Son zamanlar bəzi şadlıq evləri və restoranların müştərini aldatması mənfi bir hal kimi diqqəti cəlb edir. Aidiyyəti qurumların restoran və şadlıq evlərində həyata keçirdikləri monitorinqlər zamanı bu istiqamətdə bir sıra problemlər üzə çıxıb. Bu gün bəzi restoran və şadlıq evləri müştərilərə təkcə istifadə müddəti keçmiş köhnə qidalar təqdim etmir, onlar başqa yollarla da müştərini aldadırlar.
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, həmçinin, istehlakçı hüquqlarının qorunması istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. AQTA-nın yaydığı məlumata görə, son zamanlar agentlik tərəfindən ictimai iaşə müəssisələrində aparılan monitorinqlər zamanı aşkar olunmuş bir sıra nöqsanlarla yanaşı, istehlakçı hüquqlarının pozulması hallarına sıx şəkildə rast gəlinir. Qeyd edilənə görə, əhaliyə xidmət göstərən ictimai iaşə müəssisələri tərəfindən müştərilərə təqdim edilən balıq və balıq məhsullarının adı, habelə keyfiyyəti ilə bağlı istehlakçıların aldadılması halları aşkar olunmaqdadır.
“Həyata keçirilən monitorinqlər zamanı bir sıra ictimai iaşə müəssisələrində və şadlıq saraylarında əhaliyə nərə balığı adı altında keyfiyyəti və qiyməti aşağı olan, bəzi xüsusiyyətlərinə görə nərə balığına oxşayan naqqa balığının təqdim edildiyi aşkar olunub. Qeyd edək ki, naqqa balığı emal olunduqdan, yəni baş və quyruq hissələri kəsildikdən və təmizləndikdən, həmçinin, bişirildikdən sonra nərəkimilərə aid balıqlara xas görünüşü olduğu üçün, onları nərə balığından fərqləndirmək bir qədər çətinləşir. Naqqa balığının bu xüsusiyyətindən istifadə edən işbazlar istehlakçıları aldatmağa cəhd göstərirlər.
Məlum olduğu kimi, bu balıq növlərini fərqləndirmək üçün aşağıdakılara diqqət edilməlidir. Belə ki, nərə balığının bədən uzunu boyunca 5 uzanan özünəməxsus tikanabənzər sümüklü pulcuqları var və onlar təmizlənsə belə, dəridə kobud şəkildə izləri qalır. Lakin naqqa balığının dərisi, demək olar ki, təmizdir, hamar səthdə heç bir çıxıntı və ya pulcuğa rast gəlinmir.
Əgər balığın dərisi tamamilə təmizlənib, sadəcə, əzələ hissəsi qalıbsa, nərə balığında əzələlərarası növbəli şəkildə sarı yağ kütləsi olduğu halda, naqqa balığında bu, ağ rəngdədir. Bu göstərici, əsasən, daha iri kütləli növlərə aiddir. Tam bişmiş və heç bir halda fərqləndirici xüsusiyyət müşahidə olunmadıqda isə təqdim olunan məhsulu dadı ilə də fərqləndirmək mümkündür. Çünki naqqa balığı nərə balığına nisbətən daha spesifik dada malikdir”.
AQTA əhaliyə müraciət edərək bildirir ki, ictimai nəzarəti həyata keçirərək, ictimai iaşə müəssisələrində, həmçinin, ailə şənlikləri ilə bağlı şadlıq saraylarında təqdim edilən balıq məhsullarının təhlükəsizliyini və mənşəyini təsdiq edən sənədləri tələb etsinlər.
AQTA əhalinin sağlamlığının qorunması və təhlükəsiz qida məhsulları ilə təmin edilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlərini bundan sonra da davam etdirəcək və istehlakçı hüquqlarının pozulmasına yönəlmiş qanunsuz halların qarşısını qətiyyətlə alacaq.
“Çox təəssüflər olsun ki, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi ad çəkməməklə, məsələləri gizlətməklə öz gördüyü işin nəticəsini, səviyyəsini aşağı salır”
Restoran və şadlıq saraylarının müştəriləri bu şəkildə aldatmasında ciddi cinayət tərkibi olduğunu deyən Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ümumiyyətlə, AQTA belə halları aşkarlayarkən bunun mövcud olduğu şadlıq sarayları və restoranların adlarını açıq bildirməlidir: “Bəzi restoran və şadlıq evlərində naqqa balığını nərə balığı kimi müştəriyə təklif edilməsi çox ciddi qanun pozuntusudur. Burada söhbət restoran və şadlıq sarayları sahibləri tərəfindən müştərilərin aldadılmasından gedir. Cinayət Məcəlləsində 300-cü maddə var, bu maddə istehlakçıların aldadılması ilə bağlıdır. Həmin maddədə hüquqi şəxslərin 400 manata qədər cərimə edilməsi nəzərdə tutulur. Cinayət Məcəlləsinin müvafiq bəndinə görə, hüquqi şəxs istehlakçını aldatmaqda davam etsə, onu iki ilə qədər həbs cəzası gözləyir. Yəni birinci dəfə o, cərimə ödəməklə canını qurtara bilər, amma müştərini dəfələrlə aldatsa və bu müəyyən edilsə, o həbs edilməlidir. Lakin Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi qidanın təhlükəsizliyinə nəzarət edir və naqqa balığı da təhlükəli qida deyil. Sadəcə, burada istehlakçının aldadılması məsələsi var. Ümumiyyətlə, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bu halı aşkarladığı restoranın, şadlıq evlərinin adını açıq bildirməlidir. Yəni hansı restoranda bu hal baş verirsə, müştəri ora getməsin. Müştərini aldadan bu restoran və şadlıq saraylarının adı çəkilməlidir. AQTA nədən çəkinir, niyə müştəriləri aldadan restoran və şadlıq evlərinin adını açıqlamır? Bu bizi çox narahat edir. Ümumi səviyyədə hamı qeybət edir. Bu qurum da bu kimi məsələləri qeybət şəklində təqdim edir. Agentliyin gördüyü işlər yaxşıdır, müsbətdir, amma camaata konkret ad, ünvan lazımdır. AQTA o restoran və şadlıq evlərinin adlarını açıqlasın ki, istehlakçılar da həmin iaşə məkanlarını boykot etsinlər. Bizim qurum da onlara dəstək olardı. Çox təəssüflər olsun ki, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi ad çəkməməklə, məsələləri gizlətməklə öz gördüyü işin nəticəsini, səviyyəsini aşağı salır. O, əhali arasında özü haqqında qeybət danışan bir qurum imici yaradır. Bu səhvdir”. E.Hüseynov qeyd etdi ki, adlar açıqlansa, ünvanlar göstərilsə, görülən mübarizə tədbirlərinin də effekti olar.
İradə SARIYEVA