Ölkəmizdə məhkəmə-hüquq sahəsində həyata keçirilən islahatlar yeni mexanizmlərin meydana gəlməsini tələb edir. Bilirik ki, uzun illərdir ölkəmizdə məhkəmə qərarlarının icrasında müəyyən boşluqlar var və bu boşluqların təmin edilməsilə bağlı Azərbaycanda İcra Məcəlləsi hazırlanır.
Ədliyyə Nazirliyindən mətbuata verilən məlumatda məhkəmə qərarlarının icrası sahəsində hazırkı vəziyyət və yeniliklər, icra fəaliyyətini tənzimləyəcək İcra Məcəlləsinin işlənib hazırlandığı, "Elektron icra" informasiya sisteminin tətbiqi qeyd olunub. 3 aprel fərmanının icrası barədə, həmçinin, icra xidmətində iş həcminin kəskin artaraq bu ilin 9 ayında 776 mini ötməsi ilə əlaqədar məhkəmələrin və digər orqanların qərarlarının icrasının alternativ mexanizmləri, o cümlədən, icranın özəl qurumlara həvalə edilməsi ilə bağlı beynəlxalq praktikanın öyrənildiyi və pilot qaydada tətbiq ediləcəyi barədə məlumat verilib.
Məhkəmə qərarlarının yeni İcra Məcəlləsi hansı yeniliklərə səbəb olacaq?
Şəmsəddin Əliyev: “İcra Məcəlləsinin hazırlanması olduqca mütərəqqi bir addımdır”
Tanınmış hüquqşünas Şəmsəddin Əliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, İcra Məcəlləsinin hazırlanması vacib məsələdir. “İcra məmurlarının fəaliyyətini tənzimləyən normativ sənəd var. Bu istiqamətdə İcra Məcəlləsinin hazırlanması isə bu sahədə aparılan islahatların nəticəsidir. Bu gün alimentlə bağlı problemlər var. Yeni məcəllə imkan verəcək ki, məhkəmə qərarı ilə aliment verməli olan şəxsə qarşı daha sərt tədbirlər görülsün, onların ölkədən çıxışına və s. məhdudiyyət qoyulsun. Bu məcəllə qəbul edildikdən sonra məhkəmələrin çıxardığı qərarların icrasında problemlər, əngəllər olmayacaq. Hesab edirəm ki, İcra Məcəlləsinin hazırlanması olduqca mütərəqqi bir addımdır və biz bunun müsbət nəticələrini gələcəkdə görəcəyik” - deyə Ş.Əliyev qeyd etdi.
Adəm Məmmədov: “Bu məcəllənin hazırlanması onu göstərir ki, gələcəkdə icra qaydaları daha da sərtləşdiriləcək”
Tanınmış hüquqşünas, vəkil Adəm Məmmədov da hesab edir ki, İcra Məcəlləsinin hazırlanması bu sahədə mövcud olan bir sıra boşluqların aradan qaldırılmasına səbəb olacaq: “Mən özüm bir müddət icra məmuru işləmişəm, bu sahəyə bələdəm. İcra Məcəlləsinin hazırlanmasını çox yüksək qiymətləndirirəm. Çünki məcəllə qanunvericilikdən daha üstün hüquqi qüvvəyə malik olan aktdır. Bu məcəllənin hazırlanması onu göstərir ki, gələcəkdə icra qaydaları daha da sərtləşdiriləcək. Yəni məhkəmə qərarlarını icra etməyən şəxslərin məsuliyyət məsələsi daha da sərt olacaq. Çox adam aliment məsələsində, borc alınıb verilməsində, eləcə də digər məsələlərlə bağlı məhkəmə qərarları o qədər də sərt olmadığına görə bir sıra problemlər yaradır. Dövlətin adından çıxarılan qətnamələrin icrası İcra Məcəlləsindən sonra daha effektiv olacaq. Praktikada görürsən ki, alimenti ödəmək üçün vətəndaşın imkanları var, amma qərəzli olaraq, qəsdən, qıcıq yaratmaq, qarşı tərəflə konflikt yaratmaq məqsədilə alimenti ödəmək istəmir. Yəni məcəllə qəbul edildikdən, qanunvericilik sərtləşdirildikdən sonra belə halların qarşısı alınacaq. Düzdür, elə vətəndaşlar var ki, həqiqətən də aliment ödəmək imkanları yoxdur, amma imkanı olub, lakin ödəməyənlər də çoxdur. İcra Məcəlləsi qüvvəyə mindikdən sonra bir sıra problemlər öz həllini tapacaq. Vətəndaşın axtarışa verilməsi məsələsində məhkəmə məmurlarına hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşlarının da kömək göstərməsi məsələsi də olacaq. Bu, qanunvericilikdə də var, Daxili İşlər Nazirliyinin əmri də var ki, icra məmurlarına kömək etmək polisin borcudur. Digər hüquq-mühafizə orqanlarının icra məmurlarına kömək göstərməməsi məsuliyyət yaradır. Məhkəmə hakimiyyətinin ədalətli qərar çıxarması, müstəqilliyi bu qərarın icrasından da çox asılıdır. Əgər məhkəmə qərar çıxarırsa və o icra olunmursa, kağız üzərində qalırsa, onda məhkəməyə inam zəifləyir. İcra Məcəlləsinin hazırlanması mütərəqqi addımdır” - deyə A.Məmmədov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
