Avronun sürətlə dəyər itirməsinin Azərbaycana təsiri artır

Tarix: 31.10.2014 / 04:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Avropa iqtisadiyyatında davam edən problemlər yenidən özünün daha təhlükəli mərhələsinə qədəm qoyub. Elə bu fonda müxtəlif Avropa ölkələrində, o cümlədən Almaniya iqtisadiyyatında real vəziyyət heç də qənaətbəxş sayılmır. Bu isə Avropa valyutasının son aylarda daha sürətlə dəyərdən düşməsində az rol oynamır. Qeyd edək ki, ölkəmizdə də avro son dövrlərdə xeyli ucuzlaşıb.
Hesablamalara görə, il ərzində avro manat qarşısında 7,4% ucuzlaşıb. Belə ki, 2014-cü ilin əvvəlində bir avro 1,07 manata bərabər olub. Lakin indi bu göstərici 0,99 manata qədər düşüb. Xatırladaq ki, manatla müqayisədə avronun məzənnəsi ən yüksək həddə 2009-cu ilin dekabr ayının əvvəlində çatıb. Həmin vaxt 1 avro 1,21 manat olub. Lakin həmin tarixdən başlayaraq avro ucuzlaşmağa başlayıb. Düzdür, ötən il onun kursunda yenidən bahalaşma olub. Lakin son rəqəmlər avronun yenə tənəzzüldə olduğunu göstərir və bu, Avropadakı vəziyyətlə birbaşa bağlıdır. 2014-cü il iqtisadiyyat üzrə Nobel Mükafatının sahibi Жan Tirole artıq bu xüsusda Avropaya xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, Avropada banklar fəlakət burulğanına girə bilər: "Banklar dövlət istiqrazlarını alır, ölkə borcunu qaytara bilmədikdə banklar risqə girir, sonra da dövlət onları qurtarır. Bu təcrübəyə son qoyulmalıdır, Avropa Mərkəzi Bankı nəzarəti ələ almalıdır". Tirole banklara qarşı sərt tələblərin tətbiq olunmasının lazım olduğunu söyləyib. Dövlət dəstəyi alan bankların sərt tənzimləmələrə tabe edilməsinin məqsədəuyğun olacağını ifadə edən Tirole hazırkı durumu müsbət qiymətləndirmir.
Beynəlxalq Maliyyə İnstitutunun keçmiş sədri Çarlz Dallar da Avropada vəziyyətin getdikcə pisləşdiyini bildirir. Avropa Mərkəzi Bankının peşəkar ekspertlər arasında keçirdiyi sorğunun nəticələrinə görə, bu il vahid valyuta məkanında iqtisadiyyat geriləyəcək.
Avropa Mərkəzi Bankının sədri Mario Draqi bu vəziyyətdə iqtisadiyyatın normallaşdırılmasını sürətləndirmək və işsizliyi azaltmaq üçün nə lazımdırsa etməyə hazır olduqlarını bildirir. Ancaq qeyd edir ki, Avropa ölkələri pul və maliyyə siyasətlərini bir-biri ilə əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirməlidir. Avro bölgəsindəki işsizlik probleminin artdığını qeyd edən Draqi bu problemi həll etmək üçün daha çox tədbirlər görməyin vacibliiyni də bildirib. Draqi avro bölgəsindəki iqtisadi vəziyyətin işsizliyin artmasında əhəmiyyətli payı olduğunu da qeyd edib. Beləliklə, Avropada heç də xoş olmayan vəziyyət yaranır. Bu da, qeyd olunduğu kimi, avroya da təsirsiz ötüşmür. Hazırda avronun milli valyutamıza nisbətən dəyərdən düşməsi, heç şübhəsiz, ilk növbədə xarici ticarət dövriyyəsinə təsir edəcək. Söhbət ondan gedir ki, avronun ucuzlaşması Avropa dövlətlərinə satılan məhsulların azalmasına gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, ixrac əməliyyatlarında əldə olunan real gəlirin həcmi azalacaq. Qeyd edək ki, cari ilin ilk 9 ayı ərzində xarici ticarət sahəsində ixracın həcmi 17,3 milyard dollardan artıq olub. Bunun 9,25 milyard dolları və ya 53,4%-i Avropa ölkələrinin payına düşüb. Lakin avronun ucuzlaşması real gəlirlərin həcmini azaldır. Manatın avroya nisbətən möhkəmlənməsi ixrac imkanlarını zəiflətdiyi kimi, Avropa ölkələrindən gətirilən məhsulların artmasına da səbəb olur və bu da yerli istehsala mənfi təsir göstərir. Avronun ucuzlaşması, eyni zamanda, ölkəmizin rəsmi valyuta ehtiyatlarına da təsir edir. Xüsusən də Neft Fondunda avro ilə saxlanan vəsaitlər sürətlə dəyər itirir. Məzənnə dəyişikliyinin vəsaitlərə təsiri 2014-cü ilin ilk 3 rübü ərzində özünü qabarıq göstərib. Belə ki, Fondun valyuta məzənnələrinin dəyişməsindən yaranan fərqlə bağlı büdcədənkənar xərcləri 966,4 milyon manata bərabər olub.
Ümumiyyətlə, avrozonadakı böhran Azərbaycanın iqtisadi maraqlarına uyğun deyil. Çünki, bütün hallarda, Avropa Azərbaycanın əsas tərəfdaşlarından biridir. Hazırda mütəxəssislər böhranın Azərbaycana təsirini neft prizmasından da izah edir. Öncə ona diqqət çəkilir ki, avrozonanın neftin dünya bazarında qiymətinin müəyyənləşməsində böyük təsirləri var. Çünki Avropa Birliyi dünya bazarında ikinci ən böyük neft alıcısıdır. Lakin neftin ucuzlaşması bura satılan "qara qızıl"dan daha az gəlir əldə edilməsinə səbəb olur.
Onu da xatırladaq ki, dünya iqtisadiyyatının bütövlükdə həcminin təxminən 25 faizi AB-nin payına düşür. AB ixrac potensialına görə dünyanın ən aparıcı birliyidir. AB-nin üzvü olan ölkələrdən Almaniya, Fransa, o cümlədən İspaniya və İtaliya dünyanın ən əsas ixracatçı ölkələrindən biridir. Lakin böhran onlara, həmçinin, həmin dövlətlərin Azərbaycanla iqtisadi münasibətlərinə mənfi təsir edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...