MM GMO məhsullarına qarşı yeni savaş açdı

Tarix: 30.10.2014 / 03:54
Bölmə: İqtisadiyyat

Vaxtaşırı ölkə gündəminə gələn məsələlərdən biri də genetik modifikasiya olunmuş məhsullar (GMO) və onların ərzaq bazarına yol açmasıdır. Ölkəyə bu məhsulların gətirilməsinin qarşısının alınması yönündə atılan addımlar isə, hələ ki, istənilən nəticəni vermir. Elə bu səbəbdən qanunvericilik səviyyəsində GMO idxalına qarşı daha sərt tələblərin qoyulması istiqamətində addımlar atılır. Belə ki, ərzaq məhsullarının idxalı ilə bağlı məsələlər daha da ciddiləşdirilir.
Milli Məclisin son iclasında "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında" Qanuna artıq dəyişiklik edilib. Dəyişikliyə görə, ölkəyə idxal edilən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində onların istehsalı prosesində genetik modifikasiya olunmuş məhsullardan və onların törəmələrindən istifadə edilməməsi haqqında məlumat göstərilməlidir.
Qeyd edək ki, ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları müvafiq tələblərə uyğun istehsal və emal olunan, satılan məhsullardır. Ölkədə ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının idxalını və ixracını belə məhsulların dövriyyəsi ilə məşğul olduğunu təsdiq edən müvafiq sertifikat almış sahibkarlıq subyektləri həyata keçirə bilər. Ekspertlərə görə, qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər əhalinin sağlamlığının qorunmasını təmin edən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının istehsalı, emalı, dövriyyəsi və idxalı ilə bağlı məsələlərə nəzarəti daha da ciddiləşdirəcək.
Bundan əvvəl isə Nazirlər Kabineti "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında" Qanunla bağlı bəzi normativ-hüquqi aktların təsdiq edilməsi barədə 2009-cu il 8 yanvar tarixli qərarına dəyişikliklər edib. Dəyişikliklər Azərbaycana genetik modifikasiya olunmuş məhsulların idxalının tam qadağan edilməsi ilə əlaqədardır. "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının dövriyyəsi Qaydaları"na edilən dəyişikliyə əsasən, Azərbaycana idxal edilən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində onların istehsalı prosesində genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlərdən və onların törəmələrindən istifadə edilməməsi haqqında məlumat göstərilməlidir. Buna müvafiq olaraq "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının dövriyyəsi Qaydaları"na da dəyişiklik edilib. Bundan sonra alıcıların seçim hüququnu təmin etmək məqsədilə deyil, ümumiyyətlə, Azərbaycanda satışa çıxarılan ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində həmin məhsulların istehsalında genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlər və onların törəmələrindən istifadə olunmaması haqqında məlumatlar göstərilməlidir.
Beləliklə, qanunvericilik səviyyəsində GMO məhsullara qarşı çox sərt addımların atıldığı müşahidə olunmaqdadır. Hələlik isə bazarlarda GMO məhsullarının olması heç kimdə şübhə doğurmur. Problem həm də ondadır ki, GMO məhsullar nə görünüşünə, nə həcminə, nə də dadına görə adi bitkilərdən fərqlənir. Fərqi yalnız laborotoriya şəraitində müəyyən etmək mümkündür.
Ekspertlər bildirir ki, adi alıcı heç bir yolla məhsulun təbii, yoxsa GMO olduğunu bilə bilməz. Çünki qeyd olunduğu kimi, GMO məhsullarını xarici görünüşünə görə digərlərindən fərqləndirmək mümkün deyil. Həm genetik modifikasiya yolu ilə əldə olunan, həm də kimyəvi maddələrlə əldə olunan məhsulların xarici görünüşü tam bir-birinə oxşardır. Onlar arasında fərqi yalnız və yalnız laborotoriya şəraitində müəyyən etmək olar.
Hazırda isə, Azərbaycanda olduğu kimi, dünyada da belə məhsullardan istifadə olunmaqdadır. Ümumiyyətlə, real vəziyyətin təhlili göstərir ki, milyonlarla insan həmin məhsullardan istifadə etməkdədir. Lakin bir məsələ dəqiqdir ki, genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlərin yetişdirilməsi və qidalanmada istifadə edilməsi bir çox risqlərlə müşayiət olunur. Elə buna görə də hesab olunur ki, genetik modifikasiya olunmuş bütün orqanizmlərin dükanlara və istehlakçılara çatdırılmazdan öncə elmi-tədqiqat müəssisələrində yoxlanması və markalanması zəruridir. Məsələ bundadır ki, genetik modifikasiya olunmuş məhsullardan nəzarətsiz istifadə gələcəkdə gözlənilməz nəticələrə gətirib çıxara bilər. Onu da bildirək ki, bir çox ölkələrdə meyvə və tərəvəzin geninin dəyişilmiş olması adi bir haldır. Belə məhsulların ən böyük üstünlüyü onun gətirdiyi mənfəətdir. Geni dəyişdirməklə məhsuldarlığı qat-qat artırmaq, meyvələrin ölçülərini sürətlə böyütmək mümkün olur. Lakin hesab olunur ki, belə məhsullar ciddi fəsadlar yaradır. Bu səbəbdən indi əksər dünya ölkələri öz ərazisinə GMO-nu buraxmır. Artıq Azərbaycan da həmin ölkələrin sırasına qoşulmağa hazırlaşır və qeyd olunduğu kimi, qanunvericilik səviyyəsində bu məqsədlə zəruri addımlar atılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...