MM GMO məhsullarına qarşı yeni savaş açdı

Tarix: 30.10.2014 / 03:54
Bölmə: İqtisadiyyat

Vaxtaşırı ölkə gündəminə gələn məsələlərdən biri də genetik modifikasiya olunmuş məhsullar (GMO) və onların ərzaq bazarına yol açmasıdır. Ölkəyə bu məhsulların gətirilməsinin qarşısının alınması yönündə atılan addımlar isə, hələ ki, istənilən nəticəni vermir. Elə bu səbəbdən qanunvericilik səviyyəsində GMO idxalına qarşı daha sərt tələblərin qoyulması istiqamətində addımlar atılır. Belə ki, ərzaq məhsullarının idxalı ilə bağlı məsələlər daha da ciddiləşdirilir.
Milli Məclisin son iclasında "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında" Qanuna artıq dəyişiklik edilib. Dəyişikliyə görə, ölkəyə idxal edilən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində onların istehsalı prosesində genetik modifikasiya olunmuş məhsullardan və onların törəmələrindən istifadə edilməməsi haqqında məlumat göstərilməlidir.
Qeyd edək ki, ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları müvafiq tələblərə uyğun istehsal və emal olunan, satılan məhsullardır. Ölkədə ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının idxalını və ixracını belə məhsulların dövriyyəsi ilə məşğul olduğunu təsdiq edən müvafiq sertifikat almış sahibkarlıq subyektləri həyata keçirə bilər. Ekspertlərə görə, qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər əhalinin sağlamlığının qorunmasını təmin edən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının istehsalı, emalı, dövriyyəsi və idxalı ilə bağlı məsələlərə nəzarəti daha da ciddiləşdirəcək.
Bundan əvvəl isə Nazirlər Kabineti "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında" Qanunla bağlı bəzi normativ-hüquqi aktların təsdiq edilməsi barədə 2009-cu il 8 yanvar tarixli qərarına dəyişikliklər edib. Dəyişikliklər Azərbaycana genetik modifikasiya olunmuş məhsulların idxalının tam qadağan edilməsi ilə əlaqədardır. "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının dövriyyəsi Qaydaları"na edilən dəyişikliyə əsasən, Azərbaycana idxal edilən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində onların istehsalı prosesində genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlərdən və onların törəmələrindən istifadə edilməməsi haqqında məlumat göstərilməlidir. Buna müvafiq olaraq "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının dövriyyəsi Qaydaları"na da dəyişiklik edilib. Bundan sonra alıcıların seçim hüququnu təmin etmək məqsədilə deyil, ümumiyyətlə, Azərbaycanda satışa çıxarılan ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində həmin məhsulların istehsalında genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlər və onların törəmələrindən istifadə olunmaması haqqında məlumatlar göstərilməlidir.
Beləliklə, qanunvericilik səviyyəsində GMO məhsullara qarşı çox sərt addımların atıldığı müşahidə olunmaqdadır. Hələlik isə bazarlarda GMO məhsullarının olması heç kimdə şübhə doğurmur. Problem həm də ondadır ki, GMO məhsullar nə görünüşünə, nə həcminə, nə də dadına görə adi bitkilərdən fərqlənir. Fərqi yalnız laborotoriya şəraitində müəyyən etmək mümkündür.
Ekspertlər bildirir ki, adi alıcı heç bir yolla məhsulun təbii, yoxsa GMO olduğunu bilə bilməz. Çünki qeyd olunduğu kimi, GMO məhsullarını xarici görünüşünə görə digərlərindən fərqləndirmək mümkün deyil. Həm genetik modifikasiya yolu ilə əldə olunan, həm də kimyəvi maddələrlə əldə olunan məhsulların xarici görünüşü tam bir-birinə oxşardır. Onlar arasında fərqi yalnız və yalnız laborotoriya şəraitində müəyyən etmək olar.
Hazırda isə, Azərbaycanda olduğu kimi, dünyada da belə məhsullardan istifadə olunmaqdadır. Ümumiyyətlə, real vəziyyətin təhlili göstərir ki, milyonlarla insan həmin məhsullardan istifadə etməkdədir. Lakin bir məsələ dəqiqdir ki, genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlərin yetişdirilməsi və qidalanmada istifadə edilməsi bir çox risqlərlə müşayiət olunur. Elə buna görə də hesab olunur ki, genetik modifikasiya olunmuş bütün orqanizmlərin dükanlara və istehlakçılara çatdırılmazdan öncə elmi-tədqiqat müəssisələrində yoxlanması və markalanması zəruridir. Məsələ bundadır ki, genetik modifikasiya olunmuş məhsullardan nəzarətsiz istifadə gələcəkdə gözlənilməz nəticələrə gətirib çıxara bilər. Onu da bildirək ki, bir çox ölkələrdə meyvə və tərəvəzin geninin dəyişilmiş olması adi bir haldır. Belə məhsulların ən böyük üstünlüyü onun gətirdiyi mənfəətdir. Geni dəyişdirməklə məhsuldarlığı qat-qat artırmaq, meyvələrin ölçülərini sürətlə böyütmək mümkün olur. Lakin hesab olunur ki, belə məhsullar ciddi fəsadlar yaradır. Bu səbəbdən indi əksər dünya ölkələri öz ərazisinə GMO-nu buraxmır. Artıq Azərbaycan da həmin ölkələrin sırasına qoşulmağa hazırlaşır və qeyd olunduğu kimi, qanunvericilik səviyyəsində bu məqsədlə zəruri addımlar atılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...