Azərbaycanda ali təhsil sistemində mövcud pillələr üzrə həyata keçirilən tədris prosesində təkrarçılığa yol verildiyi haqqında zaman-zaman məsələlər gündəmdə olub. Artıq bu problemin mövcudluğunu Təhsil naziri Ceyhun Bayramov da dilə gətirib. “Bakalavr və magistratura təhsili arasında təkrarçılığa yol verilməməlidir”.
C.Bayramov hesab edir ki, təkrar fənlər əvəzinə, magistratura təhsilinin məzmununa uyğun fənlərin keçilməsinə və məzmunun yenilənməsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.
“…daha çox ixtisas fənlərinə yer ayrılmasını, ixtisasları haqqında onlara dərin biliklər verilməsini istəyirlər”
Gənc Alim, Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov hesab edir ki, ali təhsil pillələrində mövcud olan bu kimi halların mövcudluğunun aradan qaldırılması üçün şərait tam yetişib. “Bu sahədə təkrarçılığa yol verilməsi halları həqiqətən də mövcuddur. Əslində, Azərbaycanda magistratura pilləsi xeyli geri qalır, bunun da səbəbi bakalavr pilləsində keçilən fənlərin burada təkrarlanmasıdır. Bu amil də bakalavrların magistratura pilləsinə meyl göstərməsinə mane olur. Reallığı nəzərə alaraq təəssüflə demək istəyirəm ki, Azərbaycanda magistratura pilləsi tələb olunan standartlara cavab vermir. Ona görə də magistraturaya qəbul qaydalarında da və ümumiyyətlə, magistratura təhsilində ciddi islahatlar aparılması vacibdir. Bakalavr magistraturaya daxil olur və görür ki, bakalavrda keçdiyi fənlər təkrarən burada da tədris olunur. Belə hal onların bu təhsil pilləsinə marağını azaldır. Əslində, magistratura pilləsi üçün xüsusi fənlər seçilməli və tədris edilməlidir ki, magistrlər üçün maraqlı olsun. Bu pillədə keçilən fənlər arasında ixtisas fənlərinə daha çox üstünlük vermək lazımdır, magistrantları lazımsız fənlərlə yükləmək gərək deyil. Çünki magistratura pilləsi artıq dünyada həm də bir elmi dərəcə kimi qəbul olunur. Bu belədirsə, magistraturada bakalavr pilləsində keçilən dərslərin təkrarlanmasına heç bir ehtiyac yoxdur. Magistratura pilləsində daha çox ixtisasın dərinləşməsi istiqamətində biliklərin əldə olunmasına ehtiyac var. Digər tərəfdən, nəzərə alsaq ki, magistratura pilləsi elmi tədqiqatlara ilkin başlanma mərhələsidir, burada daha çox magistrantın elmlə məşğul olmasına diqqət ayırmaq lazımdır, nəinki onu təkrarən tədris edilən fənlə yormaq”.
İ.Orucov hesab edir ki, bu sahədə ciddi iradə ortaya qoyulmalıdır ki, magistratura sahəsində irəliləyişlər olsun. “Biz bu gün Lənkəran Dövlət Universitetinin bakalavrları ilə görüşdük, sonuncu kursda oxuyan bakalavrlar magistratura pilləsi ilə bağlı çox narahatlıq keçirirlər. Onlar magistratura pilləsində nələr baş verəcəyi, hansı yeniliklər olacağı ilə maraqlanırlar. Bu gün magistrlər bildirirlər ki, magistratura pilləsində verilən təhsilin səviyyəsi onları qane etmir, onlar burada daha çox ixtisas fənlərinə yer ayrılmasını, ixtisasları haqqında onlara dərin biliklər verilməsini istəyirlər. Magistrlər təkrarən onlara keçilən və onlar üçün əlavə yükə çevrilən fənlərdən can qurtarmaq, daha çox öz ixtisaslarına uyğun bilgilər almağı arzulayırlar.
Təhsil naziri C.Bayramovun bu istiqamətdə başladığı işlər çox zəruri işlərdir və gənclərin ürəyincədir. İrəli sürülən təşəbbüslər, görülən işlər onu deməyə əsas verir ki, magistratura pilləsində məzunlarımızın yekun nəticəsi həm Avropa standartlarına uyğunlaşdırılsın, həm dünyanın inkişaf etmiş elm tutumlu ölkələrinin magistratura pilləsində verilən təhsillə uyğunluq təşkil etsin. Azərbaycanda magistratura sahəsində təhsil o şəkildə olsun ki, bizim diplomlar, elmi işlər dünyada qəbul olunsun. Təhsil nazirinin istəyi budur” - deyə İ.Orucov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
