Məzahir Məmmədli: “Valideynlər arasında müəyyən narazılıq, narahatlıq və çaşqınlıq...”
Özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin yeni maliyyələşmə müsabiqəsində ödənişi yüksək olan bağçaların müsabiqədən keçmək şansı az olacaq.
Bunu Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini Vəfa Yaqublu jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.
Onun sözlərinə görə, müəssisənin təhsil haqqı yüksək olduqda bu, qiymətləndirməyə təsir göstərəcək:"100 bal üzərindən 50 balla qiymətləndirilən meyarlardan biri müəssisənin maliyyə səmərəliliyidir. Qiymətləndirmə zamanı müəssisənin müəyyən etdiyi təhsil haqqının hansı əsaslarla formalaşdırıldığı araşdırılacaq. Təhsil haqqı yüksək olan bağçaların müsabiqədə qəbul olunmaq şansı daha az olacaq".
Məlum olduğu kimi, ölkədə fəaliyyət göstərən özəl bağçalara cəlb edilən uşaqların ödənişinin müəyyən hissəsi Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən qarşılanır. Əlavə vəsait qazanmaq niyyəti özəl uşaq bağçalarının nazirliyin keçirdiyi müsabiqəyə kütləvi marağını artırıb.
MÜTDA-dan isə bildirirlər ki, özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin yeni maliyyələşmə müsabiqəsində ödənişi yüksək olan bağçaların müsabiqədən keçmək şansı az olacaq.
Əgər deyilənlər doğrudursa bu təhsil haqqı yüksək olan özəl bağçalarla Elm və Təhsil Nazirliyi arasında münaqişəyə çevrilə bilərmi?
Çünki rəsmən deyilir ki, təhsil haqqının hansı səbəbdən yüksək olması ilə bağlı araşdırma aparılacaq, əgər məlum olsa ki, təhsil haqqının baha olması reallığa uyğun gəlmir, onda o müəssisələrə vəsait ayrılmayacaq. Ekspertlər hesab edirlər ki, əslində rəsmi qurumun bu yanaşması təhsil haqqının yüksək olduğu bağçaların “paxırının” açılması, müəyyən qüsurlarının üzə çıxması deməkdir. Ekspertlərin sözlərinə görə, araşdırma zamanı bəlli ola bilər ki, o bağçaların müəyyən etdiyi yüksək təhsil haqqı əslində reallığa uyğun deyil və onlar öz fəaliyyətlərini şişirdib göz boyamaqla məşğul olublar.
Ekspertlərin sözlərinə görə, nazirliyin, eləcə də MÜTDA-nın özəl bağçalara bu meyarlarla yanaşması təhsil haqqı yüksək olan uşaq bağçaları ilə rəsmi qurumlar arasında böyük münaqişə, qalmaqal yaratmağa səbəb də ola bilər. Təhsil ekspertlərindən biri qeyd etdi ki, yüksək təhsil haqqı müəyyən edən özəl məktəbəqədər müəssisələrin bir çoxu məmurlara və onların ailə üzvlərinə aiddir və onların bağçalarına vəsait ayrılmasa bu narazılıq da doğura bilər. Ekspertin sözlərindən belə anlaşdıldı ki, sabah o müəssisələrə vəsait ayrılmasa onlar “nə olsun ki, bizdə təhsil haqqı yüksəkdir, bizim də haqqımız var dövlətin ayırdığı vəsaitdən istifadə etməyə” deyə bilərlər.
Ekspertlər də qeyd etdiyinə görə, bu hal baş verərsə, yəni rəsmi qurumların araşdırmaları nəticəsində o bağçalarda probelmlər çıxarsa onda MÜTDA-nın da, Elm və Təhsil Nazirliyinin də əlində arqument olacaq ki, sizdə təhsil haqqı təhslin keyfiyyətinə uyğun deyil, süni şəkildə şişirtmisiniz, bu da o müəssisələrin eyibinin açılması anlamına gəlir. Ekspertlərə görə, əgər təhsil haqqının yüksək olduğu özəl bağçalar maliyyələşmədən kənarda qalacaqlarsa, o halda onların təqidim etdiklərinin şişirdilmiş olduğu təsdiqlənəcək.
Ekspertlərin fikrincə, təhsil haqqının baha olduğu məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə gedənlər imkanlı şəxslərin övladlarıdır, bu baxımdan imkanlı ailələrin övladlarına dövlətin maliyyə dəstəyi verməsi vacib deyil.
Ekspertlərə görə, bu məsələ iki yeni münaqişə yarada bilər. Ekspertlər hesab edir ki, bunlardan birincisi rəsmi qurumun meyyarıdır, burada söhbət müəyyən edilən təhsil haqqının hansı səbəbdən yüksək olmasıdır. Yəni təhsil haqqının nə üçün yüksək olması, onun reallığa uyğun gəlməməsi münaqişə yaradacaq. İkincisi də, dövlətdən maliyyənin ayrılması münaqişəyə səbəb ola bilər. Ekspertlərə görə, bütün hallarda dövlət varlı uşaqlarının getdiyi bahalı özəl bağçalara vəsait ayırmamalıdır. Ekspertlər dyeirlər ki, onsuz da o müəssisələr yüksək təhsil haqqı almaqla özünü maliyyələşdirir. Ekspertlərin sözlərinə görə, burada bir həssas amil də var ki, bu məsələdə nazirliyin ictimaiyyətlə münaqişəsi ola bilər. Ekspertlərin fikrincə, yəni burada gözlənilən iki münaqişə var ki, biri bahalı özəl uşaq bağçaları, digəri isə ictimaiyyətlə nazirlik arasında gözlənilir.
Təhsil eksperti Məzahir Məmmədli baki-xeber.com-a bildirdi ki, özəl bağçalarla bağlı MÜTDA rəsmisinin açıqlaması müzakirələr açıb. “O açıqlamada təxminən qiymət cədvəli müəyyənləşdi. Təklif edildi ki, təhsil haqqı rayonlarda 250, Bakı şəhərində 350 manatdan artıq olan özəl uşaq bağçaları dövlətdən verilən imtiyazı almasınlar. Yəni o bağçalar ki, artıq yüksək təhsil haqqı müəyyənləşdiriblər o bağçalara qrant ayrılmayacaq və onlar Elm və Təhsil Nazirliyinin, eləcə də Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi təşəbbüsdən kənarda qalacaqlar. Yerlərdəki uşaq bağçalarının sayı azdır, bir neçə bağça şəbəkəsi var ki, onların rayonlarda filialları var. MÜTDA-nın bu təklifi onları qane edir. Burada maraqlı olan başqa tərəfi odur ki, Bakı şəhəri üzrə prestijli, hər cüe standartlara cavab verən uşaq bağçaları var ki, ora iddia edən valideynlər çox pis vəziyyətdə qalırlar. Çünki onlar üçün o bağçalar əlçatan deyil. Valideynlərin əksəriyyəti belə təşəbbüs irəli sürürlər ki, əgər dövlət vəsait ayırmaqda maraqlıdırsa, təhsil haqqının 70 faizini ödəyirsə o məbləği ayırsın, amma biz bir qədər də artıq pul ödəməklə uşaqlarımızı həmin bağçalara verək. Burada qeyri-müəyyənlik odur ki, o bağçalar həmin siyahıda yoxdur. Onlar 70 faiz dövlət ödənişi hesabına uşaqları qəbul edə bilmirlər. Amma digər bağçaların da 350 manatdan yuxarı ödənişləri var. Amma ümumi bir neçə bağça şəbəkəsi var ki, bunlar kütləvi şəkildə qəbulla razılaşdırlar. Onların müəyyən texniki xərclərini ödəmək imkanları yaranır. MÜTDA da ancaq o bağçalarla işləyəcək ki, onların rəqəmləri şişirdilmiş, bizim arzuladığımızdan artıq deyil. Ona görə də bu gün valideynlər arasında müəyyən narazılıq, narahatlıq və çaşqınlıq hələ də qalır”-deyə M.Məmmədli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
