Son vaxtlar ticarət mərkəzlərində baş verən genişmiqyaslı yanğınlar həmin obyektlərdə mühafizə qaydalarına zəif əməl olunması və əməl olunmaması məsələsini gündəmə gətirib.
Hələ cari ilin mart ayında Bakıda “Diqlas” ticarət mərkəzində baş verən güclü yanğın zamanı Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin Qərargah rəisi mediaya açıqlamasında qeyd etmişdi ki, adıçəkilən ticarət mərkəzinin heç bir mərtəbəsində yanğınsöndürmə sistemi yoxdur. Yanğın söndürmək üçün su 2 kilometrdən gətirilib. Bu da yanğınsöndürənlərin işini çətinləşdirib. Həmçinin, o bildirib ki, obyekt rəhbərliyi tərəfindən yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına ciddi nəzarət olunmadığından, yanğın bu cür geniş yayılıb.
Hətta mütəxəssislər də kiçik yanğının miqyasının genişlənməsi səbəbinin ticarət obyektlərində yanğından mühafizə qaydalarına ciddi riayət olunmaması ilə bağlı olduğunu düşünürlər.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Azərbaycanda ticarət mərkəzlərində yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına əməlolunma səviyyəsi çox aşağıdır. Həmin obyektlərdə yanğın təhlükəsizliyinə dair texniki bazanın normalara uyğunluğuna, siqnalizasiya sisteminin, yanğınsöndürmə qurğularının, yanğın dolablarının, yanğın hidrantlarının, yanğınsöndürən balonların, ehtiyat çıxışın, təxliyyə planı və bunu göstərən lövhələrin, ehtiyat yanğın su çəninin olmasına, nasos və qurğuların daim işlək və saz vəziyyətdə saxlanmasına nəzarət edilməlidir.
Apardığımız araşdırma zamanı məlum oldu ki, Bakıda fəaliyyət göstərən iri ticarət və əyləncə mərkəzlərində yanğından mühafizə qaydalarına ciddi şəkildə riayət olunur. Orada yanğın təhlükəsizliyinə dair texniki bazanın normalara uyğunluğu, siqnalizasiya sistemi, yanğınsöndürmə qurğuları təmin edilib, təxliyyə planı və bunu göstərən lövhələr mövcuddur və digər qaydalara əməl olunur.
Ancaq digər ticarət mərkəzlərində isə yanğından mühafizə qaydalarına lazımi qaydada əməl olunmur.
“İri ticarət mərkəzlərinin yanğından mühafizəsi üçün, ilk növbədə, həmin obyektlərdə yanğın təhlükəsizliyinə nəzarət gücləndirilməlidir”
Ekspert Xəyal Məmmədxanlı bildirdi ki, bu obyektlərdə heç bir texniki və yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına əməl edilmir. İnsanlar ən kustar üsulla hazırlanmış sobalardan və texnikalardan istifadə edirlər: “Binə” və “Sədərək” ticarət mərkəzlərində çalışan əməkdaşlar adi yanğın təhlükəsizliyi təlimatını bilmirlər. O baxımdan, ticarət obyektlərindəki problem ciddidir. Ona görə də insanlarımız məsuliyyət hiss edib, bu məsələlərə həssas yanaşmalıdırlar”.
Ekspert qeyd etdi ki, FHN bir az ciddi nəzarət edən kimi hamı şikayət edərək, onları çörək pulu qazanmağa imkan verməməkdə ittiham etməyə başlayır: “Ancaq sahibkar öz malına, mülkünə məsuliyyət hiss etməlidir. Dövlət gəlib onların malını qorumalı deyil axı? Siz təsəvvür edin, “Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzlərinin hərəsində gün ərzində 200-300 min insan olur. Orada hansı təhlükəsizlikdən danışmaq olar? Bu yerlərdə hər şey taleyin ümidinə qalıb. Halbuki, insanların kütləvi toplandıqları yerlərdə çox ciddi nəzarət olmalıdır.
Ona görə də obyektlərdə yanğın təhlükəsizliyi standartlarına riayət olunmalı, malların rəsmi uçotu aparılmalı, şəffaflıq təmin edilərək rəsmi fəaliyyət həyata keçirilməlidir”.
X.Məmmədxanlı onu da əlavə etdi ki, iri ticarət mərkəzlərinin yanğından mühafizəsi üçün, ilk növbədə, həmin obyektlərdə yanğın təhlükəsizliyinə nəzarət gücləndirilməlidir: “İri ticarət obyektlərində çox ciddi yanğın təhlükəsizliyi tələbləri olmalıdır. Orada işləyən hər bir insan təlimatlandırılmalıdır ki, yanğından necə qorunmalı və evakuasiya olunmalıdır. Sahibkarların özlərinin də marağında olmalıdır ki, onların dükanlarındakı malların uçotu aparılsın. Yanğın təklükəsizliyi, texniki təhlükəsizlik tələbləri ən yüksək səviyyədə qorunmalıdır. Orada yaşayan, işləyən, çalışan hər kəs yanğın təhlükəsizliyi təlimatını bilməlidir. Kustar üsulla hazırlanmış sobalardan, elektrik naqillərindən, texnikadan istifadə olunmamalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
