Azər Allahverənov: "Təcrübə də göstərir ki, həmin işçilər məhz şirkətin qeydiyyatda olduğu, aid olduğu ölkədən dəvət olunur"
2017-ci il fevralın 1-nə Azərbaycanda fərdi uçot sistemində qeydiyyatda olan xarici vətəndaşların sayı 34 min 213 nəfərə çatıb ki, bu da ilin əvvəlinə olan göstəricidən 0,8 faiz çoxdur. Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin məlumatında deyilir.
Belə ki, 2017-ci ilin yanvar ayında sistemdə əlavə olaraq 273 nəfər əcnəbi şəxs qeydiyyata alınıb. Onların hər birinə unikal sosial sığorta nömrəsi olan fərdi şəxsi hesab açılıb, sosial sığorta şəhadətnaməsi rəsmiləşdirilib. Bununla da cari ilin 1 fevral tarixinə fərdi uçot sistemində qeydiyyatda olan xarici vətəndaşların sayı 34 213 nəfərə çatıb. Azərbaycanda fərdi uçot sistemində fərdi şəxsi hesabı olan əcnəbilər 125-dək ölkəni təmsil edir. Onların arasında sayca daha çox olan Türkiyə, Gürcüstan və Rusiya vətəndaşlarıdır.
Sözügedən məlumatda o da qeyd olunur ki, sistemdə qeydiyyatda olan digər sığortaolunanlar kimi, fərdi şəxsi hesaba malik əcnəbilər də məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının vaxtında və tam məbləğdə köçürülməsi prosesinə "Sığortaolunanlara məlumatların verilməsi" e-xidməti vasitəsilə ardıcıl şəkildə nəzarət edə bilir.
Məlumat üçün onu da qeyd edək ki, 2006-cı ildə DSMF respublikada işləyən əcnəbi vətəndaşların məcburi sosial sığorta üzrə ödənişlərə cəlb olunması prosesinə başlayıb.
Ümumilikdə, Azərbaycanda fərdi uçot sistemində qeydiyyatda olan xarici vətəndaşların sayının artmasını ekspertlər nə ilə əlaqələndirir?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən miqrasiya sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənovun fikrincə, bu bir sıra faktorlarla əlaqədardır: "Əcnəbilər Azərbaycan üçün işləməyə iki yolla gəlir. Birinci yolu odur ki, hansısa bir şirkət əcnəbini işə götürür. Çox vaxt bu hansısa xarici şirkət olur. Əcnəbini öz kanalları vasitəsilə xaricdən dəvət edirlər. Təcrübə də göstərir ki, həmin işçilər məhz şirkətin qeydiyyatda olduğu, aid olduğu ölkədən dəvət olunur. Təbii ki, belə olduğu halda, əcnəbiyə təklif olunan məbləğ onun ölkəsində olan orta əməkhaqqından artıq olur. Məbləğ yüksək olmalıdır ki, ona sərf etsin. Xüsusilə də Avropa ölkələrindən gəlib burada fəaliyyət göstərən insanların aldıqları maaş öz ölkələrində aldıqları orta aylıq əməkhaqqıdan çox olur. Digər tərəfdən, elə sahələr var ki, ona uyğun yerli kadrlar yoxdur və əcnəbi kadrlara ehtiyac yaranır. İkinci yolla Azərbaycanda iş tapan əcnəbi miqrantlara gəlincə, onlar gəlib burada müəyyən müddət yaşayır. Sonradan burada əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmağa qərar verir. Müxtəlif xidmət sahələrində, iaşə obyektlərində, ticarət sahəsində işləyirlər. İşi özləri müstəqil tapırlar. İşverən tərəflə məbləği razılaşdırırlar. İşverənlərin adətən onlara təklif etdiyi maaşın məbləği Azərbaycanın orta aylıq əməkhaqqı miqdarından bir qədər artıq ola bilər. Burada çox ciddi fərq hiss olunmur".
Vidadi ORDAHALLI
