“Özəl kursların sınaqları real biliyi əks etdirmir”. Bunu Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) baş direktoru Məleykə Abbaszadə deyib.
“Özəl kursların təşkil etdiyi sınaq imtahanlarının nəticələrinə cavabdehlik daşımırıq”- deyə bildirən M.Abbaszadə deyib ki, buna səbəb sözügedən imtahanların nəticələrinin real biliyi əks etdirməməsidir:”Biz açıq sualları imtahanlara təklif edirik və nəticələrini də ekspertlərimiz təhlil edir. Özəl kursların verdiyi nəticələr isə qəbul imtahanında təsdiqlənmir”.
DİM-in baş direktoru çox açıq şəkildə özəl kursların fəaliyyətini tənqid edir və onların nəticələrinin qeyri-legitim olduğunu irəli sürür.
Bilirik ki, ölkəmizdə kifayət qədər özəl kurslar var və belə özəl kurslar arasında, hətta özünü orta məktəblərdən belə üstün tutanlar az deyil. M.Abbaszadə kursları ittiham edir və onların keçirdiyi sınaqları da, verdikləri təhsili də yararsız hesab edir.
“DİM-in keçirdiyi imtahanların qiyməti heç də hamı üçün əlçatan deyil”
Kamal kursları Tədris Mərkəzinin rəhbəri, tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, 30 ilə yaxındır Azərbaycanda DİM şəffaf, obyektiv imtahanlar həyata keçirir və bu müddət ərzində 1 milyondan artıq şəxs DİM-in keçirdiyi imtahanlar nəticəsində ali məktəblərə qəbul olub: “DİM beynəlxalq sertifikat almış və etibarlı imtahan keçirən qurum olaraq tanınır, beynəlxalq aləmdə onun nəticələri qəbul olunur. Amma bunların fonunda DİM rəhbərinin dediyi sözlər özəl sektora ciddi zərbədir. Bu gün qeyri-neft sektorunun inkişaf etməli olduğunu Azərbaycan Prezidenti hər zaman öz çıxışlarında deyir. Hazırda Azərbaycanda qeyri-neft sektorunda vergi ödəyən, eyni zamanda kifayət qədər insanı işə götürənlər sırasında özəl hazırlıq kursları, tədris mərkəzləri ilk sıralarda gəlir. Və minlərlə insan buradan öz ailəsini dolandırır. Bu çıxış, təbii ki, biznes maraqlarına kifayət qədər ciddi zərbə vurur. DİM rəhbərinin bu iddiası tamamilə əsassızdır. Ona görə ki, hazırlıq kurslarının məqsədi heç də birəbir imtahan nəticələrinin eyniləşməsi deyil. Dövlət İmtahan Mərkəzinin rəhbəri bilməlidir ki, hazırlıq kursları sınaq imtahanları da keçirirlər. Yəni həftəlik, aylıq keçilən mövzularla bağlı və ümumi imtahanlar keçirirlər. Birmənalı şəkildə deyirəm ki, burada elə də ciddi fərq olmur. Hətta DİM-in özünün keçirdiyi sınaqların nəticələri ilə qəbulda həmin abituriyentlərin nəticələri də üst-üstə düşmür. Çünki bizdə belə bir yanaşma var, birmənalı olaraq sınaq imtahanlarında bizim abituriyentlərimiz məsələlərə ciddi yanaşmırlar. Bizim abituriyentlər ciddi yanaşmadıqlarına görə də imtahan nəticələri zəif olur. Amma istər Təhsil Nazirliyi, istərsə də DİM hazırlıq kurslarına, repetitorlara təşəkkür etməlidir”.
K.Əsədov qeyd etdi ki, çünki hər il qəbul imtahanlarına bu və digər şəkildə dəyişiklik edilir, ictimaiyyətə, abituriyentlərə bu yeniliyi çatdıran məhz hazırlıq kursları və repetitorlardır. O vurğuladı ki, hazırlıq kurslarının sınaqlarında iştirak edən abituriyentlər heç də birmənalı şəkildə yalnız biliklərini yoxlamırlar, həmçinin bacarıqlarını da nümayiş etdirirlər: “Yəni söhbət nədən ibarətdir? Bilirik ki, ən yüksək hazırlıqlı abituriyentlər belə imtahanda testin cavablarını sual kitabçasından cavab kartına düzgün köçürə bilmir. Amma hazırlıq kurslarının keçirdiyi sınaq imtahanlarında abituriyentlər bu vərdişlərə, bacarıqlara yiyələnirlər. Yəni onlar birmənalı şəkildə sual kitabçası ilə işləməyi, cavab kartına doğru cavabları köçürməyi, fənlər üzrə vaxtı bölməyi öyrənirlər. Yəni bu ciddi bir faktordur. Bu gün təkcə imtahan nəticələrinin üst-üstə düşməsi deyil, imtahan alətlərindən istifadə etmək kimi bacarıqları məhz hazırlıq kursları öyrədir. Pandemiya dövründə DİM sınaq imtahanları keçirmədi, ondan əvvəlki müddət də yenə keçirmədi. Amma hazırlıq kursları keçirdi. İndiki nəticələr məhz hazırlıq kurslarının repetitorlarının bilavasitə nəticəsidir. Hesab edirəm ki, DİM sədrinin dediyi dövlət qulluqçusunun etik davranış qaydalarına uyğun olmayan bir ifadədir. Bunu biz birmənalı şəkildə ifadə edirik. Çünki bu, biznes maraqlarına ciddi zərbə vurur, ictimai nüfuza xələl gətirur. DİM özü həqiqətən də abituriyentləri düşünürsə, keyfiyyət istəyirsə, onda ali məktəblərə qəbul imtahanlarında yalnız 10 və 11-ci siniflərin kitablarlından sual salsın. Niyə 5-ci, 6-cı, 7-ci, 8-ci, 9-cu siniflərin dərsliklərindən suallar salır? Özünün test toplularını və sairi çap edir? Axı DİM dövlət qurumudur. Baxmayaraq ki, publik hüquqi şəxsdir, amma kommersiya maraqları var. Halbuki, publik hüquqi şəxs kommersiya marağında olmamalıdır. DİM-in keçirdiyi imtahanların qiyməti heç də hamı üçün əlçatan deyil. Heç kəs demir ki, özəl hazırlıq kurslarının keçirdiyi imtahanların cavabdehi DİM-dir. DİM öz keçirdiyi imtahanların cavabdehliyini daşıyır. Amma bu o demək deyil ki, DİM-in keçirdiyi sınaq imtahanlarında qüsurlar olmur, yaxud orada abituriyentin toplağı nəticə tam şəkildə özünü doğruldur. Xeyr, bu belə deyil. DİM-in keçirdiyi sınaq imtahanlarının nəticəsi qəbul imtahanları ilə üst-üstə düşmür. Bəzən biz görürük ki, abitiriyentlər sınaq imtahanlarında daha yüksək bal toplayır, qəbul imtahanlarında isə az bal toplayırlar, yaxud əksi baş verir. Sınaq imtahanlarının məqsədi bal toplamaq deyil, imtahan vərdişlərinə yiyələnməkdir. DİM imtahanlarının təşkilində iştirak edən şəxslər sonra bu addan istifadə edib repetitor kimi fəaliyyət göstərib, hansısa jurnalda, testdə, test blankında adını yazdırır, hazırlıq kursu ilə məşğul olur. Bəli, DİM bu gün şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli təşkil edilməsində maraqlı olmalıdır. Amma onlar nə edirlər? Hazırlıq kurslarını günahlandırırlar. Ölkədə hər kəsin təşəkkür etməli olduğu yer birmənalı şəkildə hazırlıq kurslarıdır. Çünki bu gün pandemiya dövründə normal tədrisi təşkil etməyəndə hazırlıq kursları bunu edir, bunu hər birimiz bilməliyik. Yəni əldə etdiyimiz nəticələrə görə məhz onlara təşəkkür etməliyik”-deyə K.Əsədov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
