Şəmsəddin Əliyev: “Azərbaycanın uğurlarını həzm etməyən bəzi ölkələr, dairələr kiberhücumlara şərait yaradırlar”
“Biz keçən il çox mütəşəkkil və aqressiv kiberhücuma məruz qalmışıq”. Bunu Prezident İlham Əliyev “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə deyib: “Biz onun mənbəyini də bilirik və lazımi tədbirlər də görülmüşdür ki, özümüzü bu ciddi problemlərdən qoruya bilək. Ona görə bu sahəyə ciddi diqqət göstərilməlidir. Kibertəhlükəsizlik üzrə əsas hədəflər müəyyən edilməlidir”.
Maraqlıdır, Azərbaycana qarşı kiberhücumlar hansı ölkədən qaynaqlana bilər və bunda məqsəd nədir?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən hüquqşünas Şəmsəddin Əliyevin fikrincə, həqiqətən də ötən illər ərzində Azərbaycan bir neçə dəfə xaricdən kiberhücumlara məruz qalıb: “Bu da müvafiq qurumlar qarşısında öhdəlik qoyur ki, bu cür hücumlardan effektiv müdafiə oluna biləsən. 2005-2008-ci illərdə kompyuter şəbəkəsini zəhərləyən yeni təhlükələr meydana gəldi. Çünki 20-ci əsrin 60-cı illərində kibernetikadan yalnız hərbi hissələrdə istifadə edilirdisə, sonradan bundan digər sahələrdə də istifadə edilməyə başlanıldı. Kibercinayətlər çoxepizodlu xarakter daşıyır. Zərərçəkənlərin çoxluğu da diqqət çəkir. Burada mürəkkəb tərkibli cinayətlər törədilir və hər dəfə də yeni üsullardan istifadə edilir. Bu zaman cinayətlərin izinə düşmək vaxt baxımından çətin olur. 2001-ci ildə Avropa Şurası “Kibercinayətkarlıq” haqqında konvensiya qəbul etdi. Azərbaycanda da Cinayət Məcəlləsində 30-cu fəsil buna aiddir. Adətən bu cür cinayətlər, qəsdən törədildikdə ağır cinayət hesab edilir. Bu cinayətlər, həm də transmilli cinayətlər hesab edilir. Çünki ölkə xaricində də bu əməllə məşğul olurlar. Kibercinayətlər vasitəsi ilə milyardlarla vəsait banklardan oğurlanır. ABŞ-da bu cinayətlərin 80 faizi, Rusiyada 90 faizi qeydə alınmır. Bir sıra hallarda bu cinayətə məruz qalanlar şikayət etmir müxtəlif səbəblərdən. Elə gün olub ki, bu cinayətkar şəbəkə ABŞ-da 139 bankomat boşaldıb. Azərbaycanda bu sahədə vəziyyət kifayət qədər nəzarətdədir. Azərbaycanın uğurlarını həzm etməyən bəzi ölkələr, dairələr kiberhücumlara şərait yaradırlar. Məhz həmin dövlətlərdən belə hücumlar olur. Çünki son illər Azərbaycanın rolu nəinki regionda, dünyada da artmaqdadır. Bu da bəzi dövlətləri narahat edir. Xaricdən kiberhücumlar təşkil etməklə müxtəlif sahələrə zərər vurmağa çalışırlar”.
Vidadi ORDAHALLI
