Uzun illərdir geniş müzakirə predmetinə çevrilən məktəbli geyimləri mövzusu bu gün də öz aktuallığını qoruyub saxlayır. Məlum olduğu kimi, keçən il məktəbli formalarının hazırlanması üzrə Təhsil Nazirliyində işçi qrupu yaradılıb. İşçi qrupunun əsas vəzifələrindən biri yeni məktəbli geyimləri standartını yaratmaqdır.
İşçi qrupu həm də növbəti tədris ili üçün tamamilə yeni dizaynda, rəng çeşidində hazırlanacaq məktəbli formalarının keyfiyyəti ilə bağlı məsələyə nəzarət edəcək. Bildiyimiz kimi, son illər Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə məktəbli geyimləri Bakı Tikiş Evinə həvalə edilib və bu işi sözügedən qurum həyata keçirir. Bakı Tikiş Evinin istehsal etdiyi məktəbli geyimlərinin keyfiyyəti barədə daim valideyn narazılıqları olub.
Yanvarın 31-də Bakı Tekstil Fabrikinin rəhbəri Səkinə Babayevanın, Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədr müavini və məsul katibinin, eləcə də Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynovun iştirakı ilə “Sputnik” Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində məktəbli geyimləri ilə bağlı tədbir keçirildi. Tədbirdə bildirildi ki, yeni məktəbli formasının hazırlanması ilə bağlı Təhsil Nazirliyində işçi qrupu yaradılıb və həmin işçi qrupuna Bakı Tikiş Evinin (BTE) modelyeri, eləcə də ictimaiyyət nümayəndələri daxil ediliblər. İşçi qrupunda məktəbli formasının ictimai müzakirəsi aparılıb. Bu gün həmin müzakirənin son mərhələsidir.
Səkinə Babayeva: “Təhsil Nazirliyinin yeni müasir məktəbli formalarının hazırlanması barədə qərarı alqışlanandır. Amma...”
Bakı Tekstil Fabrikinin rəhbəri S.Babayeva bildirdi ki, yalnız Bakı Tikiş Evinin deyil, rəhbərlik etdiyi fabrikin məktəblilər üçün tikdiyi çeşidli, rəngarəng formaların da məktəblərdə tətbiqinə geniş şərait yaradılmalıdır. S.Babayeva nəzərə çatdırdı ki, o, çoxnövlü məktəbli formalarının tikilişi ilə bağlı böyük təcrübəyə malik olduğundan, həmin işçi qrupunda təmsil olunmaq üçün dəfələrlə cəhd edib. Buna baxmayaraq, işçi qrupu ilə əlaqə yarada, öz təkliflərini təqdim edə bilməyib, bu səbəbdən də İctimai Şuraya üz tutub. İşçi qrupunun Bakı Tekstil Fabrikinin də geyim çeşidlərini nəzərə almalı olduğunu deyən S.Babayeva qeyd etdi ki, bununla bağlı Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuraya müraciət edib. Onun sözlərinə görə, Bakı Tikiş Evi məktəbli formasını inhisarda saxlayır və başqa bir fabrikin bu sahəyə daxil olmasına maneçilik törədir.
S.Babayeva bildirdi ki, uzun illərdir məktəbli forması istehsal etmək təcrübəsinə malik olan Bakı Tekstil Fabriki də bu işə cəlb edilməlidir. “Siz qeyd etdiniz ki, bu gün məktəbli formalarının hazırlanması ilə bağlı aparılan ictimai müzakirənin son mərhələsidir. Amma mən ölkədə çoxnövlü məktəbli formasının tikilişi ilə bağlı böyük təcrübəyə malik bir fabrikin direktoru kimi yeni məktəbli formalarının hazırlanması üçün dizaynların və digər təkliflərin verilməsində iştirak etməmişəm. Baxmayaraq ki, buna dəfələrlə cəhd etmişəm. Amma həmin işçi qrupu ilə əlaqə yarada bilməmişəm. Sonra öyrəndim ki, işçi qrupunun ictimai müzakirəyə çıxardığı məktəbli formaları bizim illərdir tətbiq etdiyimiz, Şirvan və digər bölgələrdəki məktəblilərə tikdiyimiz formalardır. Əlimizdə bunu təsdiq edən sübutlar var. Buna baxmayaraq, hansısa maraqlar üzərindən bizim tətbiq etdiyimiz formaların plagiatının BTE tərəfindən yeni bir məktəbli forması modeli kimi təqdim edilməsinə göz yumulub” - deyə S.Babayeva vurğuladı. Onun fikrincə, Azərbaycan məktəblilərinin geyimlərinin gigiyenik tələblərə cavab verməsi, onların müasir və dünyəvi olması vacibdir. “Avropa və Asiyanın mərkəzində yaşadığımız üçün bizim övladlarımız daim inkişaf edir və daha gözəl geyim məhsulları geyməyə meyl edirlər. Uzun illərin təcrübəsi göstərdi ki, məktəbli təkcə məktəbi bəzəmir, həm də küçələrimizi bəzəyir, bu baxımdan onların geyimlərinin estetik gözəlliyi də vacibdir. “Made in Azərbaycan” brendinin inkişaf etməsi məktəblilərin yeni dizaynda formalar geyməsinə təsir göstərir. Biz ölkədə 1998-ci ildən başlayaraq məktəbli geyimlərinin inkişafını həyata keçirən ilk fabriklərdənik. Bizim fabrik məktəbli geyimlərinin çoxnövlüyünü təbliğ edən yeganə fabrikdir. Bizim 78 növdən, 296 çeşiddən artıq məhsulumuz var ki, biz bunları milli standartlara uyğun istehsal edirik. Birnövçülük başqa bir şeydir, çoxnövlülük isə çoxçeşidlilikdir və burada standartların qorunması vacib amillərdən biridir”.
S.Babayevanın qeyd etdiyinə görə, 1.800 min şagirdin məktəbə getdiyini nəzərə alsaq, onların məktəbli formaları ilə təmin edilməsi üçün 9 fabrik lazımdır. Onun sözlərinə görə, bəzi lisey və məktəblərdə rəhbərlik etdiyi şirkətin geyimlərindən istifadə olunur. “Biz öz çeşidli məhsullarımızı Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuraya təqdim etmişik. Bu məktəbli geyim çeşidləri 10 ildir müxtəlif lisey və məktəblərin şagirdləri tərəfindən geyinilir. Bakı Tikiş Evi bir, Bakı Tekstil Fabriki isə çoxnövlük üzrə öz standartlarını təqdim edir. Çox arzu edərdim ki, məktəbli geyimləri üzrə yaradılan işçi qrupunda yalnız Bakı Tikiş Evi deyil, Bakı Tekstil Fabriki və digər fabriklərin də yeni dizaynlı məktəbli formalarına diqqət ayrılsın və onlar da nəzərdən keçirilsin” - deyə S.Babayeva bildirdi.
S.Babayevanın dediyinə görə, ən böyük narahatlığı isə məktəbli formalarının hazırlanmasının bir tikiş müəssisəsinə həvalə olunmasıdır: “Təhsil Nazirliyinin yeni müasir məktəbli formalarının hazırlanması barədə qərarı alqışlanandır. Amma çox təəssüf ki, bəzi maraqlı şəxslər məktəbli formasının tikilişini yenidən bir tikiş müəssisəsinin monopoliyasına vermək istəyirlər”.
Eyyub Hüseynov: “Şirkətlərin elan olunmuş standartlara uyğun formaları tikmək üçün səlahiyyətləri olmalıdır”
Sonra çıxış edən Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov məktəbli formalarının hazırlanması ilə bağlı aparılan ictimai müzakirənin şəffaf keçirilməli olduğunu söylədi: “İndi biz bilirik ki, belə bir ictimai müzakirə aparılıb. Məktəbli formalarının hazırlanması ilə bağlı məsələdə ictimai nəzarət təmin olunmalıdır. Bu işi bir tikiş müəssisəsinə həvalə etmək yolverilməzdir. Bu məsələ ilə bağlı yaradılan işçi qrupunda da şəffaflıq təmin edilməli idi. Bu qrupun yalnız bir tikiş müəssisəsinin təqdim etdiyi forma modellərini ictimai müzakirəyə çıxarması doğru deyil. Belə bir ictimai müzakirə aparılırdısa, bütün tikiş müəssisələrinə öz modellərini təqdim etmək üçün şərait yaradılmalı idi. Təhsil Nazirliyinin adı hazırda şagirdlərin geyindiyi məktəbli formalarında maraqlı tərəf kimi hallanır. Yenidən bunun təkrarlanmasına yol vermək olmaz. Məktəbli formaları yenidən bir müəssisə tərəfindən hazırlanacaqsa, burada sözsüz ki, istehlakçı hüququ pozulacaq. Həm formanın keyfiyyətində problem olacaq, həmçinin, qiymət diktəsinə gətirib çıxaracaq. İstehlakçılardan gələn məlumatlar Bakı Tikiş Evinin bazarda hökmran mövqe tutduğunu göstərir. Digər şirkətlər də uyğun məktəbli formaları tikməyə cəhd göstərirlər. Şirkətlərin elan olunmuş standartlara uyğun formaları tikmək üçün səlahiyyətləri olmalıdır. Bu, bazarda keyfiyyətin yüksəlməsi, qiymətin düşməsi ilə nəticələnə bilər. BTE-nin bazarda inhisarçı olaraq qalması bazar prinsiplərinə uyğun deyil. Digər fabriklər də bu formaların tikilməsi hüququna malik olmalıdırlar. Bu da reallıqdır ki, bəzi iş adamları xarici ölkələrdən keyfiyyətsiz parçalar gətirirlər. Bu parçalardan hazırlanan geyimlər insan sağlamlığı üçün təhlükəlidir”.
Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın nümayəndələri: “Təhsil Nazirliyi də bəyan edib ki, məktəbli formalarının hansı tikiş müəssisəsi tərəfindən tikilməsi...”
Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın nümayəndələri Nadir İsrafilov və İlqar Orucov isə məsələnin şuranın diqqətində saxlanılacağını bildirdilər. N.İsrafilov bildirdi ki, Təhsil Nazirliyinin məktəbli formasının hazırlanmasında ictimai rəyi öyrənməsi müsbət haldır: “Bu məsələ Təhsil Nazirliyində müzakirə edildikdə bizim İctimai Şura yaranmamışdı. Bu gün “Sputnik” Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində belə bir tədbirin keçirilməsi ictimaiyyətin bu mövzuya diqqətini yenidən cəlb etdi. Biz də çalışacağıq ki, burada səsləndirilən fikirlərlə bağlı öz iclaslarımızda müzakirə aparaq. Təhsil Nazirliyi də bəyan edib ki, məktəbli formalarının hansı tikiş müəssisəsi tərəfindən tikilməsi onların səlahiyyətinə aid olan məsələ deyil. Amma, sözsüz ki, biz də onun tərəfdarıyıq ki, bu məsələdə şəffaflıq olsun. İşçi qrupu bir tikiş müəssisəsinin yox, bu işdə təcrübəsi olan digər müəssisələrin də təkliflərini qəbul etsin”.
İlqar Orucov isə məktəbli formalarının hazırlanması ilə bağlı müzakirələrdə şəffaflığın təmin olunmasının vacibliyini vurğuladı. O bildirdi ki, İctimai Şura bu məsələni müzakirə etdikdən sonra yekun rəy və təkliflər Təhsil nazirinin də diqqətinə çatdırılacaq.
İradə SARIYEVA
