Gürcüstanda hakim “Gürcü Arzusu” Partiyasının təşəbbüsü ilə beş əsas müxalifət partiyasının ("Birlik – Milli Hərəkat", "Güclü Gürcüstan – Lelo, Xalq üçün, Azadlıq üçün!", "Dəyişiklik Uğrunda Koalisiya – Qvaramiya, Meliya, Qirçi, Droa", "Federalist" Partiyası və
"Qaxariya – Gürcüstan Naminə") konstitusiyaya zidd elan edilməsi və fəaliyyətlərinin qadağan olunması üçün Konstitusiya Məhkəməsində proses başlayıb. Hakimiyyət bu partiyaları konstitusiya quruluşunu devirmək, parlamentin fəaliyyətinə mane olmaq və ölkənin milli maraqlarına zidd addımlar atmaqda ittiham edir. Müxalifət isə bunu siyasi rəqiblərin sıradan çıxarılması və 2028-ci il parlament seçkilərinə hazırlıq kimi qiymətləndirir. Partiyaların qadağan edilməsi çoxpartiyalı sistemə ciddi zərbə vura, siyasi qarşıdurmanı və etirazları gücləndirə bilər. Avropa İttifaqı və digər Qərb dairələri prosesə sərt reaksiya göstərərək, bunun Gürcüstanla Qərb arasındakı münasibətləri daha da gərginləşdirəcəyini bildirirlər. Rəsmi Tiflis isə baş verənləri konstitusion və hüquqi proses kimi təqdim edir.
Ukraynada müharibə başlayandan sonra Qərbyönümlü Gürcüstan müxalifətinin Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulmaq və Moskvanın regiondakı təsirini məhdudlaşdırmaq tələbləri ilə hakimiyyətin bu partiyaların fəaliyyətini qadağan etmək təşəbbüsü arasında hansı siyasi əlaqə var? Bu proses həqiqətən Rusiyanın maraqlarına xidmət edən daxili siyasi strategiyadır, yoxsa müxalifətin iddia etdiyi kimi, partiyaların ləğvi Moskvanın göstərişi və təsiri altında həyata keçirilir?
Xaqani Cəfərli: “Gürcü Arzusu”nun ABŞ-ın maraqlarına qarşı çıxan rejim kimi yaşamaq şansı yoxdur”
Politoloq Xaqani Cəfərli məsələ ilə əlaqədar "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, beş müxalifət partiyasının fəaliyyətinin qadağan olunmasına yönələn proses hüquqi deyil, siyasi xarakter daşıyır. Onun sözlərinə görə, bu qənaəti gücləndirən əsas məqamlardan biri həmin partiyaların ölkənin konstitusiya quruluşunu devirməkdə ittiham edilməsidir. Politoloq hesab edir ki, sözügedən partiyaların dini dövlət qurmaq və ya konstitusiya quruluşunu dəyişdirmək niyyətində olduqlarını təsdiqləyən əsaslar aydın deyil.
X.Cəfərlinin fikrincə, müxalifətin ölkənin milli maraqlarına zidd fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı ittihamlar da ciddi mübahisə doğurur. Çünki milli maraqların necə müəyyənləşdirilməsi siyasi qüvvələrin mövqeyindən asılı olaraq fərqli qiymətləndirilə bilər. Onun qənaətinə görə, "Gürcü Arzusu" rəqiblərini siyasi mübarizədən kənarlaşdırmaq üçün əlverişli şərait yarandığını düşünərək bu addımı atır. Buna görə də partiyaların qadağan olunması təşəbbüsü konstitusion-hüquqi məsələ olmaqdan daha çox, hakimiyyətlə müxalifət arasındakı siyasi qarşıdurmanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Politoloq hesab edir ki, Gürcüstanın Avropadan uzaqlaşması Rusiyanın maraqlarına uyğundur. Bununla belə, onun fikrincə, Avropa ilə münasibətlərin pisləşməsi Gürcüstanın bütövlükdə Qərbdən uzaqlaşacağı anlamına gəlmir. X.Cəfərli qeyd edib ki, Rusiya və İranın hazırda üzləşdiyi problemlər Cənubi Qafqazda Qərbin mövqelərini zəiflətmək imkanlarını məhdudlaşdırır. O, regionun gələcək geosiyasi istiqamətinin yalnız Moskva və Tehranın təsir imkanları ilə müəyyənləşmədiyini vurğulayıb.
X.Cəfərlinin fikrincə, ABŞ-ın Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyaya marağı getdikcə artır. O hesab edir ki, Vaşinqtonun hazırkı siyasətində ideoloji amillərlə yanaşı, siyasi, iqtisadi və hərbi maraqlar daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən Gürcüstan hakimiyyətinin Qərblə münasibətlərdə atdığı addımların nəticələrini yalnız daxili siyasi mübarizə çərçivəsində qiymətləndirmək düzgün olmaz.
Politoloq vurğulayıb ki, ABŞ-ın maraqlarına qarşı yönələn addımların nəticələri Gürcüstan hakimiyyəti üçün ciddi siyasi risklər yarada bilər. Onun qənaətinə görə, beş müxalifət partiyasının qadağan olunması prosesi Gürcüstanın gələcəyinə təsir göstərə biləcək mühüm siyasi mərhələyə çevrilə bilər. Əgər proses yalnız daxili siyasi mübarizə çərçivəsində qalarsa, "Gürcü Arzusu" hakimiyyətini qoruyub saxlaya bilər. Lakin bu addımlar ABŞ-ın siyasi, iqtisadi və strateji maraqlarına qarşı yönəlmiş xəttin tərkib hissəsinə çevrilərsə, hakimiyyət daha ciddi xarici təzyiqlərlə üzləşə bilər.
X.Cəfərlinin fikrincə, Gürcüstan rəhbərliyi regionda baş verən geosiyasi dəyişiklikləri və ABŞ-ın artan maraqlarını nəzərə almalıdır. Əks halda, müxalifətin fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması məqsədilə atılan addımlar ölkənin xarici siyasətinə və hakimiyyətin gələcək mövqeyinə təsirsiz ötüşməyə bilər.
Dəniz NƏSİRLİ
