Koronavirusun hələ də yayılmaqda davam etməsi fonunda bir çox ölkələr yenidən sərt karantin qaydalarının tətbiqinə başlayıb. Bu hal Ramazan ayının başlaması fonunda müsəlman ölkələrində də özünü qabarıq büruzə verir.
Qardaş Türkiyədə Ramazan ayında kütləvi tədbirlərin qarşısının alınması üçün artıq müvafiq qadağalara start verilib. Ölkə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə hökumətinin növbəti iclasından sonra ictimaiyyətə müraciətində bu xüsusda bildirib: “Türkiyədə koronavirus infeksiyasının yayılma risqini azaltmaq üçün Ramazan ayının ilk iki həftəsi “Evdə qal!” rejimi nisbətən sərtləşdiriləcək. Həftənin ilk beş günü tətbiq olunan bu rejim Türkiyə vaxtı ilə saat 19:00-dan ertəsi gün saat 05:00-dək tətbiq olunacaq. İlk iki həftə hədəfimizə çatmasaq, sonrakı dövrdə daha sərt tədbirlərin tətbiqi qaçılmazdır”. Qeyd edək ki, Türkiyədə aşkarlanan koronavirus infeksiyasına son yoluxmaların 85 faizi virusun “Britaniya” ştammıdır. Bundan başqa, ölkənin 11 vilayətində virusun “Cənubu Afrika”, 9 vilayətdə isə “Braziliya” növləri aşkarlanıb. Ölkə əhalisinin 80 faizi virus risqinin yüksək olduğu bölgələrdə yerləşir. Ramazan ayında koronavirusun yayılma risqinin qarşısını almaq üçün şəhərlərarası səyahətə qadağa qoyulub, kafe və restoranlar, həmçinin digər xidmət sahələri ayın sonunadək bağlanıb. Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən vətəndaşların izdihamlı şəkildə qatıldığı iftar və sahur kimi tədbirlərin keçirilməsi qadağan edilib. Bundan başqa, ölkənin Dəyanət İşləri Vəqfinin tövsiyəsinə əsasən, ötən il olduğu kimi, bu il də kütləvi namazlar olmayacaq.
Qazaxıstanda da Ramazan ayında məhdudiyyətlər artırılır. Artıq Almatıda koronavirus infeksiyasının qarşısını almaq məqsədilə məscidlərdə müqəddəs Ramazan ayında kollektiv namazın qılınması və kütləvi yığıncaqlar qadağan edilib. Şəhərin baş imamı Yerkinbek Şokai koronavirus pandemiyası üzündən Ramazan ayında xütbə yığıncaqlarının onlayn yayımlanacağını bildirib. Ramazan ayında oruc və ibadətlə bağlı bütün suallar mərkəzi məscidin çağırış mərkəzində cavablandırılacaq. Qeyd edək ki, Qazaxıstanın Akmola bölgəsində, Qərbi-Qazaxıstan vilayətində və Nur-Sultanda da Ramazan ayında kütləvi tədbirlərin keçirilməsi qadağan edilib. İranda isə koronavirus pandemiyasının 4-cü dalğasının başlaması ilə əlaqədar Ramazan ayında da sərt qadağalar qüvvəyə minib. İctimai nəqliyyat da daxil olmaqla, bazar və iri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb. Məlumata görə, İranda toy və yas mərasimlərinin keçirilməsi, kütləvi namazlar, həmçinin bazar və ticarət mərkəzlərinin fəaliyyəti qadağan edilib. Misir, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanında da oxşar qadağalar qüvvəyə minib. Ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycanda da bu fonda qabaqlayıcı addımların atılması, əhalinin təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməsi vacibdir. Ölkəmizdə virusa yoluxma nisbəti ilə bağlı durum qənaətbəxş olsa da, koronavirus xəstəliyinə turtulanların sayı yenidən artan xətt üzrə inkişaf edir. Son həftələr ərzində ölkəmizdə də aktiv xəstələrin sayı artıb və bu səbəbdən əhali tərəfindən təhlükəsizlik tədbirlərinə daha ciddi riayət edilməsinə ehtiyac var. Qanunsuz olaraq keçirilən nişan, toy və digər kütləvi tədbirlərin artması ilə bağlı məlumatların statistikası təhlükəsizlik tədbirlərinə heç də hamı tərəfindən lazımı qaydada riayət edilmədiyini göstərir. Digər tərəfdən, ötən il olduğu kimi, bu il də Ramazan ayı pandemiya dövrünə təsadüf edir. Bu səbəbdən imsak-iftar süfrələrində bir yerə yığışmaq koronavirusun yayılmasına əlavə zəmin yarada bilər.
Xatırladaq ki, ölkəmizdə tətbiq olunan karantin qaydalarına əsasən də kütləvi toplanma tədbirləri qadağandır. Bu səbəbdən Ramazanda kütləvi imsak-iftar süfrələri təşkil edilməməli, bayram və cümə namazlarının birlikdə qılınması pandemiya dövründə həyata keçirilməməlidir. Mütləq nəzərə alınmalıdır ki, oruc tutan şəxslər virusun hədəfinə daha tez çevrilir. İlk növbədə o baxımdan ki, oruc tutanlarda bədən immuniteti müvəqqəti olaraq zəifləyir. Zəif immun sistemi olan şəxslərin isə koronavirusa tutulma ehtimalı artır. Bu mənada, Ramazan ayında istər ibadət zamanı, istərsə də iftar süfrələrində insanlar toplu halda bir araya gəlməkdən məqsədyönlü şəkildə imtina etməlidir. Təbii ki, Ramazan ayı boyunca dini ayinlərin, mərasimlərin keçirilməsi pandemiya şəraitinin tələblərinə uyğun həyata keçirilməlidir. Sanitar-gigiyenik qaydalara əməl olunmasının vacibliyi, insanların sağlamlığının qorunması məqsədilə açıq və qapalı məkanlarda kütləvi dini ayinlərin təşkili, bir yerə toplaşma yolverilməzdir. Bu, karantin rejiminin yenidən sərtləşdirilməsinin və yeni qapanmalara gedilməsinin qarşısının alınmasında da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi, artıq bir çox müsəlman ölkələrində din xadimləri vətəndaşlara Ramazan ayında birgə namazın qılınmaması, birgə iftar mərasimlərinin keçirilməməsinə dair çağırışlar edib. Bu kimi məqamlar ölkəmizdə də nəzərə alınmalı, insanlar karantin qaydalarına əməl etməklə, vaksinasiya prosesinə fəal qoşulmaqla koronavirusa qarşı mübarizəyə öz töhfələrini verməlidirlər. Düzdür, Azərbaycan dövləti koronavirusla mübarizədə bütün zəruri tədbirləri həyata keçirib, ölkənin səhiyyə sisteminin potensialı əsaslı şəkildə gücləndirilib. Bu gün dünyada onlarla dövlət hələ də vaksin ala bilməsə də, Azərbaycanda artıq peyvənd problemi həll olunub və vaksinasiya işləri də həyata keçirilməkdədir. Amma burada vətəndaşlardan da çox şey asılıdır. Pandemiyadan qorunmağın isə məlum əsas qızıl qaydaları mövcuddur: tibbi maskalardan istifadə, gigiyena qaydalarına riayət, sosial məsafənin gözlənilməsi kimi qaydalara diqqət yetirmək olduqca önəmlidir.
Samirə SƏFƏROVA
