Xəlifə və Bəhlul Danəndə - YUNUS OĞUZ YAZIR

Tarix: 09.10.2025 / 14:11
Bölmə: Mədəniyyət

YUNUS OĞUZ Pritça Bir gün xəlifə Harun ər Rəşidin kefi ala buludda gəzəndə vəziri içəri girib deyir ki, bəs filan tacir hüzurunuza gəlib. Xəlifə soruşur: -Nə ilə bağlıdır hüzuruma gəlməsi, axı mən onu çağırmamışam? Vəzir yenə baş əyib cavab verir: -Ya əmirəlmöminin, qardaşınız Bəhlul Danəndədən şikayətə gəlib. Xəlifə xınalı saqqalını tumarlayır: -Qəribədir, belə hörmətli zatın Bəhlulla nə işi ola bilər? Yaxşı, çağır gəlsin, mənim üçün də maraqlı oldu. İçəri tösmərək bir nəfər girib xəlifəni salamladı, sonra dizlərini yerə qoyub iməkləyərək xəlifənin başmağından öpdü. -Qalx, -Harun ər Rəşid handan -hana dilləndi, - eşitdim qardaşımdan şikayətə gəlmisən. Tacir ayağa durub əyin-başını düzəltdi. -Bəli şikayətə gəlmişən, ya əmirəlmöminin. -Danış, - xəlifə hökmlə dilləndi. -Ya tacirlərin, əsnafın himayəçisi! Bİr müddət ticarətim zəiflədi. Bilmədim neyləyim. Bazara çıxanda gördüm ki, Bəhlul gəlir. Dedim, ya Bəhlul Danəndə, mənə nə məsləhət verərsən ki, ticarətim genişlənsin? Düşünmədən cavab verdi: "Get dəmir al, yığ anbara, bir azdan müharibə elan ediləcək, silah qayırmaq üçün dəmirə çox ehtiyac olacaq."Elə də etdim. Qazancım dörd-beş qat oldu. Bir gün yenə oturmuşdum bazarda. Gördüm yenə o gəlir. Çağırdım yanıma. Dedim ya Bəhlul Divanə, mənə nə məsləhət verərsiniz ki, bir qədər də çox qazanım. Yenə düşünmədən cavab verdi: "Get çoxlu soğan al, yığ anbara, üstünə də su səp". Elə də etdim. Üstündən iki ay keçməmiş soğanlar göyərib xarab oldu. Əlimdə olan-qalan da getdi. Şikayətimin məğzi belədir. Xəlifə yenə saqqalını tumarlayıb dedi: -Əgər, sən deyən kimidirsə, zərəri mən ödəyəcəm, yox, əgər qardaşım tutarlı bir dəlil ortaya qoysa, daha mənlik deyil. Xəlifənin əmrilə Bəhlulu tapıb onun hüzuruna gətirdilər. Çox çəkmədi ki, üzündə heç vaxt təbəssüm görünməyən Bəhlul içəri girdi. Durdu qapının ağzında. Xəlifə barmağı ilə taciri göstərib soruşdu: -Bu hörmətli zata bir dəfə məsləhətinlə yaxşı xeyir vermisən, bir dəfə də zərər, niyə? Danəndə baxışları ilə əvvəlcə taciri gözdən keçirdi, sonra isə nəzərlərini qardaşının üzərində saxladı. -Bu tacir bir dəfə mənə Danəndə kimi müraciət etdi. Mən də ona ağıllı məsləhət verdim. Çoxlu qazandı. Əli pulla oynamağa başlayanda genəldi, harınladı. İkinci dəfə mənə Divanə kimi müraciət etdi. Mən də dəli kimi məsləhət verdim, zərərə düşdü. Xəlifə şaqqanaq çəkərək tacirə üzünü tutdu: -Kişi, bu işdə sən özün günahkarsan. Məndən heç bir təzminat ala bilməyəcəksən, gedin. Onlar mürəxxəs olandan sonra xəlifə üzünü vəzirinə tutub soruşdu: -Vəzir, sən bu Bəhlulu gülən görmüsən? -Xeyr, ya əmirəlmöminin. -Onun həmişə qaşqabaqlı gəzməsi məni çox düşündürür. Sən belə et. Carçıya tapşır ki, kim Bəhlul Danəndəni gülən görsə, ona bir torba qızıl verəcəm. Carçı aləmə car çəkir, amma onu heç kim gülən görmür. Bir gün Bəhlul sallaqxananın yanından keçəndə baxır ki, qoyun öz ayağından asılıb, dərisi də soyulur. O, bu mənzərəyə baxıb şaqqanaq çəkir. Qəssab bu mənzərəni görüb tez saraya qaçır ki, bəs qardaşınızı gülən görmüşəm. Bəhlulu axtarıb tapırlar, xəlifənin hüzuruna gətirirlər. Harun ər Rəşid soruşur: -Bu qəssab iddia edir ki, sən sallaqxananın yanından keçəndə gülmüsən. Bu doğrudurmu? O xəlifənin sözlərini təsdiqləyir: -Bəli, gülmüşəm. Xəlifə göstəriş verir ki, qəssabı yola salsınlar. O gedəndən sonra sual verir: -Yaxşı bəs, o sallaqxanada səni güldürən nə oldu? -Qardaş, həmişə sənin zalımlığını, rəiyyətə əziyyət verdiyini görəndə fikirləşirdim ki, sənin bu əməllərinə o dünyada necə cavab verəcəm? Sallaqxananın yanından keçəndə gördüm ki, qoyun öz ayağından asılıb, dərisini soyurlar. Ondan başa düşdüm ki, hər kəs öz əməllərinə görə özü cavabdehdir. Bax buna güldüm...

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.09.2026 / 11:02

Şair-publisist Dəyanət Osmanlının yeni nəşrləri oxuculara təqdim edilib

Tarix: 29.09.2026 / 09:12

Romada “Harmoniya” sənədli filminin təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 26.09.2026 / 08:51

Qafqaz Albaniyası memarlığında heraldika və simvoloji nişanlar sistemi

Tarix: 25.09.2026 / 20:03

XALÇA VƏ SANDIQ: YADDAŞIN İKİ MƏDƏNİ FORMASI

Tarix: 25.09.2026 / 17:05

Tarix və Etnologiya İnstitutunun əməkdaşları Qəbəldə ekspedisiyada olublar...

Tarix: 24.09.2026 / 15:59

“Bakıya uçuş. İncəsənət həftəsonu. Gələcəyi İNDİ duy”

Tarix: 23.09.2026 / 14:08

Qafqaz Albaniyası və Efiopiya yazı sistemləri kontekstində erməni əlifbasının mənşəyi...

Tarix: 23.09.2026 / 13:11

Bodrumda yerli həyatın izində: Egey sahilinin fərqli üzünü kəşf edin - FOTOLAR

Tarix: 22.09.2026 / 16:57

Eldəniz Quliyev: “Yaranan situasiya ilə əlaqədar yeganə çarəmiz ölkə başçısına müraciət etmək idi” - MÜSAHİBƏ

Tarix: 22.09.2026 / 15:37

Kənan Musayev: “Tələbimiz odur ki, alternativ namizdələrin iştirakı ilə seçki yenidən keçirilsin”

Tarix: 22.09.2026 / 15:12

Maarif Məhərrəmbəyli: “Seçkinin nəticələri ləğv olunmalıdır”

Tarix: 22.09.2026 / 13:15

Qafqaz Albaniyasının möhür və damğaları

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Azərbaycanın regional və beynəlxalq əməkdaşlığında hərbi tərəfdaşlığın rolu sürətlə artır