Qarabağdakı torpaqlarımız ermənilər tərəfindən işğal olunan zaman oradakı yer adları dəyişdirilib, saxtalaşdırılıb. Araşdırmalara görə, 700-dən çox yer adı ermənilər tərəfindən dəyişdirilib. Ermənilər Ermənistanda və işğal altında saxladıqları Qarabağda 900-dən çox Azərbaycan toponimini saxta yolla erməniləşdiriblər.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Dilçilik İnstitutunun direktoru, Coğrafi Adlar Komissiyasının sədr müavini akademik Möhsün Nağısoylu media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, erməniləşdirilən toponimlərin siyahısı artıq hazırlanıb: “Həm Qarabağda, həm də Ermənistanda çox sayda toponim erməniləşdirilib. Bu siyahıda Qarabağ üzrə erməniləşdirilən toponimlərin sayı 210-dan çox, Ermənistan üzrə 700-dən çoxdur. Bu siyahı artıq Dilçilik, Tarix və Coğrafiya institutları tərəfindən hazırlanaraq AMEA rəhbərliyinə təqdim edilib”.
Qeyd edək ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı düşmənçilik hərəkətləri müddətində, 1991-ci ildən ölkəmizin hüdudlarından kənarda nəşr edilmiş coğrafi, inzibati xəritələrə ermənilər tərəfindən Azərbaycanın coğrafi obyektlərinin adlarını təhrif edən və ya tamamilə dəyişdirən qanunsuz toponimlər daxil edilib. Rusiya və digər ölkələrin KİV-ində Kəlbəcər - Karvaçar, Qubadlı - Sanasar, Laçın - Berdzor, Zəngilan - Korvasar, Füzuli - Maranda, Ağdam - Akna və s. adlandırılır. Sovet dövründə qanuniləşdirilmiş Azərbaycan toponimləri ermənilərin və ermənipərəstlərin təzyiqi altında digər ölkələrdə xəritələrdən yox olur, yaxşı ki, yeni erməni adlarının yanında mötərizədə qanuni Azərbaycan toponimləri göstərilir.
“Ermənistan təkcə Azərbaycanın torpaqlarına deyil, eyni zamanda, tarixinə, toponimlərinə də təcavüz edib”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Nazim Mustafa bildirdi ki, ermənilər istər Ermənistan ərazisində, istərsə də Qarabağda bu adları öz istədikləri kimi dəyişiblər: “Məsələn, Ermənistan ərazisində adların bir çoxunu hərfi tərcümə edirdilər. Armudlu - Tandzut, Daşqala - Karabek və s. Adları tərcümə etmək mümkün olmayanda isə ona bənzər ad qoyurdular. Məsələn, Ağdam - Akna, Füzuli - Varanda, Şuşa – Şuşi. Göründüyü kimi, Ermənistan təkcə Azərbaycanın torpaqlarına deyil, eyni zamanda, tarixinə, toponimlərinə də təcavüz edib”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, Azərbaycan mənşəli coğrafi adların düzgün şəkildə dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün daha əzmlə mübarizə aparılmalı, Ermənistan tərəfindən təcavüzə uğrayan Azərbaycan toponimlərinin dəyişdirilməsi ilə bağlı yayılan saxta informasiyalar haqqında müvafiq qurumlara vaxtında məlumat verilməli və onların sıradan çıxarılmasına qarşı müntəzəm surətdə tədbirlər görülməlidir: “Bu işdə, əlbəttə ki, mətbuat nümayəndələrinin və tarixçilərin üzərinə daha böyük məsuliyyət düşür. Ermənilər bizim təkcə tariximizi, yer adlarımızı dəyişdirməklə kifayətlənməyiblər. Tariximizin izlərini Qarabağdan silməyə çalışıblar. Amma, həmişə kimi, yalan ayaq tutsa da, yeriyə bilmədi”.
Günel CƏLİLOVA
