Neft yenidən 110 dolları aşacaq

Tarix: 23.10.2014 / 04:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Neftin dünya bazarlarında son günlər kəskin şəkildə dəyişən qiyməti beynəlxalq iqtisadi mərkəzlərin xüsusi diqqət mərkəzindədir. Hazırda bununla bağlı fərqli fikirlər müşahidə olunur. Bir qrup ekspert və tədqiqat mərkəzi hesab edir ki, neft hələ dəyərdən düşməkdə davam edəcək. Digər cəbhədə isə əks mövqe hökm sürür. Məsələn, Rusiyanın enerji naziri Aleksandr Novak neftin qiymətinin uzun müddətdə yenidən 90-110 dollar səviyyələrinə çatacağını söyləyib.
"Barclays" bankı analitiklərindən Kristian Keller də neftin qiymətində yeni sıçrayışlı artım gözlənildiyini istisna etmir: "Neftin qiymətləri hər ötən gün bir az daha qeyri-sabit olur və qiymətlərdə yeni yüksəliş risqinin olduğunu düşünürük".
Belə fikirlər də səslənir ki, İŞİD terror qruplaşmasının da neft bazarına müdaxiləsindən sonra yeni qiymət artımı gözləmək olar. Bu arada ABŞ-da yerləşən beynəlxalq enerji məsləhət şirkəti olan İHS-in yayımladığı hesabata görə, İŞİD İraq və Suriyada neft və neft məhsullarının qanunsuz satışlarından illik 800 milyon dollar gəlir əldə edir. Terrorçular tərəfindən hasil edilən neftin barreli 25-60 dollar arasında satılır. İŞİD-in İraq və Suriyada nəzarət etdiyi bölgədəki neft istehsalı həcmi gündəlik 350 min barrel olmasına baxmayaraq, texniki çatışmazlıq üzündən istehsal gündəlik 50-60 min barrel təşkil edir. Hesabatda daha sonra qeyd edilir: "Neft İŞİD-in döyüş maşınlarını, hərbi vasitələrini bəsləyir. Neft gəlirləri İŞİD-in fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə sərf olunur və bu da nefti satan, daşıyan və ixrac edən vasitəçilərə cəsarət verir". Hesabatda qruplaşmanın yük maşınıları ilə doldurula bilən mobil neftayırma zavodlarına da sahib olduğu qeyd edilib.
Bəhreyn beynəlxalq strateji araşdırmalar mərkəzinin direktoru Xalid ər Rüveyxi isə bildirib ki, İŞİD terror qruplaşmasının silahlıları İraq və Suriya ərazisində nəzarət etdikləri yataqlarda maksimum 80 min barrel neft hasil edirlər. Rüveyxi qeyd edib ki, İŞİD cəmi 10 kiçik neft yatağına nəzarət edir və bu yataqlardan gün ərzində maksimum 80 min barrel neft hasil edir. O qeyd edib ki, İŞİD-in İraq və Suriyada geniş ərazilər ələ keçirməsi neftin qiymətinə dolayısı ilə təsir edir, çünki bu, neft istehsalatının təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Hesab edilir ki, İŞİD məsələsi həll olunduqdan sonra həqiqətən neftin yenidən bahalaşmasını gözləmək olar.
Hələlik isə neftin qiymətində ucuzlaşma hiss olunur. Əsas səbəb həm də odur ki, OPEK ölkələri neft hasilatını azaldaraq qiyməti sala bilmirlər, çünki bu ölkələr illərdir normal iqtisadi model qura bilməyiblər. Hasilatın azalması onların gəlirlərinin azalması ilə nəticələnir. OPEK-ə daxil olmayan Rusiyada da vəziyyət eynidir, qiymət aşağı düşdükcə, Rusiya daha çox neft istehsal edərək itkiləri kompensasiya etməyə çalışır.
Digər tərəfdən, Səudiyyə Ərəbistanı və Küveyt neft satışı sahəsində yeni qaydalar tətbiq edib. Bu ölkələr öz bazar paylarının saxlanması məqsədilə nefti aşağı qiymətə satmağa qərar veriblər. Bununla da OPEK-in üzvləri olan Səudiyyə Ərəbistanı və Küveyt neftin qiymətinin aşağı düşməsinə baxmayaraq, öz hasilatlarını azaltmaq niyyətində deyillər.
Səudiyyə Ərəbistanının nümayəndələri digər bazar iştirakçıları ilə danışıqlarında qeyd ediblər ki, əgər bu endirim neft hasil edən digər dövlətlərlə rəqabətdə kömək olacaqsa, onlar neftin 1 barrelinin 80 dollara kimi düşməsinə etiraz etmirlər. Səudiyyənin məqsədi iri neft idxalçılarının başqa ölkədən yox, məhz ondan neft almasını təmin etməkdir. Əvəzində isə neft hasilatını 9,5-10 milyon barrelə qədər artırır. Başqa bir tərəfdən, son zamanlar ABŞ neft idxalını azaldıb. Bununla ABŞ Fars körfəzi ölkələrindən neft asılılığını azaldıb. Səudiyyə hakimiyyəti isə ABŞ-ın əvəzində öz ixracını Cənub-Şərqi Asiyaya yönəldib. Bütün bunlar ölkəmizə də təsirsiz ötüşmür. Qeyd edək ki, ötən il Azərbaycan Dövlət Neft Fondu 17,4 milyard dollar gəlir əldə etmişdi. Neftin qiymətinin aşağı düşməsi ilə bu il Azərbaycana 1,5 milyard dollar az gəlir daxil olacağı gözlənir. Neftin bahalaşacağı təqdirdə isə vəziyyət dəyişəcək. Lakin xatırladaq ki, dünya bazarında istehsal olunan məhsulların qiyməti artan kimi ölkəyə gətirilən məhsulların qiymətində artımlar müşahidə olunur. Lakin istənilən bahalaşma fonunda iqtisadiyyatda enerji istehsalı ilə məşğul olan yanacaq enerji kompleksinin rentabellik səviyyəsi yüksələcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...