“Lift təsərrüfatı tam yenilənməlidir və onların istismarı ilə bağlı təkliflər verilməlidir”. Bunu Prezident İlham Əliyev Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizovu qəbul edərkən deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bir neçə il bundan əvvəl bir çox binanın lift təsərrüfatı yeniləndi: “Ancaq təəssüflər olsun ki, istismar dövründə liftlər sıradan çıxır. Ona görə lift təsərrüfatı tam yenilənməlidir və onların istismarı ilə bağlı təkliflər verilməlidir. Ümumiyyətlə, biz indi nümunəvi həyətlər yaradırıq. Ancaq əgər bu həyətlər normal vəziyyətdə saxlanmazsa, əgər daim diqqət olmazsa, orada qurulan bütün işlər bir il, iki il, beş ildən sonra sıradan çıxacaq. Ona görə siz fikirləşin, təkliflər verin, necə edək ki, yaradılmış yeni infrastruktur, o cümlədən, abadlıqla bağlı işlər daim nəzarətdə olsun və təmirə ehtiyacı olan obyektlər vaxtaşırı təmir edilsin”.
Prezidentin bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Məsələ ondadır ki, hər il Bakıda lift qəzaları baş verir, bu zaman ölən və xəsarət alanlar olur. Son 10 ildə liftlərdə baş verən qəzalar zamanı neçə nəfərin öldüyü, neçə nəfərin yaralanması barədə rəsmi statistik rəqəm yoxdur. Ancaq araşdırmalarımız zamanı məlum oldu ki, Azərbaycanda ən çox lift qəzası məhz 2016-2017-ci illərdə baş verib. 2017-ci ildə nasaz liftlərdə baş verən qəzalar zamanı 7 nəfər ölüb. Lift qəzalarının böyük qismi trosun qırılması səbəbindən baş verir. Bu qəzaların bəziləri isə liftin təmiri zamanı qeydə alınır. Çox təəssüflər olsun ki, nadir hallarda bu qəzalardan insanlar sağ çıxırlar. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Böyük Britaniyada 2002-ci ildən indiyə qədər 4 nəfər liftdə baş verən qəza zamanı ölüb.
Bu il 542 liftin Bakıya gətirilməsi nəzərdə tutulub. Hazırda 542 ədəd liftin 458-i artıq Bakıya gətirilib. Bu günə kimi 162 ədəd lift quraşdırılaraq Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq qurumları tərəfindən qeydiyyata alınıb və istismarına icazə verilib. Hazırda paytaxtın Nizami, Qaradağ, Xətai, Nərimanov, Binəqədi, Sabunçu, Yasamal və Nəsimi rayonlarında 296 ədəd yeni liftin quraşdırılması işləri aparılır.
Ümumiyyətlə, 2016, 2017 və 2018-ci illərdə Azərbaycana müvafiq olaraq 1348, 1037 və 1850 lift idxal edilib. Azərbaycanın lift tələbatı ildə orta hesabla 1-1,5 mindir. Bunun bir hissəsi dövlət qurumlarına, bir hissəsi kommunal tələbata görə alınır. Dövlət qurumlarına lazım olan liftləri qurumlar özləri birbaşa əldə edirlər. Yaşayış binalarının liftlərinə isə yerli icra hakimiyyətləri nəzdində olan lift-təmir idarələri cavabdehdirlər. Liftlərin köhnəlməsi də çox vaxt məhz bu qurumların qeyri-effektiv fəaliyyəti ilə bağlıdır.
Görünən odur ki, Bakı şəhərinin lift təsərrüfatı tam yenilənənə qədər liftlərdə qəza risqi yüksək olaraq qalacaq.
“Çünki hər il liftlərin nasazlığı üzündən qəza baş verir”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən ekspert İlqar Hüseynlinin sözlərinə görə, Bakıda istismar müddətini başa vurmuş xeyli köhnə lift var: “Bunlar da insanlar üçün təhlükə mənbəyidir. Belə liftlər əsasən sövet dönəmində tikilmiş binalarda yerləşir. Nərimanovda, Əhmədlidə, Yeni Günəşlidə, mikrorayonlarda belə binalar çoxdur. Hesab edirəm ki, sözügedən binalardakı liftlər əsaslı şəkildə yenilənməlidir. Düzdür, əvvəl həmin binaların müəyyən hissəsində liftlər yenilənib, amma həmin liftlərin heç də hamısı tələblərə cavab vermir. Deməyim odur ki, liftlər yenilənərkən onların keyfiyyətinə, quraşdırılmasına xüsusi diqqət edilməlidir. Yeni tikilən binaların əksəriyyətində müasir texnologiyaya uyğun liftlər var. Digər tərəfdən, köhnə liftlər insanları psixoloji basqı altında saxlayır. İnsanlar liftdən istifadə etməyə ehtiyat edirlər. Yaşlı və xəstə insanlar qorxudan pilləkənlə qalxırlar. Çünki hər il liftlərin nasazlığı üzündən qəza baş verir. Bu zaman ölən və ağır xəsarət alanlar olur. Düzdür, hazırda Bakıda liftlərin yenilənməsi prosesi gedir, amma bunu daha da sürətləndirmək lazımdır”.
Vidadi ORDAHALLI
