Tramp administrasiyası, ABŞ-ın beynəlxalq təşkilatlara maliyyələşdirilməsini kəskin şəkildə azaltmasına baxmayaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatına 725 milyon dollar köçürmə prosesinə başlayıb. Bu barədə, Dövlət Departamentinin Konqresə 4 avqust tarixli bildirişində qeyd edilib. Vəsaitlərin Trampın gələn ay Nyu-Yorkda keçiriləcək BMT Baş Assambleyasındakı çıxışından əvvəl köçürülməsi gözlənilir.
Tramp administrasiyasının qərarının səbəbləri hələ də məlum deyil. Vaşinqton əvvəllər dəfələrlə BMT-ni tənqid edərək, təşkilatın öz potensialını tam şəkildə yerinə yetirə bilmədiyini iddia edib. Tramp administrasiyası bir çox BMT agentliyinə maliyyələşdirməni əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb və bir neçə beynəlxalq təşkilatdan çıxıb.
Bu arada, BMT ciddi maliyyə böhranı yaşayır. Baş katib António Quterreş üzv dövlətlərin ödənişləri ödəməməsi səbəbindən BMT-nin "maliyyə çöküşü təhlükəsi ilə üzləşdiyini" bildirib. Bu fonda təşkilat artıq xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq məcburiyyətində qalıb.
725 milyon dollar, BMT-nin may ayında ABŞ-ın borclu olduğunu təxmin etdiyi məbləğin 20%-dən azını təşkil edir. O vaxt təşkilat Vaşinqtonun ona 4 milyard dollardan çox borclu olduğunu bildirmişdi. Lakin ABŞ bu məbləğin xeyli az olduğuna inanır və artıq vəsaitin bir hissəsini köçürdüyünü iddia edir.
BMT-nin keçmiş rəsmisi Yucin Çen “Reuters” agentliyinə bildirib ki, bu köçürmə təşkilata bir müddət maaş ödəməyə imkan verəcək, baxmayaraq ki, vəsait xərcləri tam ödəmək üçün kifayət etməyə bilər.
"Bu, gəminin bir az daha uzun müddət suda qalmasına imkan verir", - deyə o bildirib.
Çenin sözlərinə görə, əgər ABŞ əlavə ödənişlər etməsə, yanvar ayında BMT Baş Assambleyasında səsvermə hüquqlarını itirə bilər. BMT Nizamnaməsinin 19-cu maddəsinə əsasən, bir ölkənin ödənilməmiş borcu iki illik töhfə məbləğini keçərsə, səsvermə hüquqlarını itirir, baxmayaraq ki, bəzi hallarda güzəşt müddəti də nəzərdə tutulur.
BMT-nin məlumatına görə, 18 avqust tarixinə olan məlumata görə, 193 üzv dövlətdən 129-u illik üzvlük haqlarını tam ödəyib. Hələ tam ödəməyənlər arasında ABŞ-dan sonra ikinci ən böyük töhfə verən Çin də var.
Tahir TAĞIYEV
