Çində aşkarlanmış koronavirus bütün dünyanı narahat etməkdədir. Mənşəyi bilinməyən bu virus insanları təhdid edir, ölüm qorxusu ilə üz-üzə qoyur. Artıq dünyada koronavirus təhlükəsi ilə bağlı mübarizə tədbirləri gücləndirilib və ölkələr bu virusun sınırlarından içəri keçməməsi üçün çalışırlar.
Turustlərin, əcnəbi qonaqların, xüsusən də Çin Xalq Respublikasının vətəndaşlarının ölkəmizə intensiv olaraq səfər etməsi faktdır və Azərbaycanda da rəsmi dövlət səviyyəsində karonavirusa qarşı ciddi mübarizə tədbirləri gücləndirilib. Ölkənin sərhəd keçid məntəqlərindən, gömrüyündən tutmuş xəstəxanalara, ayrı-ayrı müəssisələrə qədər hər yer bu təhlükəli virusa qarşı mübarizəyə hazır vəziyyətə gətirilib.
Bəzi mütəxəssislər bu virusun Azərbaycana gəlmə təhlükəsinin az olduğunu, bəziləri isə ümumiyyətlə olmadığını deyir. Bakıda isə əhali bu virusdan həddindən artıq ehtiyatlanır və qrip oldular-olmadılar, maskalardan istifadə edirlər. Koronavirus təhlükəsi ilə bağlı xəbər yayılana qədər yalnız adi qripə yoluxanlar, zökəm olanlar maskalardan istifadə edirdisə, indi sağlam adamlar da küçəyə çıxanda, ictimai nəqliyyata minəndə belə maska taxır. Bu gün Bakının küçələrində, meydanlarda, parklarda, metroda, avtobuslarda, hətta idarə və müəssisələrdə belə maskalı gəzən şəxslər var, özü də həddindən artıq çox. Maska taxan insanların çoxu bunu profilaktik olaraq taxır və guya bununla özlərini müxtəlif mənşəli viruslardan qoruyurlar. Bu arada Bakı apteklərində maska qıtlığı yarandığı ilə bağlı məlumatlar da dolaşır. Çin virusundan ehtiyatlanan paytaxt sakinlərinin apteklərdən kütləvi olaraq maskaları alıb daşıdığı bildirilir. Hətta deyilənlərə görə, elə ailə var ki, indidəndən evində maska ehtiyatı ya yaradır ki, əgər işdi Çin virusu Azərbaycana gələrsə, maska almaq üçün evdən çölə çıxmasınlar.
Əhalinin apteklərdən kütləvi olaraq maska alması nəticəsində apteklərdə maska qıtlığı yaranıb. Bunu apardığımız araşdırma və sorğular zamanı özümüz də müşahidə etdik.
Sorğumuza 28 May Metro stansiyası ətrafında yerləşən apteklərdən başladıq.
“Dokto”: “Bir dəfəyə 300-500 ədəd maska alanlar var”
Səməd Vurğun parkı yaxınlığında yerləşən “Dokta” aptekində apardığımız sorğu zamanı bildirdilər ki, Çin virusu təhlükəsi ilə bağlı xəbər yayıldıqdan sonra əhalinin maskaya tələbatı daha çox artıb. Sözügedən aptekdə satılan maskaların hansı ölkələrə, hansı firmalara aid olması, qiymətində hər hansı bir dəyişikliyin olub-olmamasını da soruşduq. Aptekdən bildirdilər ki, hazırda burada yalnız Çin istehsalı olan nazik maskalar satılır, qara rəngli maskaların qiyməti isə 10 qəpikdir. Depoda maskaların azaldığını deyən satıcıların sözlərinə görə, belə getsə, yaxın vaxtlarda maskaların qiyməti qalıxacaq. ”Bizdə hazırda satışda yalnız Çin istehsalı olan maskalardı və onların da qiyməti 10 qəpikdir. Başqa ölkələrin istehsalı olan maskalar qurtarıb. Əvvəlki həftələrə nisbətən maskaya tələbat artıb. Depoda da artıq maskanın azaldığı bildirilir”-deyə satıcı bildirdi.
28 May Metro stansiyasının qarşısında yerləşən digər “Dokto” adlı aptekin əməkdaşları da qeyd etdilər ki, son günlər maskaya tələbat artıb, bu da qıtlıq yaranmasına səbəb olub. Bu aptekdə həm Türkiyə, həm də Çin istehsalı olan maskaların satıldığını deyən satıcıların sözlərinə görə, bəzən apteklər tələbatı ödəyə bilmir:”Son zamanlar maskaya tələbat artıb. Artıq insanlar alanda bir-iki maska almır, bir dəfəyə 300-500 ədəd maska alanlar var. Sakinlər indidən ehtiyatlı olmaq istəyirlər. Koronavirus hər kəsi qorxudur. Maskaya tələbat artıb. Bu gün aptekə gələn 100 müştəridən 70-80-ni maska istəyir”.
Qiymətlərə gəlincə, burada maskaların 20-30 qəpik olduğunu bildirdilər.
“İslam”: ”Son zamanlar maskaya tələbat həddən artıq çoxdur”
28 May Metro stansiyası yaxınlığında yerləşən “İslam” aptekdə də maskaya tələbatın artdığını bildirdilər. Bu aptekdə yalnız Almaniya istehsalı olan maskalar satılır və həmin maskanın qiyməti 20 qəpikdir. Aptek işçiləri qeyd etdilər ki, maska alanların sayı çoxalıb. “Son zamanlar maskaya tələbat həddən artıq çoxdur. Bizə maska ilə bağlı müraciət edınlərin sayı artıb. Maskalar cürbəcürdür, eləsi var qalındı, eləsi var çox nazikdir. Nazik və keyfiyyətsiz maskalar Çin istesalıdır, qalın maskalar isə əsasən Almaniya, Rusiya, Türkiyə istehsalıdır. Depo qiymətləri qaldırdığı üçün artıq bəzi apteklərdə də qiymətlər qaldırılıb, amma bizdə, hələ ki, maskalar köhnə qiymətə satılır, 20 qəpiyə”.
“Zeytun”: “Dünən axşamdan bizim aptekdə maska qurtarıb, bu gün neçə müştərini əliboş yola salmağa məcbur qalmışıq”
28 May Metro stansiyasının içərsində fəaliyyət göstərən “Zeytun” aptekdən isə sorğumuza cavab olaraq bildirdilər ki, artıq aptekdə maska qurtarıb:”Dünən axşamdan bizim aptekdə maska qurtarıb, bu gün neçə müştərini əliboş yola salmağa məcbur qalmışıq. Əvvəlki günlərə nisbətən maskaya tələbat çoxdur. Metroya daxil olan insanların çoxu gəlib bizdən maska alıb taxdıqdan sonra metroya enir”.
“Elmlər Akademiyası” Metro stansiyasının yaxınlığında yerləşən bir çox apteklərə də baş çəkdik. Maraqlıdır ki, işçilər bizim suallara maraqla cavab versələr də, ad və soyadlarının gizli qalmasını xahiş edirdilər. Səbəbini soruşduqda isə onlar bunu aptekin biznes sirrinin mətbuata çıxmasında müdriyyətin maraqlı olmaması ilə izah edirdilər.
“İstanbul”: ”Biz elə də böyük fərq hiss etmirik”
“Zeytun”: “Koronavirus təhlükəsindən sonra tələbat artıb”
Aptek:“Müştərilərin birdəfəlik istifadə üçün yararlı olan maskalardan daha çox, bir neçə dəfə istifadə edilməsi mümkün olan maskalara tələbatı artıb”
Üzərinə sadəcə “Aptek” yazılan müəssisədən isə bildirdilər ki, maskaya tələbat artıb, bu da həm depoda, həm də apteklərdə qıtlıq yaradıb. “Əvvəllər bir neçə firmaya, ölkəyə aid maskalar satırdıq. Amma indi əsasən Çin və Türkiyə istehsalı olan maskalar satışdadır. Əməlli-başlı qıtlıq yaranıb. Müştərilərin birdəfəlik istifadə üçün yararlı olan maskalardan daha çox, bir neçə dəfə istifadə edilməsi mümkün olan maskalara tələbatı artıb. Yəni elə ölkələr var ki, orada istehsal edilən maskaları yuduqdan sonra təkrar istifadə etmək olar. Amma bizdə o maskalardan yoxdur”-deyə aptekdən bildirdilər.
Qeyd edək ki, bəzi ekspertlərin fikrincə, maskaya tələbatın artması işbazların hərəkətə keçməsinə səbəb olacaq. Bəzilərinin bundan istifadə edərək qiymət artımına yol verəcəyini deyən ekspertlərin sözlərinə görə, artıq bəzi apteklər “depo qiyməti qaldırıb, biz də qaldırmalıyıq” yolunu tutublar.
İnsanların Çin virusuna qarşı mübarizə apardığı bir dövrdə yerli apteklərin çoxunun Çin istehsalı olan maskalarla “silahlanması” da diqqət çəkir. Çin mallarından imtinanın başladığı bir dövrdə yerli depolardan apteklərə qiyməti cəmi 10-15 qəpik olan Çin istehsalı maskaların verilməsi halları var, özü də geniş yayılıb. Hər halda, insanlar hansı ölkənin istehsalı olmasından asılı olmayaraq maska almaqda davam edir...
İradə SARIYEVA
