“Həm Türkmənistan, həm də Azərbaycan karbohidrogen ehtiyatları ilə zəngin, özünü təmin edən dövlətdir. Biz bu ehtiyatların şaxələndirilməsinin tərəfdarıyıq”. Bunu Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə mətbuata bəyanatlarla çıxış edərkən bildirib.
Q.Berdiməhəmmədovun fikrincə, şaxələndirmə bütün tərəflər arasında paritet əsasda qurulmalıdır: “Biz belə bir ideya irəli sürürük ki, bu şaxələndirmə istehsalçı, daşıyıcı və son istehlakçı arasında paritet əsasda qurulmalıdır. Buna görə də biz bu gün razılaşdıq ki, bundan sonra da qaz, neft-kimya və başqa sahələr üzrə birgə işləyəcəyik. Həmçinin tekstil sənayesi, aqrosənaye kompleksi, habelə nəqliyyat-tranzit dəhlizinin inkişafı məsələlərinə diqqəti cəlb etdik.
Bu mövzuya keçməzdən əvvəl xatırlatmaq istərdim ki, bizi həm də Xəzər dənizi birləşdirir. Xəzəryanı ölkələrin hamısı bildirir ki, bu, sülh və mehriban qonşuluq dənizidir. Buna görə də, bildiyiniz kimi, Xəzər dənizinin statusu barədə beynəlxalq Konvensiya qəbul edilib və orada müəyyən olunub ki, gələcəkdə bütün mexanizmlər bizim xarici siyasət idarələri tərəfindən işlənib hazırlanmalıdır”.
Maraqlıdır, şaxələndirmənin bütün tərəflər arasında, yəni istehsalçı, daşıyıcı və son istehlakçı olmaqla, belə demək mümkünsə, “üçtərəfli paritet” əsaslarda qurulması Azərbaycan üçün sərfəlidirmi? Ekspertlər bunun perspektivinə necə yanaşır?
“Düşünmürəm ki, onun bu cür yanaşması iqtisadi baxımdan bizim ziyanımıza olsun”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, burada Azərbaycanın xeyrinə olmayan məqamlardan söhbət gedə bilməz: “Fikrimcə, burada söhbət bərabərlikdən gedir. Yəni tərəflərin heç biri ayrıseçkiliyə məruz qalmasın. Q.Berdıməhəmmədov məlum fikirləri ilə ona işarə etdi ki, bu məsələdə bütün tərəflərə eyni şərait yaradılmalıdır. Düşünmürəm ki, onun bu cür yanaşması iqtisadi baxımdan bizim ziyanımıza olsun. Bilirsiniz, regionda bəzən böyük dövlətlər müəyyən məsələləri öz xeyirlərinə həll etməyə çalışırlar. Bu zaman kiçik dövlətlər müəyyən mənada çətinliklərlə üzləşir. Hesab edirəm ki, Q.Berdiməhəmmədov şaxələndirmənin paritet əsasda qurulmasını deyərkən bütün tərəflərin marağının eyni səviyyədə qorunmasını nəzərdə tutub. Zatən bunların hər birinin öz qiyməti var. Bu qiymətə uyğun olaraq iqtisadi əlaqələr tənzimlənir. Bu bütün dünyada belədir. Hesab edirəm ki, sözügedən istiqamətdə işlər sürətləndiriləcək. Nəticədə Azərbaycanın tranzit ölkə olaraq rolu və gəlirləri artacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
