“Ümumi təhsil haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliyə əsasən, müəllimlərin əməkhaqqı dərs saatına deyil, iş saatına uyğun müəyyənləşdiriləcək. “Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev də bunu təsdiqləyib.
"Bizim sertifikatlaşdırma yanaşmamızın növbəti mərhələsində (2027–2030-cu illər) əsas məqsəd müəllimlik peşəsində saatlıq, yarımştat, təsadüfi dərs demə praktikasını aradan qaldırmaqdır. Müəllimlərin işini daimi və peşəkar əsasda qurmaq lazımdır. Necə ki, hər birimizin 9:00–18:00 iş qrafiki varsa, müəllimlər üçün də daimi iş modeli yaradılmalıdır. Bu model tamamilə könüllü olacaq. Heç kəs məcbur edilməyəcək. Rəqabətli, yüksək maaşlı, tam iş günü olan müəllim modeli formalaşdırılacaq. Həmin müəllimin həftəlik dərs yükü 18–24 saat olacaq, qalan saatlarda isə təhsillə bağlı digər fəaliyyətlə məşğul olacaq – məsələlər hazırlayacaq, valideynlərlə işləyəcək, şagirdlərlə fərdi yanaşmalar quracaq və s.”.
Yeni dəyişiklik bir sıra suallar doğurur. Belə ki, nazir qeyd edib ki, saat 18:00-a kimi işdə olacaq müəllimlər dərsdən əlavə digər fəaliyyətlə məşğul olacaq – məsələlər hazırlayacaq, valideynlərlə işləyəcək, şagirdlərlə fərdi yanaşmalar quracaq və s. Maraqlıdır, işləyən valideynlər 18:00-a kimi müəllimlə necə işbirliyində olacaq? Ümumiyyətlə, müəllimlərin məktəbdə dərsdən əlavə fəaliyyətlə məşğul olması üçün şərait varmı? Həmin müəllimlərin rahat çalışması üçün ayrıca otaq varmı?
İlham Əhmədov: “Müəllimlərin 8 saat məktəbdə olması üçün normal şərait, oturub işləməyə isti otaq, kompüterlər və s. lazımdır”
Təhsil eksperti, dosent İlham Əhmədov "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, bu təşəbbüs yaxşı nəticə verməyəcək: “İdeya yaxşı olsa belə, icra prosesində o qədər səhvlər edilir ki, nəticə yaxşı olmur. İdeyanın və niyyətin yaxşı olması isə strategiyadan, konsepsiyadan asılıdır. Təəssüf ki, bizim təhsildə hələ də normal strategiya yoxdur. Ona görə belə dekorativ tədbirlərlə tərsinə qurulan təhsili düzünə yönəltmək mümkün deyil. Hamısı sistemsiz, yarımçıq və PR niyyətli bəyanatlardır. Deyirlər ki, guya islahatların 3-cü mərhələsi başlayıb. Əvvəlkilər guya struktur və strategiya yönlü olub. Düz demirlər.
Təhsilin idarəetməsində ortabab struktur dağıdılıb, əvəzində xaos yaradılıb. Strategiya məsələsi də cəfəngiyatdır, strategiya olsaydı, təhsil bu gündə olmazdı. Ölkədə təhsilə dair nə elmi mərkəz, nə beyin mərkəzi var. Strategiyanı kim, nə vaxt, harada yaratdı? Ümumiyyətlə, kadr islahatı əvvəl nazirlikdə olmalıydı. Bu komandanın işi və nəticəsi ortalıqdadır. Sertifikasiyadan ibarət (bunun obyektivliyi və səmərəsi haqda KİV və sosial şəbəkələrdə çox yazılıb) “təhsil siyasəti” aparmaq, buna kadr islahatı demək, amma təhsilin yüksək idarəetmə pillələrində tam səriştəsiz insanları yerləşdirmək absurddur. Ölkə Prezidentinin AMEA-nın yubileyindəki çıxışında elm, təhsil, universitetlər qarşısında qoyduğu vəzifələrin indiki tərkiblə Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən icra edilmə ehtimalı yoxdur. Boş yerə vaxt itiririk. Müəllimlərin 8 saat məktəbdə olması üçün normal şərait, oturub işləməyə isti otaq, kompüterlər və s. lazımdır. Əksər məktəblərdə, xüsusən regionlarda belə bir şərait yoxdur, Bakıda da çox sıxlıqdır. Ölkədəki məktəblərin çoxunda müəllimlərin dərslərindən əlavə saatlarda rahat oturub işləməsi üçün şərait də yoxdur. ETN bildirdiyi kimi, məqsəd müəllim peşəkarlığı və təhsil keyfiyyətini artırmaqdırsa, əvvəl müəllimlərin ixtisasartırma və təkmilləşdirilməsi problemləri həll edilməlidir. “Struktur islahatı” adı ilə bu sistemi dağıdıb, bu işi səviyyəsiz, amma “doğma” MMC və QHT-lərə paylamaq lazım deyildi”.
Qoşqar Məhərrəmov: “Müəllimin ya ofisi, ya da özünə aid sinfi, həmin sinifdə kompüter və internet, kompüterin bağlı olduğu mərkəzi bir printer olmalıdır”
Təhsil eksperti Qoşqar Məhərrəmov "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, ilk növbədə müəllimin ya ofisi, ya da özünə aid sinfi, həmin sinifdə kompüter və internet, kompüterin bağlı olduğu mərkəzi bir printer olmalıdır: "İkincisi, müəllimin 30-60 dəqiqəlik günorta fasiləsi olmalıdır. Üçüncüsü, müəllimlər otağında çay-kofe üçün şərait, oturmaq üçün kifayət qədər məkan və mebel olmalıdır.
Dördüncüsü, yeməkxanada/bufetdə müəllimlər üçün arakəsmə ilə ayrılmış yer olmalıdır ki, müəllim evindən gətirdiyi naharını rahat yeyə bilsin.
Beşincisi, müəllimin dərs saatı 18-25 saat arası olmalı və qalan saatları məktəbdə digər pedaqoji proseslərə xərcləməlidir.
Altıncısı, müəllimin məvacibi ay ərzində məktəbdə keçirdiyi bütün saatlar nəzərə alınaraq hesablanmalıdır. Məsələn, 4 həftə x 5 x 8 = 160 saat".
Günel CƏLİLOVA
