Bu gün öz qorxunc caynaqlarını dünyaya uzadan koronavirusun Çində meydana çıxması və bu ölkənin insanlarına ölüm təhlükəsi saçması, həyatlarına son qoyması mənşəyi məlum olmayan bu virusun qəsdən Çinə yeridilməsi, burada yayılması ilə bağlı şübhəli fikirlər dolaşır.
Belə bir şübhələr var ki, bu virusun Çində peyda olmasını reallaşdıran qüvvələrin, Çin vətəndaşlarının bu virusa yoluxmasını təşkil edənlərin, əslində, məqsədi bununla Çin iqtisadiyyatına güclü zərbə vurmaqdır. Məlumdur ki, bu gün dünyada ən güclü iqtisadiyyata malik olan ölkələrdən biri Çindir və dünyanın hər bir yerinə Çindən müxtəlif məhsullar ixrac edilir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, koronavirusun Çində peyda olmasını “layihələşdirən” qüvvələr var və həmin qüvvələr bununla Çin iqtisadiyyatını çökdürmək, Çin mallarının nüfuzunu aşağı salmaq niyyəti güdürlər.
“…Avropa və Amerika ölkələri də koronavirusdan ciddi iqtisadi ziyan görürlər”
Tanınmış iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli bildirdi ki, bu şübhələr artıq gündəmdədir: “Əslində, koronavirusun bioloji bir hücum olması ehtimalı ilə bağlı dünya mediasında kifayət qədər material çap olunur, müxtəlif mülahizələr səsləndirilir. ABŞ və Çin arasında ticarət və valyuta müharibələrinin, danışıqların getdiyi bir dövrdə bu virusun yayılması şübhələri və ehtimalları daha da artırır. Amma, açığı, bu virusun bioloji silah kimi istifadə edilməsi ehtimalının çox aşağı olduğunu düşünürəm. Çünki çox təhlükəli bir məsələdir. Bu elə bir təhlükəli virusdur ki, hava vasitəsilə, özü də çox yayılır. Artıq ətraf ölkələrə də yayılıb. Amerikanın özündə də, artıq səhv etmirəmsə, 4, Avropanın müxtəlif ölkələrində isə 20-yə yaxın belə yoluxmanın olduğu görünür. Yəni dediyim odur ki, bu ehtimalların özünü doğrultması o qədər də inandırıcı deyil”.
N.Cəfərli vurğuladı ki, Çin iqtisadiyyatı ayrı-ayrılıqda götürülmüş bir ada deyil və o, dünya iqtisadiyyatı ilə kifayət qədər inteqrasiya olunmuş bir vəziyyətdədir: “Ona görə də düşünürəm ki, koronavirusun Çində yayılmasına baxmayaraq, bu, bütün dünya iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərir, o cümlədən də bu, Amerika və Avropa ölkələrinə də mənfi təsirsiz ötüşmür. Bunun nəticəsində həm ticarət dövriyyəsi, həm də turist sayı azalır. Yeri gəlmişkən, Çin dünyada ən çox turist göndərən ölkədir. Yəni hər il təqribən 180 milyona yaxın Çin vətəndaşı Avropa və Amerikaya səfərlər edir, onlar təxminən 70-80 milyard dollara yaxın bu səfərlər zamanı vəsait xərcləyirlər. Koronavirusun yayılması Avropanın da turistik şəhərlərinin, o cümlədən, Paris, Roma, Londonun boş qalmasına səbəb olub, Amerikaya səfərlər azalıb. Təkcə Çin deyil, Avropa və Amerika ölkələri də koronavirusdan ciddi iqtisadi ziyan görürlər. Ona görə də mən yayılan ehtimalların düzgün olduğuna inanmıram. Təbii ki, koronavirusa görə Çin iqtisadiyyatına ciddi ziyan dəyib, bundan sonra da dəyəcək, çünki bu ölkədə istehlak və istehsal azalır, bu da bütün dünyaya təsir göstərir. Dünyanın səhm bazarlarına baxdıqda görürük ki, koronavirus yayılandan Amerika, Avropa səhm bazarlarında ciddi ucuzlaşma var. Bu ucuzlaşma həmin ölkələrin iqtisadiyyatlarına mənfi təsir göstərir”.
İradə SARIYEVA
