Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda növbəti – 5-ci bələdiyyə seçkiləri keçirilir. Seçkilər zamanı ölkə üzrə 1606 bələdiyyəyə 15 min 156 üzv seçiləcək.
Bələdiyyə seçkiləri ölkə üzrə 5049 məntəqəni əhatə edir, seçicilərin sayı 4 milyon 972 min 356 nəfərdir. Seçkilərlə əlaqədar bütün siyahılar dəqiqləşdirilməklə yanaşı, şəffaflığın təmin edilməsi üçün 1000 məntəqədə vebkameralar quraşdırılıb. 1606 bələdiyyə üzrə çap olunmuş bülletenlərə 41 min 462 namizədin adı daxil edilib. Bundan əlavə, 5 milyon 20 min 287 seçki bülleteni çap olunub. Seçkilərdə 13 siyasi partiyanın üzvləri namizəd kimi qeydə alınıb.
O da məlum həqiqətdir ki, Azərbaycanda bələdiyyələr hələ də cəmiyyətdə öz yerini tapmayıb. Bələdiyyələr daha çox fəaliyyətsiz bir quruma çevriliblər. Onlar, faktiki olaraq, icra hakimiyyətlərinin əlinin altında ikinci dərəcəli bir qurum kimi fəaliyyət göstərirlər. Düzdür, bələdiyyələr haqqında qanunlar təkmilləşdirilir, yeni qanunlar qəbul edilir. Bunlara baxmayaraq, bələdiyyələrin fəaliyyəti gözə görünmür. İndiyə qədər ölkədəki bələdiyyələr nüfuzsuz özünüidarəetmə orqanı təsiri bağışlayıb. Bələdiyyələrin işini əsasən yerli icra qurumları görüb.
Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, son illər ölkədə köklü struktur islahatları aparılır. Bir-birini təkrar edən qurumlar ləğv edilir, bir sıra qurumlar birləşdirilir. Dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində işlər görülür. Bu cür atmosferdə ölkədə bələdiyyə seçkilərinin keçirildiyini nəzərə alsaq, yeni bələdiyyələrlə bağlı müəyyən gözləntilər varmı? Yəni yeni bələdiyyələr də indikilər kimi nüfuzsuz olacaq, yoxsa bunun əksini görəcəyik?
“Bir sıra xidmətlər bələdiyyələrə həvalə edilməlidir”
Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycanda Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım Assosiasiyasının Seçki Qərargahının rəhbəri Məhərrəm Zülfüqarlının sözlərinə görə, bu dəfə bələdiyyələrdən müəyyən gözləntilər var: “Prezidentin keçirdiyi islahatlar deməyə əsas verir ki, budəfəki bələdiyyələr əvvəlkinə nisbətən daha aktiv olacaqlar. Ölkədəki islahatlarla bağlı belə gözləntilər var. Ancaq hesab edirəm ki, seçkidən dərhal sonra bələdiyyələrə verilən səlahiyyətlər artırılmalıdır. Ən başlıcası, icra hakimiyyətlərinin bələdiyyələrin işinə müdaxiləsi aradan qalxmalıdır. Bütün bunlar olarsa, bələdiyyələr nüfuz qazanar və inkişaf edər. Bələdiyyələr əvvəlki kimi nüfuzsuz bir qurum olmaz. Dünya ölkələrində yerlərdə bir sıra məsələləri bələdiyyələr görür. Məsələn, ABŞ, Böyük Britaniya kimi ölkələrdə bütün işlərin hamısı bələdiyyələrə həvalə edilir. Ancaq Türkiyə ilə Fransada bu fərqlidir. Yerlərdə ikili hakimiyyət var. Həm bələdiyyə, həm də prezidentin nümayəndəsi idarəçiliyə rəhbərlik edir. Fikrimcə, Azərbaycanda bələdiyyələrə kommunal xidmətlər həvalə edilməlidir. Bizdə bu sahədə ikitirəlikdir. Bəzi yerlərdə bu işi bələdiyyələr görür, digər yerlərdə mənzil-istismar sahələri. Əslində, MİS-lərin işini bələdiyyələr görməlidirlər. Sonra bir sıra xidmətlər bələdiyyələrə həvalə edilməlidir. Məsələn, məzarlıqlara xidmət bələdiyyələrə həvalə edilməlidir. Çünki yerli əhəmiyyət daşıyır. İcra hakimiyyətlərinin müvəffəqiyyətlə icra edə bilmədikləri digər səlahiyyətlər də bələdiyyələrə həvalə edilməlidir. Yolların, işıq və su xətlərinin çəkilməsi bələdiyyələrə həvalə edilməlidir. Ancaq buna görə bələdiyyələrə səlahiyyət verilməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI