Bankların müştəri itirməsi sürətlənir

Tarix: 15.09.2015 / 02:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya iqtisadiyyatında ciddi problemlərə yol açan yeni tənəzzül dalğası bank sektoruna da təsir göstərməyə başlayıb. Elə bu fonda dünya iqtisadiyyatında vəziyyət dəyişməyəcəyi təqdirdə bir sıra ölkələrdə bank böhranı yarana biləcəyinə dair xəbərdarlıqlar edilir. Məsələn, Beynəlxalq Hesablaşmalar Bankının (BHB) rüblük məruzəsində aralarında Braziliya, Türkiyə və Çinin də yer aldığı bəzi ölkələrin bank sistemində böhran ehtimalı olduğu bildirilib.

Bir sıra Avropa ölkələri və bəzi MDB dövlətlərində də vəziyyət yaxşı deyil. Təbii ki, bütün bu proseslərin digər ölkələrə də təsiri qaçılmazdır. İlk növbədə ona görə ki, bankların bir-birindən borc götürməsi təcrübəsi dünyada geniş yayılıb və bu təcrübədən Azərbaycan bankları da istifadə edir. İndi isə yaranmış durumda bankların xaricdən borc götürməsi müşkülə çevrilə bilər. Təbii ki, bu da bankların ölkə daxilində kredit siyasətinə təsirsiz ötüşmür. Digər tərəfdən valyuta bazarında baş verənlər onsuz da bankların müştərilərinin sayını xeyli azaldıb. Bunu bank və qeyri-bank kredit təşkilatlarının ayırdığı kreditlərin miqdarının azalmasından da görmək olar.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda qeyri-bank kredit təşkilatları tərəfindən ölkə iqtisadiyyatına kredit qoyuluşu azalmağa başlayıb. Bu təşkilatlar tərəfindən kreditləşmə iyul ayı ərzində 0,78% və ya 4,6 milyon manat azalaraq cari il avqustun 1-nə 586 milyon manat təşkil edib. Ölkə iqtisadiyyatına məcmu kredit qoyuluşunda qeyri-bank təşkilatlarının xüsusi çəkisi 2,9% səviyyəsində qalıb. Bankların da durumunda vəziyyətin qənaətbəxş olduğunu söyləmək mümkün deyil. Xüsusən də istehlak kreditlərinin azalması vəziyyətə mənfi təsir edir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, istehlak kreditləşməsində 2015-ci ilin fevral ayından başlayan azalma iyul ayı ərzində də davam edib. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, avqustun 1-nə ölkə iqtisadiyyatına məcmu kredit qoyuluşunun 38,5%-i və ya 7 milyard 769,9 milyon manatı ev təsərrüfatlarına yönəldilib. Hesabata əsasən, nəticədə, aylıq müqayisədə 1,46% azalma müşahidə olunub. Bütün bunlar fonunda ölkə banklarında müştəri qıtlığı hiss edilir. İnsanlar daha əvvəlki kimi kredit götürmək üçün saatlarla gözləməli olmur. Bank filialları əksər hallarda boş olur, əsasən kreditlərə görə ödənişləri qəbul edir. Müştərilərin azlığı bankları müraciətlərə daha operativ baxmağa vadar edib. Əvvəllər müştərinin sənədləri və ödəmə qabiliyyəti bir neçə saat ərzində araşdırılır, bəzən isə buna bir neçə gün sərf edilirdi. İndi isə kredit üçün müraciətlərə ən geci 1 saat ərzində baxılır. Halbuki, bir neçə ay bundan əvvəl banklarda tamamilə fərqli mənzərə hökm sürürdü. Yüzlərlə insan kredit götürmək üçün növbəsini gözləyirdi. Bank mütəxəssisləri Azərbaycanda kredit bumunun yatmasını devalvasiyanın nəticəsi kimi də qiymətləndirir. Bundan başqa, devalvasiyadan sonra bankların əsasən dollarla kredit təklif etməsi də kredit müraciətlərinin azalmasına səbəb olub. Digər tərəfdən Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) tələbi ilə banklar müştərilərə qarşı gəlir tələbini sərtləşdirib. İndi kredit götürmək istəyənlərin daha çox rəsmi gəlirləri nəzərə alınır, eləcə də onların başqa banklarda öhdəliklərinə baxılır. Son nəticədə hamı kredit ala bilmir. Bankların müştəri cəlb etmək üçün atdığı addımlardan biri də mütəmadi olaraq faiz dərəcələrinin endirilməsidir. Halbuki, banklar vaxtilə endirimi yalnız bayramlarda edərdi. Bu il isə az qala bütün yay fəslini banklar endirim kampaniyası ilə keçirib. Ekspertlər, vəziyyət indiki tempdə davam edəcəyi təqdirdə, bankların faizləri bir qədər də aşağı salacağını proqnozlaşdırır. Bunun istehlakçılar üçün müsbət tərəfi olsa da, mənfi cəhət bank kreditləşməsinin azalmasıdır ki, bu da iqtisadi fəallığı aşağı salır. Qeyd edək ki, cari il avqustun 1-nə ölkə iqtisadiyyatına kredit qoyuluşu 20 milyard 187,5 milyon manat təşkil edib. Bunun 6,4%-i və ya 1 milyard 294,8 milyon manatının ödəniş vaxtı keçib. Beləliklə, cari ilin ötən dövrü ərzində ilk dəfə olaraq iyul ayında problemli kreditlərin cəmi kredit qoyuluşlarındakı xüsusi çəkisində azalma qeydə alınıb. Bu, istehlak kreditinin azalması nəticəsində baş verib.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...