İranda həbsdən və cərimədən başqa digər cəza növü şallaqlamadır. 1979-cu ildə qalib gələn İslam İnqilabından sonra şallaqlama cəzası qanuniləşib.
Məlumat üçün bildirək ki, cinayətkarlar üçün cismani cəza kimi qamçılama (şallaqlama) cəzasının tətbiqi qədim tarixə malikdir. Hətta XIV əsrin əvvəllərində belə Fransa və Belçika kimi ölkələrdə bu cəza növü qüvvədə olub.
İrana gəlincə, bu cəza növü İslam Respublikası qurulduqdan sonra daha geniş tətbiq edilməyə başlayıb.
Onu da qeyd edək ki, şallaq cəzası uzunluğu təqribən 1 metr və diametri təxminən 1,5 santimetr olan qamçı ilə həyata keçirilir.
Qeyd etdiyimiz kimi, bu cəza növündən ən çox İranda istifadə edilir. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, İranda şallaq cəzaları artıb. Bu barədə “Azad İran” Telegram kanalı məlumat verib. “Qadın, həyat, azadlıq” şüarı ilə İranda ötən ilin sentyabr ayından başlayan etiraz aksiyalarında bugünə kimi həbs olunanlara 7404 şallaq cəzası verilib.
Bu şallaq cəzalarının sayı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə dörd dəfə artıb.
Məlumata görə, İran məhkəməsi 13-ü qadın olmaqla 117 siyasi və vətəndaş cəmiyyəti fəalına bu cəzanı tətbiq edib.
"Cəzalandırılanların sayının artmasının səbəblərindən biri də ölkədə sosial iqtisadi ağırlığa dözə bilməyən insanların müxtəlif əməllərə qoşulması və etiraz aksiyalarında da iştirak etməsidir"
Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan "Bakı-Xəbər" ə açıqlamasında qeyd etdi ki, İranda cəzaların artmasının bir sıra səbəbləri var. Son bir il ərzində İranda edam, həbs və şallaq cəzalarının sayı artıb: "Ötən il sentyabrın 17-də mövcud rejimə qarşı başlayan etiraz aksiyaları nəticəsində cəzalandırılanların sayı artdı. Cəzalandırılanların sayının artmasının səbəblərindən biri də ölkədə ölkədə sosial iqtisadi ağırlığa dözə bilməyən insanların müxtəlif əməllərə qoşulub, o cümlədən etiraz aksiyalarında da iştirak etməsidir. İnsanların etiraz aksiyalarında fəal iştirak etmələrinə səbəb iş yerlərinin olmaması və ya iş yerlərində onlara müxtəlif formada əngəl törədilməsidir. Bu kimi səbəblər insanların etiraz aksiyalarında iştirak etməsinə səbəb olub. Tehran hakimiyyəti də həmin aksiyalarda iştirak edənlərə müxtəlif formada təzyiq edir. Demək olar ki, məlum aksiyalarda iştirak edənlərin əksəriyyəti şallaq və və ya həbs cəzası ilə cəzalandırılıb.
Narkotikə qurşanan və ya narkotik qaçaqmalçılığı ilə məşğul olanlar isə edam olunur. Alkoqollu insanlara və ya onun istehsalı məşğul olanlara isə şallaq cəzası verilir".
Ekspert xüsusi olaraq vurğuladı ki, İran cəmiyyəti hakimiyyətin yaratdığı şəraitə dözməyərək etiraz aksiyaları keçirir. Tehran hakimiyyəti etirazçıların problemini həll etmək əvəzinə onları müxtəlif formada cəzalandırmağa üstünlük verir.
Günel CƏLİLOVA
