İlqar Hüseynli: “Bu mexanizm tədricən gücləndikcə, insanlar bu istiqamətdə maarifləndikcə, onlayn növbə mədəniyyəti genişləndikcə, formalaşdıqca bu problemlər də aradan qalxacaq”
Dövlət tibb müəssisələrində insan sıxlığı günü-gündən daha da artır. Elə bir xəstəxana, poliklinika tapmaq çətindir ki, orada uzun-uzadı canlı növbə olmasın. Bir tərəfdən canlı növbələr, digər tərəfdən onlayn qaydada növbə götürənlər var və bu da çox zaman xəstələr arasında narazılığa səbəb olur. Bir sözlə, Azərbaycanın dövlət xəstəxanalarında və poliklinikalarında uzun növbələrin yaranması əsas sosial problemlərdən biri olaraq qalır.
Söz yox ki, TƏBİB problemin aradan qaldırılması üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirir. Vətəndaşlar randevu.its.gov.az portalına daxil olmaqla onlayn növbə götürürlər.
TƏBİB-in onlayn növbə sistemi hələlik mərhələli şəkildə yalnız bəzi seçilmiş xəstəxanalarda tətbiq olunur və bu keçid dövründə bəzi texniki nasazlıqlar, eləcə də planlaşdırma çətinlikləri müşahidə edilir.
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız myGov mobil tətbiqi vasitəsilə əldə edilir. Qeyri-rəsmi saytlar və ya platformalar bəzən vətəndaşlar arasında qarışıqlıq yaradır.
Sistem hələlik “Yeni Klinika”, Kliniki Tibbi Mərkəz, Nizami Tibb Mərkəzi, Xətai Tibb Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanası və Abşeron Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında işləyir. Sistemə girişdə, ixtisas və ya həkim seçimində zaman-zaman fasilələr yaranır. Qəbul cədvəllərinin tam inteqrasiya olunmaması vətəndaşların və həkimlərin iş yükünün tənzimlənməsində çətinliklər törədir.
Bəzi hallarda pasiyentlər onlayn növbə götürsələr də, xəstəxanadaxili canlı növbə və ya qeydiyyat prosesi ilə sistem tam uzlaşmır. Görülən İşlərTƏBİB rəqəmsal sistemin təkmilləşdirilməsi üçün işlər aparır.İlin sonuna qədər onlayn növbə ilə qeydiyyatdan keçənlərin birbaşa qeydiyyat masasından yan keçərək həkim otağına yönləndirilməsi mexanizmi planlaşdırılır. Əsas məqsəd qəbul prosesini maksimum dərəcədə optimallaşdırmaq, əlavə prosedurları azaltmaq və vətəndaşların gözləmə müddətini qısaltmaqdır.
Burada əsas narazılıq odur ki, Azərbaycandakı xəstəxana və poliklinikalarda tətbiq edilən onlayn növbə sistemində texniki nasazlıqlar və planlaşdırma çətinlikləri yaradır.
Çox eşidirik ki, vətəndaşlar randevu.its.gov.az portalına daxil olarkən texniki fasilələr və yüklənmələr səbəbindən vaxtında növbə götürə bilmirlər.
Onlayn qeydiyyatdan keçən şəxslər xəstəxanaya gəldikdə canlı növbədə olan digər vətəndaşlarla qarşıdurmalar və sıxlıq yaranır. Bəzən canlı növbədə dayananlarla onlayn növbə götürən xəstələr arasında dava da düşür.
Problemin səbəblərindən danışan ekspert İlqar Hüseynli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Azərbaycanda İT texnologiyalarının inkişafı, xidmət sistemlərinə keçid tam oturuşmayıb. “Bu yeni yaranmış bir modeldir. Bu modeilin bir neçə üstünlüklər var və bunlar ondan ibarətdir ki, vətəndaş evindən kənara çıxmadan onlayn qaydada növbə götürür, müəyyən olunmuş saatda xəstəxanaya gedib müayinə oluna bilir. Amma İT texnologiyalarında yaranan problemlər, sistemlərin həddən artıq yüklənməsi bəzən görürsən ki, onlayn platformaların çökməsinə səbəb olur, mexanizmlərdə dayanmalara gətirib çıxarır. Yükləmələr zamanı bəzən insanlar saatlarla gözləməli olur ki, onlayn növbəyə düşə bilsinlər. Amma bütün hallarda randevu.its.gov.az portalına daxil olub onlayn növbə götürmək vətəndaşların xidmətlərə əl çatanlığı, rahatlığı baxımından çox yaxşıdır. Sadəcə olaraq, burada onlayn növbə ilə yanaşı canlı növbə sistemi də var ki, vətəndaş birbaşa xəstəxanalara, poliklinikalara yaxınlaşaraq resepşnə-xidmət sektoruna yaxınlaşıb canlı növbə götürürlər. Bu halda bəzən onlayn növbə götürüb xəstəxanaya gələnlərlə canlı növbə dayananlar arasında mübahisələr yaranır. Yəni bir də görürsən ki, tablo ardıcılığında 10-cu rəqəm yazılmalı olduğu halda bəzən 3-cü, 4-cü yazılır. Onlayn növbə götürənlərin vaxtı yaxınlaşanda onlar xidmət almaq istəyən zaman onlarla canlı növbə götürənlər arasında mübahisənin səbəbi bu amildir. Yəni canlı növbədə dayanan insanların çoxu bilmir ki, onlayn növbə götürən insanların vaxtı dəqiq yazılıb və onlar həmin saatda xidmətdən istifadə etməlidir. Bu hallarda problemlər yaranır”.
İ.Hüseynlinin sözlərinə görə, çünki vətəndaşlarımızın hamısı onlayn sistemdən istifadə edə bilmirlər, bununla bağlı bilik və bacarıqları yetərli deyil. “Tutalım, bir ailənin üzvü olan yaşlı bir qadın, yaşlı bir kişişin ümumiyyətlə bu barədə təsəvvürləri olmur və onlar birbaşa poliklinikaya gəlir və növbəyə dayanırlar və o növbə əsasında da öz sıralarını gözləyirlər. Bu zaman onlayn növbə ilə gələnlər qabağa düşdükdə bu narazılıqlar yaranır. Bunun səbəblərini əvvəlcə vətəndaşa demək lazımdır. Hər bir pasiyenti başa salmaq lazımdır ki, sizdən əvvəl onlayn növbələr də var və onlayn növbə mexanizmi qurulduğuna görə bəzi hallarda poliklinikaya daxil olan şəxs sizdən ön sırada xidmət ala biləcək. Yəni əvvəlcədən bunu vətəndaşlara izah etmək lazımdır. Düşünürəm ki, bu mexanizm tədricən gücləndikcə, insanlar bu istiqamətdə maarifləndikcə, onlayn növbə mədəniyyəti genişləndikcə, formalaşdıqca bu problemlər də aradan qalxacaq”-deyə İ.Hüseynli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
