Bəhruz Quliyev: “ABŞ-ın NATO-dan çıxması və Türkiyəyə hər hansı hücum...”
İsrail Amerika Birləşmiş Ştatlarını (ABŞ) NATO-dan çıxarmağa məcbur etmək üçün əlindəki bütün imkanlardan maksimum dərəcədə istifadə edir. İsrail ABŞ-ı NATO-dan çıxmağa məcbur edir. Ekspertlər hesab edirlər ki, burada İsrailin iki böyük məqsədi var. Birinci məqsədi İrana qarşı müharibədə ABŞ prezidenti Donald Trampa dəstək verməyən, kömək etməyən Avropa ölkələrindən qisas almaqdır. İkinci məqsədi isə gələcəkdə Türkiyə-İsrail müharibəsində ABŞ-ın İsraili rahat nüdafiə edə bilməsinə nail olmaqdır. Yəni ABŞ NATO üzvlüyündə qalarsa baş verməsi ehtimal edilən bu müharibədə İsraili dəstəkləyə bilməz, NATO ölkəsi olaraq o Türkiyəni dəstəkləmək məcburiyyətində qala bilər, amma NATO-nu tərk edərsə sərbəst şəkildə İsrailin yanında yer alar.
“Səs” qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev məsələ ilə əlaqədar baki-xeber.com-a bildirdi ki, son dövrlərdə bəzi platformalarında İsrail-in ABŞ-ı NATO-dan çıxmağa sövq etməsi ilə bağlı müzakirələr səsləndirilir: “Bu yanaşmalar daha çox emosional və siyasi manipulyasiya elementləri üzərində qurulmuş versiyalar təsiri bağışlayır və reallıqdan uzaqdır.
Əvvəla qeyd etmək lazımdır ki, NATO ABŞ-ın rəhbərliyi ilə formalaşmış və onun qlobal təhlükəsizlik strategiyasının əsas sütunlarından biridir. ABŞ üçün NATO yalnız hərbi blok deyil, həm də Avropada siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik arxitekturasının əsas təminatçısıdır. Belə bir strukturdan çıxmaq Vaşinqtonun öz maraqlarına zidd addım olardı.
Digər tərəfdən, İsrail ilə ABŞ arasında strateji müttəfiqlik münasibətləri mövcud olsa da, bu əlaqələr heç bir halda ABŞ-ın qlobal ittifaqlar sistemini dəyişəcək səviyyədə diktəedici xarakter daşımır. ABŞ-ın qərarları onun milli maraqları, qlobal rəqabət mühiti və təhlükəsizlik prioritetləri əsasında formalaşır”.
Ekspert qeyd etdi ki, vurğulanan digər məqam da ABŞ-ın İranla qarşıdurmasında Avropanın mövqeyinə görə “cəzalandırılması” tezisi də inandırıcı görünmür. “Çünki ABŞ-Avropa münasibətləri çoxşaxəli və qarşılıqlı asılılıq üzərində qurulub. Bu münasibətləri bir konkret regional münaqişəyə görə kökündən dəyişmək real siyasət məntiqinə uyğun deyil.
Düşünürəm ki, eyni zamanda, Türkiyə faktorunun bu kontekstdə “hədəf” kimi təqdim olunması da daha çox geosiyasi qorxu ssenarilərinin tərkib hissəsidir. Türkiyə NATO üzvü olaraq alyans daxilində mühüm rol oynayır və ABŞ üçün regionda əvəzolunmaz tərəfdaşlardan biridir. ABŞ-ın NATO-dan çıxması və Türkiyəyə hər hansı hücum ssenarisi ağlaban görünmür, əksinə, bu ABŞ-ın onsuzda enmiş nüfuzunu bir az da endirə bilər.
Hesab edirəm ki, bu tip iddialar daha çox informasiya müharibəsinin elementləri kimi qiymətləndirilməlidir. Bu gün real geosiyasətdə ABŞ-ın NATO-dan çıxması nə İsrailin maraqlarına xidmət edir, nə də Vaşinqtonun qlobal liderlik ambisiyalarına uyğun gəlir, "- deyə, B.Quliyev əlavə etdi.
İradə SARIYEVA
