Məhərrəm Zülfüqarlı: “Bütün bunların sayəsində ali məktəblərdə dərs deyən müəllimlərin maddi vəziyyəti yaxşılaşacaq”
Dövlət tərəfindən yaradılan ali təhsil müəssisəsinin büdcədənkənar mənbələrdən əldə etdiyi vəsaitin ən azı 40 faizi təhsilverənlərin sosial müdafiəsinə (əməkhaqqına əlavələrə və digər stimullaşdırıcı ödənişlərə) yönəldiləcək.
Yayılan məlumat görə, sözügedən məsələ “Dövlət və bələdiyyə tərəfindən yaradılan ali təhsil müəssisəsinin Nümunəvi Nizamnaməsi”ndə öz əksini tapıb. Belə ki, nizamnaməyə uyğun olaraq, ali təhsil müəssisəsinin büdcədənkənar mənbələrdən əldə etdiyi vəsait yalnız təhsilin, müəssisənin maddi-texniki bazasının inkişafına, təhsilalanların və təhsilverənlərin sosial müdafiəsinə yönəldilir.
Nizamnamədə o da qeyd edilir ki, ali təhsil müəssisəsi Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi müvafiq sahibkarlıq fəaliyyəti növləri ilə məşğul ola bilər. Bunun üçün ali təhsil müəssisəsi tabe olduğu dövlət orqanının (qurumunun) və ya bələdiyyənin razılığı ilə təsərrüfat cəmiyyətləri yaradır və ya onlarda iştirak edır.
Dövlət tərəfindən yaradılan ali təhsil müəssisəsinin büdcədənkənar mənbələrdən daxil olan vəsait hesabına əldə etdiyi əmlak, qanunvericiliyə uyğun olaraq, onun mülkiyyətinə daxil edilir.
Bütün hallarda, bu kimi vasitələrdən istifadə olunması həm müəllimlərin maddi vəziyyətinin yaxşılaşmasına öz töhfəsini verir, həm də dövlət büdcəsi üzərinə düşən yükü azaldır. Nəticədə bununla bağlı bütün xərclərin qarşılanması büdcənin üzərinə düşmür.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bunu necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən təhsil sahəsi üzrə ekspert, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Məhərrəm Zülfüqarlı buna müsbət prizmadan yanaşdı: “Bir sıra ali məktəblər bu metoddan istifadə edirlər. Məsələ ondadır ki, ali məktəblər özünü maliyyələşdirmə məsələsində bir qədər sərbəstdirlər. O baxımdan sözügedən qərar müsbət qiymətləndirilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan ali məktəblərində əməkhaqqı MDB ölkələri içərisində ən aşağı vəziyyətdədir. Hələ mən inkişaf etmiş ölkələri demirəm. Həmin ölkələrdə əməkhaqqı daha yüksəkdir. Azərbaycanda elmlər doktoru dərəcəsini alanların əməkhaqqına cəmi 40 manat əlavə olunur. Baxmayaraq ki, bu dərəcəni almaq bizdə çox çətindir. Bu onu göstərir ki, ölkədə ali məktəbdə dərs demək, elmi ad almaq üçün stimul, demək olar, azdır. Ona görə də dövlət tərəfindən yaradılan ali təhsil müəssisəsinin büdcədənkənar mənbələrdən əldə etdiyi vəsaitin ən azı 40 faizinin təhsilverənlərin sosial müdafiəsinə yönəldilməsi müsbət haldır. Elə etmək lazımdır ki, qanunvericilikdə öz əksini tapan bu məqam praktikada özünü doğrultsun. Bunu təmin etmək mümkün olarsa, o zaman effektiv nəticə mümkün olacaq. Ən başlıcası isə, bütün bunların sayəsində ali məktəblərdə dərs deyən müəllimlərin maddi vəziyyəti yaxşılaşacaq. Ona görə də belə bir qərarın verilməsinə müsbət yanaşıram”.
Vidadi ORDAHALLI
