Mərkəzi Bank 2018-ci il üçün maliyyə hesabatını açıqlayıb. 2016-2017-ci illərdə mənfəəti hesabına 6.6 milyard manat dövlət büdcəsinə köçürən MB 2018-ci ildə dövlət büdcəsinə köçürmə etməyib. Səbəb odur ki, artıq bankın mənfəəti yoxdur.
Hesabatdan o da məlum olub ki, MB-nin cəmi aktivləri bu il yanvarın 1-nə 22 068,979 milyon manat təşkil edib. Bu da ötən il yanvarın 1-i ilə müqayisədə 2,5 faiz azdır. MB-nin aktivlərinin 16 337,898 mln. manatını borc qiymətli kağızları (1 il bundan əvvəl olmayıb), 4 894,585 mln. manatını pul vəsaitləri və onların ekvivalentləri (illik müqayisədə 9,2% az), 361,778 mln. manatını Beynəlxalq Valyuta Fondu ilə hesablaşmalar (2,4% az), 310,867 mln. manatını isə banklara verilmiş kreditlər (22,45% az) təşkil edib.
O da məlum olub ki, 2018-ci ildə MB-nin cəmi öhdəlikləri 2,8% azalaraq 17 611,517 mln. manat, o cümlədən, dövriyyədə olan əskinaslar və sikkələr 2,75% artaraq 8 364,129 mln. manat, rezident bankların qısamüddətli depozitləri 23% azalaraq 3 378,509 mln. manat, kredit təşkilatları qarşısında öhdəliklər 36,8% artaraq 2 832,777 mln. manat, hökumət idarələri qarşısında öhdəliklər 5,7% artaraq 1 617,684 mln. manat, buraxılmış borc qiymətli kağızlar isə 9,2% artaraq 1 005,552 mln. manat, qurumun cəmi kapitalı isə 1,2% azalaraq 4 457,462 mln. manat olub.
Son nəticədə qurum 2018-ci ili 60,316 mln. manat zərərlə başa vurub. Halbuki, MB 2017-ci ildən 3,5 milyard manat mənfəətlə çıxmışdı.
Maraqlıdır, bunun səbəbi nə ilə bağlıdır?
Rəsul Cahangirli: “Bank rəhbərliyi çalışmalıdır ki, çevik maliyyə siyasəti yeridib yaranan risqləri vaxtında önləsin”
Məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, bunun iki başlıca səbəbi var: “Səbəb odur ki, əvvəlki illərdə MB-nin hesabına Dövlət Neft Fondundan böyük həcmdə transferlər edilib. Həmin illərdə MB-nin 6.6 milyard manatlıq böyük məbləğdə mənfəətinin yaranması 2 mənbə hesabına formalaşıb. Bunlar devalvasiya nəticəsində valyuta aktivlərinin yenidən qiymətləndirilməsi və Neft Fondundan köçürmələrdir. Məhz bunların sayəsində MB-nin mənfəəti yaranıb. Xüsusən də qeyd etdiyim kimi, Neft Fondunun transferləri bu məsələdə mühüm rol oynayıb. Nəticədə MB 2016-2017-ci illərdə əldə etdiyi mənfəətin 6.6 manatını dövlət büdcəsinə köçürüb. Onu da qeyd edim ki, MB-nin sözügedən köçürmələri əsasən dövlət şirkətlərinin ödənilməyən borclarının qaytarılmasına yönəldilib. Çünki dövlət şirkətlərinin bununla bağlı çox böyük borcu yaranmışdı. Artıq transferlər olmadığına görə MB 2018-ci ildə dövlət büdcəsinə köçürmə edə bilməyib. Bu səbəbdən MB-nin mənfəəti olmayıb və bank 2018-ci ili zərərlə başa vurub. Hesab edirəm ki, MB bu sahədə fəaliyyətini daha da təkmilləşdirməlidir. Bank rəhbərliyi çalışmalıdır ki, çevik maliyyə siyasəti yeridib yaranan risqləri vaxtında önləsin. Düşünürəm ki, bu çox vacib məqamlardan biridir”.
Vidadi ORDAHALLI