Paytaxt Bakının inkişafı yalnız öz hesabına deyil, regionlarımızın da sosial-iqtisadi yüksəlişi ilə əlaqədardır. Azərbaycanda regionların inkişafının təmin edilməsi ölkənin qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biridir.
Bu, ölkənin dayanıqlı inkişafının zəruri şərtlərindəndir. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ölkənin mono-iqtisadi sabitliyinin təmin edilməsində, ölkədə işsizlik probleminin aradan qaldırılmasında, ticarət dövriyyəsinin artmasında mühüm amil hesab olunur.
14 iqtisadi rayonun hər biri öz istehsal gücü, spesifik xüsusiyyəti ilə bir-birindən fərqlənir
Sosial inkişaf dedikdə əhalinin rifah səviyyəsinin və firavanlığının yüksəldilməsi nəzərdə tutulur. İqtisadi inkişaf isə ölkə miqyasında istehsal və istehlakda kəmiyyət və keyfiyyət irəliləyişlərini əks etdirir. Bunlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Azərbaycan iqtisadiyyatını gücləndirən əsas amillərdən biri olan regionların dinamik inkişafı daim diqqətdə saxlanılır və bununla bağlı genişhəcmli layihələr reallaşdırılır. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət siyasətimizin ən mühüm prioritetlərindən birini təşkil edir. Qəbul edilmiş müvafiq Dövlət proqramları qeyri-neft sektorunun davamlı inkişafına, regionlarda sahibkarlıq mühitinin daha da yaxşılaşdırılmasına, yeni müəssisələrin, iş yerlərinin açılmasına, əhalinin rifah halının yüksəldilməsinə geniş imkanlar açıb. Bu gün dövlətin qarşısında dayanan əsas məsələlərdən biri də regionların sosial iqtisadi inkişafını təmin etməkdir. 14 iqtisadi rayonun hər biri öz istehsal gücü, spesifik xüsusiyyəti ilə bir-birindən fərqlənir.
Regionların ümumi inkişafı həm sosial xarakter daşıyır, həm də ölkəmizi gücləndirir
Prezident İlham Əliyev daim bölgələrin inkişafını diqqət mərkəzində saxlayır. Həyata keçirilən layihələrlə yerindəcə tanış olur, müvafiq göstərişlər verir. Bu məqsədilə vaxtaşırı rayonlara səfər edir. Bu zaman ölkə rəhbəri yerlərdə investisiyaların qeyri-neft sektoruna, xüsusən də bölgələrin inkişafına yönəldilməsi, əlverişli sahibkarlıq və biznes mühitinin formalaşdırılması, işsizlik probleminin həlli, əhalinin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə maraqlanır. Sahibkarların, rayon sakinlərinin üzləşdikləri çətinliklərin aradan qaldırılması üçün icra strukturlarına zəruri tapşırıq və tövsiyələrini çatdırır. Başqa sözlə, dövlət başçısının nəzarət üçün bir vasitə olan bölgələrə səfərləri verdiyi tapşırıqların necə yerinə yetirilməsi məqsədi daşıyır. Ölkə başçısı fəaliyyətinin bütün mərhələlərində bölgələrdə insanların rifah halının yaxşılaşdırılmasına, infrastruktur obyektlərinin yaradılmasına, o cümlədən sosial infrastrukturla bağlı işlərin aparılmasına mühüm önəm verib. Bu isə həm regionların ümumi inkişafını təmin edib, əhalinin sosial şəraitinə müsbət təsir göstərib, həm də ölkəmizi gücləndirib. Biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və qeyri-neft sektorunda sahibkarlığın inkişafı sahəsində görülən tədbirlər nəticəsində isə regionlarda iqtisadi fəallıq getdikcə artıb. Belə şərait isə özəl sektorda yeni iş yerlərinin davamlı artımını şərtləndirib. Nəticədə iqtisadiyyatda qeyri-neft-qaz sektoru üzrə vergi daxilolmalarının payı ilbəil artan temp üzrə gedir. Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı bu gün regional iqtisadi siyasətin ən mühüm elementlərindən biridir. Bu məsələdə 2004-cüildən indiyədək ölkədə həyata keçirilən regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dövlət proqramlarının icrası mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Son 20 il ərzində 4 dövlət proqramı üzrə bölgələrə yatırılan investisiyaların həcminin 106 milyard manat təşkil etməsi də bunun bariz ifadəsidir. Prezident İlham Əliyevin çıxışlarının birində qeyd edib ki, bölgələrin ümumi inkişafı həm sosial xarakter daşıyır, həm də ölkəmizi gücləndirir: “Mənim də bölgələrə səfərlərim həm nəzarət üçün bir vasitədir, yəni, verdiyim tapşırıqlar necə yerinə yetirilir, eyni zamanda, növbəti tapşırıqlar, tövsiyələr verilir ki, bizim bəyan etdiyimiz bütün hədəflər - ilk növbədə, insanların rifah halının yaxşılaşdırılması, infrastruktur obyektlərinin yaradılması, o cümlədən sosial infrastrukturla bağlı işlərin aparılması bölgələrdə təmin edilsin. Bir sözlə, Azərbaycan bölgələrinin ümumi inkişafı həm sosial xarakter daşıyır, eyni zamanda, ölkəmizi gücləndirir”.
Prezidentin regionlara səfəri və layihələrlə yerində tanış olması mühüm əhəmiyyət kəsb edir
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazov hesab edir ki, Prezidentin regionlara səfəri və həyata keçirilən layihələrlə yerində tanış olması mühüm əhəmiyyət kəsb edir: “Prezident İlham Əliyev 2003-cü ildən sonra demək olar bütün regionlara səfər edib və bu gün də sözügedən siyasətə sadiqdir. Ölkə başçısının iştirakı ilə infrastruktur layihələrinin, istehsal, xidmət müəssisələrinin, sosial obyektlərin açılışı olur. Prezident təkcə açılış vaxtı yox, həm də layihələrin həyata keçirilməsi zamanı yerindəcə onlarla tanış olur. İşin keyfiyyətinin nə yerdə olması ilə maraqlanır. Bunun ən bariz nümunələrindən biri son dörd ildə işğaldan azad edilən ərazilərdə həyata keçirilən böyük layihələrdir. Həmin ərazilərdə demək olar hər şey sıfırdan tikilir. Yollar, körpülər, tunellər tikilir. Yeni hava limanları sürətlə tikilərək istifadəyə verilir. 2024-cü ilin sonuna qədər işğaldan azad edilən rayonların bərpasına və yenidən qurulmasına 6 milyard manatdan çox vəsait xərclənib. İşğaldan azad olunmuş ərazilərə böyük qayıdışın təmin edilməsi üçün şəhər və kəndlərin yenidən qurulması və bərpası, həmin ərazilərdə müasir infrastrukturların yaradılması məqsədilə 2025-ci ilin dövlət büdcəsindən 4 milyard manat vəsait nəzərdə tutulub. Otuza yaxın su elektrik stansiyası tikilib istifadəyə verilib və proses bu gün də davam edir. Böyük su anbarları yaradılır, kənd və qəsəbələrin bərpasına start verilir. Həyata keçirilən layihələrin hər birinə ölkə prezidenti diqqət mərkəzində saxlayır. Bu da ümumi işin görülməsinə öz müsbət təsirini göstərir”.
Vidadi ORDAHALLI Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
