Azərbaycanda körpələrini yalnız ana südü ilə qidalandıran analara çox az rast gəlinir. Artıq iş o yerə çatıb ki, uşağını pediatra aparan analar həkimin təyinatı üzrə müalicə ilə yanaşı, həm də körpələrinin qidasını da dəyişməli olurlar. Qısası, altı ay ərzində üç pediatra müraciət etmisənsə, deməli, bu süni qidaların markası üç dəfə dəyişib.
Pediatrların bir qismi iddia edir ki, klinikalar firmalarla əlbir işləyirlər. Klinikalar firmalardan pul alıb reseptlərə süni yemək adı yazırlar.
Pediatr Aytən İsmayılova sosial şəbəkələrdə süni qidalarla bağlı paylaşımları bir çox pediatrın narazılığına səbəb olub. Belə ki, pediatr bəzi xəstəxanaların adlarını çəkərək bildirib ki, sözügedən özəl klinikaların həkimləri yeni doğulan körpələrin reseptinə, dərman kimi, süni uşaq qidaları yazır və onların gələcəyini zəhərləyirlər. Pediatrın paylaşımına isə adıçəkilən həkimlər etiraz edərək bildiriblər ki, vaxtilə A.İsmayılovanın özü süni uşaq qidasının reklamı ilə məşğul olub və onların adını çəkməsi də reklam xarakterlidir.
Tək pediatrlar deyil, sosial sahə üzrə ekspertlər də bildirirlər ki, klinikalar süni uşaq qidalarının satışı ilə məşğul olan firmalarla müəyyən məbləğ qarşılığında birlikdə çalışırlar.
Aytən İsmayılova: “Hansısa bir firma xəstəxananın həkimlərinə təklif edir ki, mən sənə bu qədər pul verirəm və bu pulun müqabilində…”
Mövzu ilə bağlı Aytən İsmayılova ilə də əlaqə saxladıq. A.İsmayılova bildirdi ki, klinikalarda açıq-aşkar süni qida bazarı təşkil edilib: “Mənim yazılarımı reytinqə və ya başqa yerə yozan həkimlərin işlərində ciddi qüsurlar var. Bu qalmaqalı yaradan nenatoloqlardır və bir də Səhiyyə Nazirliyinin nəzdində olan nenatoloq komissiyasının üzvləridir. Narahatdırlar. Guya mən onların işinin nəticəsi yoxmuş kimi təqdim edirəm. Amma reallıq budur ki, onlar firmalarla işləyir və pulun müqabilində uşaqlara süni yeməklər təklif edirlər. Hansısa bir firma xəstəxananın həkimlərinə təklif edir ki, mən sənə bu qədər pul verirəm və bu pulun müqabilində doğum evində olan uşaqların valideynlərinə bizim yeməyi təklif et. Klinika bildirir ki, başqa firma sizdən daha çox pul təklif edib. Bu zaman firma da onlara daha cazibəli təklif irəli sürür ki, mən sənin işlədiyin xəstəxananın digər problemlərini də qarşılayaram, işçilərinə maaş verərəm və hər ay banka sənin hesabına pul qoyaram və s. Beləcə, digər süni uşaq qidasını sıxışdırıb çıxarır və özü daxil olur. Süni uşaq qidasının klinikalara daxil olmasına səbəb puldur. Əvvəllər 2 manat təklif olunurdusa, indi hər pasientə görə 20-30 manat təklif edirlər. Bundan başqa, əvvəllər nenatoloqların uşaq yeməyini reseptə yazmırdılar. İndi isə uşaqlara süni qidanın adını reseptə yazıb verirlər. Süni qidanın fəsadlarını firmalar da, biz pediatrlar da yaxşı bilirik. Mən gündəlik süni qidaların yaratdığı fəsadlarla rastlaşıram. Buna görə də hər dəfə uşaqlara doğulduğu gündən süni qidalar verilməsinə qarşı çıxıram və indi də bu mübarizədəyəm. Buna davam edəcəm, o vaxta kimi ki, onlar bu əməllərindən utanıb geri çəkiləcəklər. Düşünürəm ki, bunların əməllərinə qarşı dövlət müdaxilə edəcək. Bununla bağlı lazımi yerlərə müraciət etmişəm və zərərçəkmiş valideynlərin imzası olan məktub göndərmişəm. Hazırda xəstəxanalarda açıq süni qida bazarı var və bunun qarşısı yalnız dövlət müdaxiləsi olarsa, alına bilər”.
Mətanət Əliyeva: “Bəzi klinikalar, pediatrlar, neantoloqlar süni uşaq qidalarının satışı ilə məşğul olan şəxslərlə əlbir çalışırlar”
Pediatr Mətanət Əliyeva bildirdi ki, uşaqların ana südü ilə qidalanması vacibdir: “Heç bir süni qida ana südünü əvəz edə bilməz. Ümumiyyətlə, "yaxşı uşaq qidası" deyilən bir anlayış yoxdur. Bəzən valideynlər düşünürlər ki, bahalı uşaq qidaları daha keyfiyyətlidir. Elə deyil. İstər baha, istərsə də ucuz uşaq qidalarının tərkibi, demək olar ki, eynidir. Təəssüf ki, bəzi klinikalar, pediatrlar, neantoloqlar süni uşaq qidalarının satışı ilə məşğul olan şəxslərlə əlbir çalışırlar. Beləliklə, həkimlər və neantoloqlar müəyyən faiz qarşılığında yeni doğulmuş uşaqlara mütləq hansısa şirkətə məxsus süni uşaq qidasının verilməsinin vacib olduğunu bildirirlər. Uşağın orqanizmi nədənsə yalnız o qidanı götürürmüş. Belə sözlərlə valideynləri inandırıb süni uşaq qiadalarının satışı ilə məşğul olurlar”.
Eyyub Hüseynov: “Azərbaycanda uşaq qidalarının distribütorları birbaşa pediatrlarla iş qururlar”
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, rəhbərlik etdiyi qurum ana südü ilə qidalandırmağa dair beynəlxalq təşkilata üzvdür: "Körpə qidaları ilə bağlı Azərbaycanda problem çoxdur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının uşaq qidaları ilə bağlı konvensiyası var. Qanuna görə, körpə qidaları çox reklam olunmamalı, satışı konkret yerlərdə, saxlanma rejimi 20 dərəcədən aşağı temperaturda olmalıdır. Azərbaycanda isə bu qanuna əməl edilmir.
Azərbaycanda uşaq qidalarının distribütorları birbaşa pediatrlarla iş qururlar. Bu da qanunsuzdur. Bizə analar şikayət edirlər ki, süni uşaq qidalarının distribütorları onlara zəng edib satdıqları uşaq qidalarını təklif edirlər. Eyni zamanda, uşaq dünyaya gələn kimi uşaqlara xəstəxanalarda artıq süni qida verilir. Bu barədə çox sayda şikayət alırıq".
Günel CƏLİLOVA
