“Bəzi hallarda torpaqlar zəbt olunur və tələm-tələsik binalar tikilir. Sonra da bu binalar, evlər hansısa qanunsuz yollarla sənədləşdirilir və biz artıq fakt qarşısında qalırıq”.
Bunu Prezident İlham Əliyev Anar Quliyevi Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunması ilə əlaqədar qəbul edərkən deyib. Ölkə başçısının sözlərinə görə, əfsuslar olsun ki, əvvəlki dövrlərdə şəhərsalma qaydaları bəzi hallarda kobudcasına pozulurdu: “Bakının müxtəlif yerlərində tarixi keçmişimizə zidd olan, heç bir memarlıq standartına uyğun olmayan yöndəmsiz və eybəcər binalar tikilirdi. O binalar elə tikilirdi ki, həm ümumi mənzərəyə ziyan vururdu, həm də orada heç bir şəhərsalma əmsalı nəzərdə tutulmurdu. Son vaxtlar mənim göstərişimlə, xüsusilə Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin rəhbərliyinin dəyişilməsi nəticəsində artıq bu qaydalara riayət edilməyə başlanmışdır. Bunu iş adamları da nəzərə almalıdırlar”.
Prezident qeyd edib ki, rayon icra hakimiyyəti orqanları komitədən razılıq almadan heç bir binanın tikilməsinə icazə verə bilməzlər: “Siz bu funksiyalardan çox səmərəli şəkildə istifadə etməlisiniz. Sizin nəinki Bakıda və böyük şəhərlərdə, bütün ölkə üzrə monitorinq qruplarınız olmalıdır. Çünki bəzi hallarda torpaqlar zəbt olunur və tələm-tələsik binalar tikilir. Sonra da bu binalar, evlər hansısa qanunsuz yollarla sənədləşdirilir və biz artıq fakt qarşısında qalırıq. Ona görə monitorinq qrupları olmalıdır. Bütün yerli icra orqanlarına bir daha tapşırıq verirəm ki, Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin rəyi olmadan qətiyyən bir dənə də bina tikilə bilməz. Biz buna son qoymalıyıq”.
Həqiqətən də bir sıra hallarda qanunsuz olaraq zəpt olunan torpaqlarda evlər tikilir və sonra da müxtəlif “əyri” yollarla həmin evlərə sənəd düzəldilir. Əslində, o cür tikilən evlərə mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədlərin verilməsinin qanuni əsası yoxdur. Təəssüflər olsun ki, bəziləri müxtəlif qaranlıq yollarla buna nail olublar. Belə halların sayı kifayət qədər çoxdur. Təbii ki, bütün bunlarda ən böyük günahı olan qurum məhz Dövlət Əmlak Komitəsidir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, sözügedən qurum ötən ilin sonunda ləğv edilərək Vergilər Nazirliyi ilə birləşdirildi. Ancaq reallıq ondan ibarətdir ki, belə qanunsuz tikililərə mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədlər əsasən bu qurum tərəfindən verilib. Düzdür, sözügedən sənədlərin verilməsində digər qurumların da rolu var. Ancaq hər kəsə bəllidir ki, bu işdə əsas söz sahibi Əmlak Komitəsi olub. Prezident məlum yanaşması ilə, bir növ, onların fəaliyyətini tənqid etdi. Əgər onlar işlərində düz olsaydılar, o zaman qanunsuz tikililərə “əyri” yollarla sənəd verilməzdi.
“Əvvəllər hətta məhkəmələrin qərarları ilə bu kimi torpaqlara, tikililərə sənədlər verilirdi”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən əmlak məsələləri üzrə ekspert Nüsrət İbrahimov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Torpaq sahəsinin çıxarışı yoxdursa, onun üzərində tikilən tikiliyə sənəd verilmir. Əvvəllər də verilmirdi, bu gün də verilmir. Ancaq belə hallar olub ki, torpaq qanunsuz olaraq zəbt edilib və sonra hansısa yollarla ona sənəd düzəldilib. Prezidentin fərmanında və qanunda göstərilən sənədləri varsa, o zaman torpaq sahəsinə və üzərindəki tikiliyə müvafiq icra strukturları tərəfindən sənəd verilir. Ən azından, torpağın sənədi yoxdursa, tikiliyə heç bir sənəd verilmir. Çünki bunun heç bir hüquqi bazası yoxdur. Əvvəllər bu sahədə müəyyən boşluqlar olub. Bununla belə, təkcə Əmlak Komitəsinin bu işdə günahı olduğunu demək doğru olmaz. Digər qurumların da bunda müəyyən payı var. Sovetlər dönəmində torpaqla bağlı kənd sovetləri müəyyən sənədlər verirdi. Müstəqillik dövründə icra hakimiyyətləri, bələdiyyələr torpaqlarla bağlı sərəncamlar verirdilər. Sonra bu dayandırıldı. Əvvəllər hətta məhkəmələrin qərarları ilə bu kimi torpaqlara, tikililərə sənədlər verilirdi. Hesab edirəm ki, bundan sonra sözügedən sahədə olan problemlər həll ediləcək”.
Vidadi ORDAHALLI
