“Maarif” təşkilatının direktoru Aygül İsayeva Gürcüstanda “Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi” ixtisasının, eləcə də dövlət universitetlərində 1 illik, 60 kreditlik Azərbaycan dili istiqamətinin açılması ilə bağlı dövlət qurumlarına müraciət ünvanlayıb. Müraciətdə Gürcüstanda Azərbaycan dili ilə bağlı yaşanan problemlər və onların həlli yolları yer alıb. Həmin müraciəti olduğu kimi təqdim edirik:
Gürcüstanın Baş Naziri cənab İrakli Kobaxidzeyə
Gürcüstanın Təhsil, Elm və Gənclər naziri cənab Givi Mikanadzeyə
Gürcüstan Parlamentinin sədri cənab Şalva Papuaşviliyə
Gürcüstan Parlamentinin Təhsil, Elm və Gənclər Komitəsinin sədri
xanım Mariam Laşxiyə
Gürcüstanın Xalq Müdafiəçisi cənab Levan İoselianiyə
M Ü R A C İ Ə T
İlya Dövlət Universitetindən verilən rəsmi məlumata əsasən 2005-cı ildə universitet nəzdində fəaliyyət göstərən Azərbaycan dili və ədəbiyyat ixtisası bağlanmışdır və 2006-cı ildən bu ixtisasa tələbə qəbulu dayandırılmışdır. Artıq 20 ildir Gürcüstanda Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimləri hazırlanmır. Gürcüstanda fəaliyyət göstərən azərbaycandilli məktəblər üçün Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimlərinin hazırlanmamasına cavabdehlik və məsuliyyəti kim daşıyır? Gürcüstan dövləti ilbəil Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlılarının ana dilində təhsil almaq imkanlarını bu yolla məhdudlaşdırmırmı? Aparılan bu siyasət Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlılara qarşı diskriminasiya deyilmi? Gürcüstanda Azərbaycan dili və ədəbiyyat ixtisasının ləğv edilməsi, Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənni üzrə yeni müəllimlərin hazırlanmaması Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlıların ana dilində təhsil almaq hüquqlarının pozulması deməkdir. Gürcüstan dövlətinin apardığı bu siyasət nəticəsində Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlıların ana dili məişət dili səviyyəsinə enibdir. Gürcüstanda fəaliyyət göstərən azərbaycandilli məktəblərdə Azərbaycan dilini tədris edən 5 müəllimin ali təhsili yoxdur; onların təhsili yalnız orta məktəb səviyyəsindədir. 87 müəllim isə qeyri-ixtisas fənn müəllimləridir. 20 il ərzində Gürcüstanda yeni kadrlar hazırlanmadığı üçün məktəb direkorları məcbur olaraq Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənnini qeyri-ixtisas fənn müəllimlərinə və ya orta məktəbi bitirənlərə həvalə edirlər. Bütün bunlar Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlıların ana dilində keyfiyyətli təhsil almaq hüquqlarını və imkanlarını məhdudlaşdırır.
Sizə sadə bir sual ünvanlayıram: Gürcüstanda dövlət universitetlərində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimləri niyə hazırlanmır? Buna məsuliyyəti Gürcüstan dövləti daşımalı deyilmi?
Azərbaycandilli məktəblərin nəzdində bir nəfərin istəyi ilə gürcü sektoru açırsınız və bu məqsədlə küllü miqdarda vəsait xərcləyirsiniz. Bəs, bu qədər azərbaycanlının ana dilində, yəni Azərbaycan dilində keyfiyyətli təhsil almaq hüququnu 20 ildir niyə pozursunuz?
İvane Cavaxişvili adına Tbilisi Dövlət Universitetinin nəzdində “Ermənişünaslıq” ixtisası var. Bu ixtsası bitirənlər ermənidilli məktəblərdə erməni dili və ədəbiyyatı müəllimi kimi fəaliyyət göstərə bilirlər. Bu ixtisasın olması sayəsində ermənidilli məktəblərdə problem yaşanmır və erməni dili məişət dili səviyyəsinə enməyibdir. Həmçinin, bu ixtisası bitirənlər erməni dili və ədəbiyyat fənnindən sertifikasiya imtahanlarında iştirak edərək “baş müəllim” statusunu əldə edə bilirlər. Nəticədə, onların maaşları 2-3 dəfə artır. Ancaq Gürcüstanda heç bir universitetdə Azərbaycan dili və ədəbiyyat ixtisası olmadığı üçün məktəblərdə Azərbaycan dilini tədris edən müəllimlər (qeyri-ixtisas fənn müəllimləri) sertifikasiya imtahanlarını uğurla versələr belə, baş müəllim statusunu ala bilmirlər. Çünki həmin müəllimlər başqa ixtisas üzrə universiteti bitiriblər və aşağı maaşa işləməyə məcburdular. Hətta “işaxtaran” (maciebeli) proqramına da qoşula bilmirlər. Eyni zamanda universitetdə 1 illik 60 kreditlik proqramda da təhsil ala bilmirlər, çünki Azərbaycan dili üzrə istiqamət Gürcüstanda heç bir universitetdə yoxdur. “Qafqazşünaslıq” ixtisasını bitirənlər Azərbaycan dili üzrə sertifikasiya imtahanından 61% baryeri keçsələr belə, onlara Azərbaycan dili üzrə baş müəllim statusu verilmir.
Sizdən Gürcüstanın dövlət universitetlərində “Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi” ixtisasının açılmasına dəstək olmağınızı xahiş edirəm. Bu məsələdə şəxsən mən də yaxından iştirak edib proqramın hazırlanmasında, müəllimlərin işə cəlb edilməsində dəstək ola bilərəm.
Həmçinin, sizə “Creativ education” beynəlxalq elmi jurnalda dərc edilən məqaləmi göndərirəm. Bu empirik məqalədə Gürcüstanda Azərbaycan dili ilə bağlı problemlər və həlli yolları ətraflı əks olunub.
Öncədən təşəkkür edirəm.
Hörmətlə,
Aygül İsayeva
“Maarif” təşkilatının direktoru
İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru
