Dünya alimləri, ekspertləri belə fikirdədirlər ki, hər hansı bir ölkədə əhalinin heç olmasa 70 faizi vaksinləşməyə meyl göstərsə və qısa bir müddətdə göstərilən faiz nisbətində əhali vaksin qəbul etsə, bunun müsbət nəticəsi olacaq. Yəni bununla həmin ölkədə pandemiyanın yayılma təhlükəsini əhəmiyyətli dərəcədə neytrallaşdırmaq mümkündür. Bununla, əslində, ölkəni koronavirus bəlasından xilas etmək mümkündür.
Bütün bunlardan çıxış edərək Azərbaycanda ən qısa müddətdə əhalinin azı 70 faizinin həvəslə, öz xoşu ilə vaksinasiyaya cəlb olunması üçün nə etmək lazımdır? O mənada ki, çox qısa müddətdə əhalinin könüllü əsaslarla 70 faizinin vaksinləşməsinə nail ola bilək. Sözügedən məsələdə dövlətin üzərinə düşən məsuliyyət bəllidir. Məsələ ondadır ki, dövlət lazım olan qədər vaksinin tapılması, ölkəyə gətirilməsi, onun əhaliyə təqdim olunması və s. məsələlərlə bağlı nə mümkündürsə, onu edir. Ancaq əhalidən də tələb olunur ki, mümkün qədər qısa müddətdə bu işi yekunlaşdıra bilsin. Yəni vaksinasiya prosesində fəallıq nümayiş etdirsin.
Maraqlıdır, bununla bağlı nə etmək lazımdır?
“Vətəndaşların harada qeydiyyatda olmasından asılı olmayaraq, onlara vaksin vurulmalıdır”
Məsələyə münasibət bildirən tibb elmləri doktoru, professr Adil Qeybullanın fikrincə, əhalinin könüllü şəkildə vaksinasiya prosesində iştirak payını artırmaq üçün cəmiyyətdə maarifləndirmə işi gücləndirilməlidir: “Biz gərək vaksinasiya prosesi başlamazdan əvvəl əhalinin kütləvi maarifləndirilməsi işinə başlayaydıq. Təəssüf ki, bu amil nəzərə alınmadı. Bu gün Azərbaycanda əhalinin vaksinasiyası aparılır, amma işin tempi qaneedici deyil. Bu gedişlə pandemiyanın sonuna qədər əhalinin böyük hissəsini vaksinləşdirmək mümkün olmaz. Çünki əhali arasında bununla bağlı fəallıq aşağıdır. Ona görə də intensivlik artmalıdır. Elə sistem qurmalıyıq ki, kütləvi vaksinasiya təmin edilsin. Yoxsa, hərə öz kefi ilə bu işə qoşulsa, effekt aşağı olacaq. Hesab edirəm ki, vətəndaşların harada qeydiyyatda olmasından asılı olmayaraq, onlara vaksin vurulmalıdır. Hər bir şəxs şəxsiyyət vəsiqəsini təqdim etməklə vaksinasiya olub sistemdə qeydiyyatdan keçməlidir. Maksimum bu işləri tezləşdirmək lazımdır. Cəmiyyətdə vaksinasiya prosesinin əleyhinə olanlar da var. Hesab edirəm ki, onlarla ciddi mübarizə aparılmalıdır. Çünki bu şəxslər işə xeyli ziyan vururlar. Vaksinasiya tövsiyə edilən risq qrupunda da hələ ki, könüllüdür. Lakin epidemioloji vəziyyət nəticəsində məcburi xarakter daşıya bilər. Vaksinasiya olunan şəxslər bir ay yarım özlərini qorumalıdırlar. İmmunitet təxminən birinci vaksinasiyadan 42 gün sonra formalaşır. Bu səbəbdən vaksinasiyadan sonra da müəyyən tədbirləri əldən vermək olmaz. Vaksin vurdurmayan şəxsdən vurduran şəxsə dediyim müddət ərzində virus keçə bilər. Yarana biləcək problemlərin qarşısını almaq üçün insanlar vaksindən imtina etməməli, bu məsələdə anlayış göstərməlidirlər. O üzdən, vaksinasiya nə qədər intensiv olsa, nə qədər əhali arasında maarifləndirmə işi yaxşı aparılsa, biz daha çox uğura nail ola bilərik”.
Professor onu da qeyd etdi ki, bütün bu amillər nəzərə alınmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
