2020-ci il pandemiya ilə mübarizə şəraitində keçib, qlobal iqtisadiyyat azalıb və proqnozlara əsasən, növbəti ildə də azalacaq. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan azsaylı ölkələrdən biridir ki, strateji ehtiyatlarını qoruya bilib. Çünki heç də bütün ölkələr öz valyuta ehtiyatlarını qoruya bilməyib.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, pandemiya, qlobal iqtisadiyyatın azalması Azərbaycana da təsir edib. Ancaq görülən tədbirlər nəticəsində makroiqtisadi sabitlik təmin edilib.
Mərkəzi Bankın sədri onu da qeyd edib ki, Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 50 milyard dollar səviyyəsindədir, Mərkəzi Bankın ehtiyatları isə 3 faizə qədər artıb. Manatın məzənnəsinə gəlincə isə E.Rüstəmov bildirib ki, bununla bağlı heç bir narahatlıq yoxdur: “Azərbaycanda valyuta ehtiyatlarının sabitiyi onu göstərir ki, bazarda valyuta artıqlığı müşahidə olunub, nəinki valyuta qıtlığı”.
Görünən odur ki, yaranan bir sıra çətinliklərə, risqlərə baxmayaraq, Azərbaycan öz strateji valyuta ehtiyatlarını qoruya bilib. Ciddi maliyyə itkiləri ilə üzləşməyib.
Maraqlıdır, Azərbaycan buna necə nail oldu?
“2015-ci ildə iqtisadiyyatda özünü göstərən problemlərdən, fəsadlardan ciddi nəticə çıxardıq”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bunu əsasən 5 il əvvəl başlanan islahatlarla əlaqələndirdi: “Məsələ ondadır ki, 2014-cü ilin ortalarında neftin qiyməti kəskin ucuzlaşmağa başladı. Nəticədə Azərbaycanın valyuta gəlirləri kəskin azaldı. Bu səbəbdən 2015-ci ildə Azərbaycan 2 dəfə devalvasiyaya getdi. Neftin ucuzlaşması bir sıra neft ölkələrində, o cümlədən, Azərbaycan iqtisadiyyatında müəyyən çətinliklər yaratdı. Devalvasiyadan sonra bankların dollarla verdiyi kreditlər ətrafında ciddi problemlər yarandı. Ondan sonra hökumət tərəfindən bir sıra diversifikasiya əməliyyatları həyata keçirildi. Müvafiq qanunlar qəbul olundu, sərəncamlar imzalandı. Gələcəkdə bu qəbildən olan problemlərin qarşısını almaq üçün sistemli işlər görüldü. Yəni bir daha bənzər problemlərlə üzləşməyək. Görülən tədbirlər nəticəsində iqtisadiyyatın şaxaləndirilməsi üçün bir sıra işlər həyata keçirildi. Bu il neftin qiyməti kəskin şəkildə aşağı düşdü. Bununla yanaşı, pandemiya iqtisadi inkişafa ciddi mənfi təsir etdi. Azərbaycan bu iki problemlə üzləşsə də, ciddi maliyyə itkilərinə məruz qalmadı. Baxmayaraq ki, biz həm də müharibə ilə üzləşdik. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan öz strateji valyuta ehtiyatlarını qoruya bildi. Hətta Mərkəzi Bankın ehtiyatları 3 faiz artdı. Bütün bunlar ondan irəli gəlir ki, biz zamanında bir sıra qabaqlayıcı tədbirlər gördük. Ən başlıcası, 2015-ci ildə iqtisadiyyatda özünü göstərən problemlərdən, fəsadlardan ciddi nəticə çıxardıq. Nəticədə iqtisadi dayanaqlığı qoruya bildik və neftin ucuzlaşması, pandemiya ciddi sarsıntılara gətirib çıxarmadı”.
İqtisadçı-ekspert hesab edir ki, Azərbaycan növbəti ildə də çətinliklərin öhdəsindən gələcək.
Vidadi ORDAHALLI
