İlqar Hüseynli: “Sosial problemlər həll edilmədikcə əhalinin azalması tendensiyası davam edəcək”
Dövlət Statistika Komitəsi Azərbaycan əhalisinin sayını açıqlayıb. Bildirilib ki, 2025-ci ildə ölkə üzrə əhalinin sayı 37462 nəfər və ya 0,4 faiz artaraq 2026-cı il yanvar ayının 1-i vəziyyətinə 10262351 nəfərə çatıb. O da məlum olub ki, ölkə əhalisinin 54,3 faizini şəhər, 45,7 faizini kənd sakinləri, 49,8 faizini kişilər, 50,2 faizini isə qadınlar təşkil edir.
Görün 10 milyondan çox əhalisi olan Azərbaycanda demoqrafik vəziyyət necə pisləşib ki, ötən il əhalinin sayı 37 min 462 nəfər artıb. Bu, ölkə tarixində ən aşağı göstəricidir. İndiyə qədər belə az artım qeydə alınmayıb. Ümumilikdə, bu tendensiya ölkəyə nə vəd edir?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert İlqar Hüseynli baki-xeber.com-a açıqlamasında bildirdi ki, bunun bir sıra fəsadları ola bilər: “Əhali artımının dinamikasının kəskin aşağı düşməsinin müxtəlif səbəbləri var. Məsələ ondadır ki, Azərbaycanda sosial təminatlarla bağlı çox ciddi problemlər yaşanır. Bu, sözügedən məsələdə çox önəmli amildir. Ona görə də bilavasitə sosial təminatların aşağı düşdüyü bir dönəmdə insanların gəlirləri azalıb, xərcləri kifayət qədər artıb. Ölkədə müşahidə edilən inflyasiya, bahalaşma fonunda yaranan sosial çətinliklər bilavasitə əhali artımına mənfi təsir göstərir. Nəticədə həm evlənənlərin sayı azalır, həm də doğulan uşaqların sayı kəskin azalır. Məsələn, gənc ailə üç uşaq yox, elə bir uşaqla kifayətlənir. Fikirləşirlər ki, ona yaxşı təhsil verə bilmərəmsə, evlə təmin edə bilmərəmsə niyə dünyaya gətirim? Sosial problemlər boşanmaların sayının artmasına öz təsirini göstərib. Əhali artımının azalması həm də boşanmalarla əlaqədardır. Artıq Azərbaycanda ailə quranlarla boşananların sayı demək olar bərabərləşib. Bu isə o deməkdir ki, doğulanların sayı bu il daha da azala bilər. Problem həm də onunla əlaqədardır ki, sosial təminatın bir hissəsi olan uşaqpulu 20 ildir verilmir. Bununla bağlı dəfələrlə cəmiyyətdə sosial sifariş təzahürləri özünü göstərsə də bir nəticə yoxdur. Nə qədər ki, sözügedən problemlər həll olunmayıb, Azərbaycanda əhalinin azalması tendensiyası davam edəcək. Əhalinin azalması həm də miqrasiya ilə əlaqədardır. Problem ondadır ki, gənclər işsizlik üzündən ölkəni tərk edir. Əsasən də ixtisaslı mütəxəsisslər az məvacib üzündən başqa ölkələrə üz tuturlar. Ümumiləşdirərək demək mümkündür ki, bu tendensiya risklidir və bunun hansısa formada qarşısı alınmalıdır. Bunun da qarşısının alınmasının ən başlıca yolu sosial dövlət idarəçiliyi modelinə keçməklə mümkündür”.
Vidadi ORDAHALLI
