddan çıxmır!” prinsipi əsas götürülür.
Redaksiyamız 1941-45-ci illər Böyük Vətən müharibəsində həlak olan və itkin düşən Azərbaycan övladları haqqında məlumatların axtarışını və toplanmasını mütəşəkkil qaydada təşkil edib və bu münasibətlə on altı cilddə A hərfindən Z hərfinə qədər adları keçən şəhidlər haqqında kitab nəşr etdirib. Çoxcildliyin əlavələrdən ibarət on yeddinci cildi də artıq çapdan çıxıb.
Redaksiyanın çap etdirdiyi “Qələbə-75 və “Qələbə-80: Azərbaycan xalqının mübarizə əzmi” xüsusi buraxılışları da bu qəbildəndir.
Redaksiya bu silsilə üzrə eləcə də “Tarixin qan yaddaşı”, “223-cü Qırmızı Bayraqlı Belqrad Diviziyası”, “Gözlə məni, ana”, “Vətənin şöhrətini ucaldanlar” və s. kitablar dərc etdirib.
Redaksiyanın Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları haqqında dərc etdirdiyi kitab da bu işin davamı kimi təzahür edir.
2017-ci ildə Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti nəzdində fəaliyyət göstərən Əsir, itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının İşçi qrupu ilə birlikdə daha məsuliyyətli bir araşdırmaya başlayıb. Aparılan iş birliyinin məqsədi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə təcavüz edən Ermənistanın Azərbaycanın əzəli və əbədi torpağı olan Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlara hücumu, torpaqlarımızın işğalı zamanı əsir və girov götürülmüş, həmçinin naməlum şəraitdə itkin düşmüş hərbçi və mülki şəxslərin sonrakı talelərinin araşdırılması işi əsas prioritet kimi qəbul olunub. Redaksiya bununla bağlı iki dildə (Azərbaycan və ingilis dilində) 4 cilddə kitab nəşr etdirib, orada itkin düşmüş və girov götürüldüyü ehtimal olunan vətəndaşlarımızın acı taleyi əks olunub.
RespublikaXatirə Kitabı Redaksiyası ümummilli liderin 100 illiyi ilə əlaqədar “2023-cü il – Heydər Əliyev İli”ndə “Heydər Əliyev Xatirə kitabının yaradıcısıdır” adlı kitab nəşr etdirib. Bu kitab qüdrətli dövlət başçısı, dövlətimizin rəmzi, dövlətçiliyimizin, Konstitusiyamızın və qanunlarımızın qarantı Heydər Əliyevə tərəfimizdən bir vəfa borcudur. 7 oktyabr 2025-ci il tarixində Bakı Ekspo Mərkəzində həmin kitabın təqdimatı keçirilib”.
N.Məmmədova qeyd etdi ki, redaksiya həmçinin, “Bakı Xəbər” qəzeti ilə birgə layihəsi əsasında “Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!” silsiləsindən Qarabağ müharibəsində həlak olanların adlarının və xatirələrinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə 10 kitab nəşr etdirib, həmin kitabların təqdimatını keçirib. Layihə üzrə işlər davam etdirilir. “Redaksiya, eyni zamanda, «Vətən daşı... və ya 44 günün dastanı» adlı layihə əsasında 8 sənədli film çəkib. Bu filmlər geniş ictimaiyyətə təqdim olunub.
Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası Vətən uğrunda qəhrəmanlıqla həlak olan, xalqımıza tarixi zəfər bəxş edən cəsur oğulların adlarının və xatirələrinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə “44 gün – Tarixi zəfər” adlı 4 cilddə kitab nəşr etdirib, onların təqdimatlarını keçirib. Bu kitablar Azərbaycanın hər yerində şəhid ailələrinə çatdırılıb.
Hazırda sizinlə bu möhtəşəm zalda “44 gün – Tarixi zəfər” adlı çoxcildliyin IV cildinin təqdimatına toplaşmışıq. Bu cilddə Sumqayıt şəhəri və Abşeron rayonundan olan cəsur Vətən oğulları haqqında əlifba sırası ilə ensiklopedik məlumatlar yer alıb.
Respublika Xatirə Kitabı yaddaşımızın tarix salnaməsidir və redaksiya hazırda dövlət başçısı İlham Əliyevin diqqət və qayğısı altında bugünkü və gələcək strateji işlərini də eyni məhəbbət və həvəslə davam etdirmək üçün əzmlə çalışır.
Xalqımızın 30 illik həsrətinə 44 gündə son qoyan cəsur, qəhrəman və qeyrətli Azərbaycan övladları – öz canlarını Vətən üçün fəda edən, şərəf tariximizi yazan şəhid oğullar daim yaddaşımızda yaşayacaq, xatirələri həmişə bizə əziz olacaq. İllər, qərinələr ötəcək, onlar heç vaxt unudulmayacaqlar.
Sağlamlıqlarını itirmiş qazilərimiz də bizim fədailərimizidr, onların hünəri ilə bu gün başımızın üstündə nikbin bir səma pərvaz edir.
Bundan sonra qarşımızda duran əsas vəzifələrdən biri Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyasının gələcəkdə görüləcək işlərə daha məsuliyyətlə yanaşmasıdır. Redaksiya Birinci Qarabağ müharibəsində həlak olmuş şəxslərin adlarının əbədiləşdirilməsi istiqamətində yeni layihə hazırlayıb, bu işi gələcək nəsillərə ötürmək, kitabın gələcək uğurunu, gələcək taleyini müəyyənləşdirmək istiqamətində atılacaq addımlara prioritet yanaşır”.
Baş redaktor son olaraq redaksiyanın belə bir tədbir keçirməsinə yaratdığı şəraitə görə Sumqayıt şəhər və Abşeron rayon İcra Hakimiyyətlərinə və əziyyəti keçən hər kəsə təşəkkürünü bildirdi.
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Zülfiyyə Eldarqızı çıxış etdi və Rəfail Tağızadənin “Şəhidim” şeirini ifa etdi.
Şəhid Vəli Vəliyevin atası Kamran Vəliyev çıxış edərək bildirdi ki, Xatirə Kitabı Redaksiyanın gördüyü bu işlər onalara böyük təsəllidir: “Çox sağ olun ki, oğullarımızı yaşadırsınız”.
Şəhid Pərvin Təhməzovun anası Əsli Təhməzova şəhid övladlarının əbədiyyən yaşayacağına inamları tamdır: “Dünyada ən gözəl yol bizim oğullarımızın yoludur. Onlar bu yolla gedib şəhidlik zirvəsinə ucaldılar. Biz dünyadan köçüb getsək də, övladlarımız əbədi yaşayacaq. Nəzakət xanım, bizim qəhrəman oğullarımızı yaşatdığınız üçün çox sağ olun”.
Şəhid Elnur Səmədovun həyat yoldaşı Aynur Səmədova, şəhid Rəsul Sadıqovun nənəsi Səkinə Sadıqova da çıxışlarında şəhidlərimizin xatirəsinin kitablarda əbədiləşdirilməsinin onlar üçün böyük təsəlli olduğunu və bu kitabların gələcək nəsillər üçün örnək olduğunu dedilər.
Tədbirin sonunda “44 gün-Tarixi zəfər” çoxcildliyinin IV cildi şəhid ailələrinə təqdim edildi və xatirə şəkilləri çəkildi.
Hər şəhid bir qəhrəmandır!
İradə SARIYEVA
Sumqayıt-Bakı
