Əpoş Vəliyev: “Modelin uğurlu olub-olmadığını yalnız məzunların qəbul nəticələri, bilik səviyyəsi və real göstəricilər qiymətləndirə bilər”
Növbəti tədris ilində (2026-2027-ci tədris ilində) yeni təmayül tədris modeli Bakı şəhərindəki 31 ümumi təhsil müəssisəsini əhatə edəcək. Artıq yeni təmayül tədris modeli tətbiq olunan ümumtəhsil müəssisələri müəyyən edilib. Müşahidlərimizə görə, yeni təmayülə X-XI sinif şagirdlərinin kütləvi maraq göstərirlər. Xüsusən də valideynlər çalışırlar ki, ali məktəblərə hazırlıq prosesini tam ödənişsiz şəkildə həyata keçirən bu müəssisələrdə övladları oxusunlar.
Bildirək ki, yeni təmayül tədris modeli tətbiq edilən məktəblərdə bütün qruplar üzrə hazırlıq tipli dərslər keçiləcək, orada şagirdlər ali məktəblərə hazırlaşdırılacaqlar. Sözsüz ki, bu model özünü doğruldarsa o müəssisələri seçən şagirdlər təəssüf hissi keçirməzlər, öz istədikləri ali məktəblərə uğurla qəbul ola bilərlər.
Yeni modelin tətbiqinin gerçəkləşməsinə az müddət qaldığı bir dövrdə biz başqa bir məsələ ilə qarşılaşırıq. Bu da repetitorluqla məşğul olan müəllimlərin və hazırlıq kurslarının apardığı əks təbliğatdır ki, onların iddiasına görə, yeni model özünü doğrultmayacaq və onlar heç vaxt repetitrorları əvəz edə bilməz.
Hazırda repetitor müəllimlər o təmayüllər haqda xoşagəlməz ifadələr işlədirlər, deyirlər ki, orada tədrisin keyfiyyəti aşağı olacaq, heç də deyildiyi kimi orada xüsusi seçilmiş müəllimlər dərs deəyəcək, bu gözdən pərdə asmağa xidmət edir, nəticə olmayacaq və sair.
Amma rəsmən elan edilib ki, o təmayüllərdə MİQ imtahanlarından və müsahibə prosesindən uğurla keçən müəllimlər şagirdləri ali məktəbə hazırlayacaqlar. Yəni valideyn heç bir xərc çəkməyəcək, övladları orada ödənişsiz hazırlıq keçəcəklər.
Bu təmayüllər repetitorluğun yavaş-yavaş sıradan çıxmasına xidmət edə bilərmi? Uşaqlar kütləvi maraq göstərirsə onda repetitorlar necə olacaq?
Ekspertlər hesab edirlər ki, repetitorların və hazırlıq kurslarının bu şəkildə təbliğat aparması onların öz şagirdlərini, başlıcası isə qazanc mənbəyini itirməsi ilə bağlıdır. Xüsusən də bu təmayüllər az təminatlı ailələrə böyük dəstəkdir ki, onlar ödəniş etmədən övladlarının ali məktəbə hazırlanmasına nail olacaqlar.
Ekspertlərin sözlərinə görə, bu təmayüllər yenidir və bu halda onun perespektivi haqda bədbin danışmaq tezdir.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Əpoş Vəliyev baki-xeber.com-a bildirdi ki, yni təmayül tədris modelinin məqsədi repetitorluğu "qadağan etmək" deyil, məktəbdə verilən təhsilin keyfiyyətini artırmaq və şagirdi ali məktəbə daha yaxşı hazırlamaqdır. “Əgər məktəbdə seçilmiş peşəkar müəllimlər, gücləndirilmiş proqram və məqsədyönlü hazırlıq təmin olunursa, təbii ki, repetitorlara ehtiyac da müəyyən qədər azalacaq.
Bu isə bazar iqtisadiyyatının normal qanunudur: keyfiyyətli alternativ yarananda ona tələbat artır, əvvəlki xidmətə ehtiyac isə azalır. Əgər valideyn və şagirdlər bu modelə kütləvi maraq göstərirlərsə, deməli, onlarda nəticəyə inam var.
Yeni model haqqında əvvəlcədən "heç bir nəticə verməyəcək", "gözdən pərdə asmaqdır" kimi fikirlər isə yalnız nəticələr ortaya çıxmadan irəli sürülən fərziyyələrdir. Modelin uğurlu olub-olmadığını yalnız məzunların qəbul nəticələri, bilik səviyyəsi və real göstəricilər qiymətləndirə bilər.
Əgər bu məktəblər həqiqətən şagirdləri ali məktəbə yüksək səviyyədə hazırlaya bilsələr, repetitorluq tam yox olmasa da, ona olan ehtiyac və asılılıq əhəmiyyətli dərəcədə azalacaq. Bu isə ilk növbədə valideynlərin maddi yükünün azalmasına və məktəbin öz əsas funksiyasını daha dolğun yerinə yetirməsinə xidmət edər”-deyə Ə.Vəliyev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
