Çini ağuşuna alan və bütün dünyanı təşvişə salan koronavirus təhlükəsi hər kəsi həyəcanlandırır. Dünyanı vahiməyə salan koronavirus 90 min insan arasında aşkarlanıb. Virus sürətlə qonşu ölkələrə yayılır. Hər bir ölkə virusdan qorunmaq üçün qabaqlayıcı tədbirlər görməyə başlayıb. Ölkəmizdə bu istiqamətdə ciddi işlər görülür. Xarici ölkələrdən ölkəmizə gələn vətəndaşlar xüsusi qaydada yoxlanılır.
Bununla yanaşı, sadə vətəndaşlar da müəyyən qabaqlayıcı tədbirlər görməyə başlayıblar. Belə ki, Çin mallarının ən çox satıldığı ərazilərə alıcılar artıq yaxın durmurlar. Bu hal daha çox “Sədərək” Ticarət Mərkəzində yaşanır. Məlumdur ki, bu virusun əsas zərər verəcəyi yerlərdən biri “Sədərək” Ticarət Mərkəzi sayılır. Çünki burada satılan əşyaların, geyimlərin əksəriyyətinin Çindən gətirildiyi heç kimə sirr deyil.
Bu səbəbdən də son günlər “Sədərək” Ticarət Mərkəzinə alış-veriş üçün gedənlərin sayı azalıb. Satıcılar bildirirlər ki, bir müddət əvvəl insan əlindən tərpənməyə yer olmayan “Sədərək”də bu gün fərqli mənzərə hökm sürür. Karqo şirkətlərinin olduğu ərazilərdə fəhlələr iş görmək əvəzinə, öz aralarında söhbət etməklə günlərini keçirirlər.
Satıcı Samir Rzayev: “Çində xəstəliyin tüğyan etməsi xəbəri yayılan gündən alıcılar “Sədərək” tərəfə yaxın gəlmir”
Satıcı Samir Rzayev bizimlə söhbətində bildirdi ki, əvvəllər Çin Karqosunda heç vaxt iş dayanmırdı. Amma bax, indi heç kim işləmir: “Nə maşın gəlir, nə yük boşalır. Çində xəstəlik yayılıb deyə, oradan mal gətirməyə icazə vermirlər. Xəstəlik xəbəri yayılan gündən alıcılar “Sədərək” tərəfə yaxın gəlmirlər. Son günlər gün ərzində 1-2 mal satılanda sevinirik ki, nəsə sata bildik. Koronavirus ölkəmizdə yayılmasa da, bizim bazarı məhv edib”.
Ekspertlər bildirirlər ki, Çində yayılan dəhşətli virus Çin mallarının satıldığı hər bir ərazidə xaos yaradır. İnsanlar geyim, əşya, hər hansı bir məhsul vasitəsilə virusun yayılacağından ehtiyat edərək “Sədərək” və digər Çin mallarının satıldığı məkanlara yollanmırlar. Bu hal iqtisadiyyata, istər-istəməz, təsir edir.
Fuad İbrahimli: “…bu bazarda satılan malların əksəriyyəti Çin istehsalıdır”
İqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimli qeyd etdi ki, koronavirus təhlükəsi genişlənərsə, vəziyyət ciddiləşərsə, dövlətlər karantin rejimi tətbiq edəcəklər və Çindən idxal məhsullarına qadağalar qoyulacaq. Artıq bu hal özünü göstərməyə başlayıb. Bir sıra dövlətlər Çinlə ticarət əməliyyatlarına qadağa qoyurlar. Hazırkı vəziyyət əmtəə və pul birjalarında, qiymətli kağızlar bazarında öz təsirini göstərməyə başlayıb. Bu da dünya iqtisadiyyatını təhdid edir. Bilirsiniz ki, Çin bir çox məşhur brendlə - istər nanotexnologiyalar olsun, istər mebel, avtomobil istehsalı və s. dünya bazarında liderdir. Amma koronavirus dəhşəti nəhəng şirkətlərin səhmlərinin ucuzlaşmasına gətirib çıxaracaq. Mümkün itkilərdən qaçmaq üçün səhmdarlar səhmlərini dərhal satışa çıxarır, bu da dünya birjalarında ucuzlaşmaya, səhm və qiymətli kağızların dəyərdən düşməsinə səbəb olur. Dünya bazarında qeyri-ərzaq mallarının 90 faizinin istehsalçısı Çindir. Bakıda adi mağazaya, alış-verış mərkəzinə gedin, görün nə qədər Çin istehsalı məhsul var. Çinin əmtəə bazarı çoxçeşidlidir. Çindəki virus bizi ərzaq məhsulları ilə təhdid edə bilməz. Amma qeyri-ərzaq mallarının qıtlığı ola bilər. Çünki onlar gündəlik tələbat mallarıdır və bu malların yerli istehsalı da yoxdur. Gündəlik tələbat mallarının idxalına qadağa qoyulacaqsa, əlbəttə, bazarda qıtlıq yaranacaq. Qıtlıq yaranacağı təqdirdə, əlbəttə ki, bu, qiymət artımına da təsir göstərəcək. Çıxış yolu təkcə indiki zaman üçün demirəm, bütün zamanlar üçün yerli istehsalı artırmaq və idxaldan asılılığı azaltmaqdır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, “Sədərək” Ticarət Mərkəzində hazırda durğunluq yaşanması normaldır. Məlumdur ki, Çin mallarının ən çox satıldığı ünvan adıçəkilən ticarət mərkəzidir. Çin mallarının satıldığı ərazilərə insanlar virusa yoluxmamaq üçün bir müddət getməyəcəklər.
Günel CƏLİLOVA
