Rəsmi statistikaya görə, ölkədə məşğulluq proqramları həyata keçirilir. Amma iş imkanları əsasən Bakıda və iri şəhərlərdə cəmlənib. Regionlarda isə seçimlər hələ də məhduddur.
Son illər Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda da tikinti işləri artıb, ancaq bu, yenə də iş üçün əhalinin başqa bölgəyə getməsini tələb edir. Statistika Komitəsinin məlumatına görə, cəmi bir ay ərzində muzdla işləyənlərin sayı 26 min nəfər azalıb. Yəni bu qədər insan rəsmi işini itirib. Eyni dövrdə işsiz kimi qeydiyyatda olanların sayı isə cəmi 4 min 700 nəfər artıb. Bu da o deməkdir ki, işini itirənlərin çoxu işsiz kimi qeydiyyata düşməyib. Hökumət nə deyir ölkədə bir neçə ildir ki, özünüməşğulluq proqramı ilə 100 mindən çox insan üçün iş açılıb. İndilikdə paytaxt və böyük şəhərlər iqtisadi fəaliyyətin, investisiyaların və infrastrukturun əsas mərkəzi kimi çıxış edir. Bu, bir tərəfdən iqtisadi dinamikanı artırsa da, digər tərəfdən regionlararası balansın pozulmasına və müxtəlif sosial problemlərin yaranmasına səbəb olur. İlk növbədə, iş yerlərinin əsasən Bakıda cəmlənməsi regionlardan paytaxta güclü miqrasiyaya gətirib çıxarır. Gənclər və əmək qabiliyyətli əhali daha yaxşı maaş, karyera imkanları və həyat şəraiti ümidi ilə doğma bölgələrini tərk edir. Nəticədə kənd və rayonlarda əhali azalır, əmək bazarı zəifləyir və yerli iqtisadiyyat durğunluğa uğrayır. Bu isə kənd təsərrüfatı və digər ənənəvi sahələrin inkişafına mənfi təsir göstərir. Digər mühüm fəsad urbanizasiya təzyiqinin artmasıdır. Bakı kimi iri şəhərlərdə əhalinin sürətlə artması mənzil, nəqliyyat, səhiyyə və təhsil kimi sahələrdə ciddi yüklənmə yaradır. Mənzil qiymətləri yüksəlir, kirayə bazarı bahalaşır və aşağı gəlirli ailələr üçün yaşayış çətinləşir. Nəqliyyat sıxlığı, tıxaclar və ekoloji problemlər də bu prosesin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Şəhər infrastrukturu bu qədər sürətli artımı hər zaman effektiv şəkildə qarşılaya bilmir. İqtisadi baxımdan da bu cəmlənmə risklidir. Ölkə iqtisadiyyatının böyük hissəsinin bir şəhərdə toplanması regional potensialın tam istifadə olunmaması deməkdir. Halbuki Azərbaycanın müxtəlif bölgələri turizm, kənd təsərrüfatı, sənaye və logistika baxımından böyük imkanlara malikdir. Bu potensialdan effektiv istifadə edilməməsi ümumi iqtisadi inkişaf tempini də aşağı sala bilər.
Ramil QULİYEV
