Azərbaycanda digər əlilliyi olan şəxslər kimi, 1986-cı ilin 26 aprelində Ukraynada Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasında baş verən dəhşətli qəzanın nəticələrinin aradan qaldırılması ilə əlaqədar əlilliyi olan vətəndaşların da sosial müdafiəsi istiqamətində mühüm işlər aparılır.
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1993-cü ildə “Çernobıl qəzasının ləğvində iştirak etmiş və həmin qəza nəticəsində zərər çəkmiş vətəndaşların statusu və sosial müdafiəsi haqqında” Qanun qəbul edilib, həmin vətəndaşların sosial müdafiəsi işlərinin əsasları formalaşıb.
Prezident İlham Əliyevin uğurlu sosial siyasəti nəticəsində ötən dövrdə digər əlilliyi olan şəxslər kimi, Çernobıl AES-də qəzanın ləğvi ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin sosial təminatı da ildən-ilə gücləndirilib.
Qanunvericiliyə əsasən, əlilliklərinin səbəblərinə görə həmin şəxslər “Çernobıl AES-də hərbi xidmətlə əlaqədar” əlilliyi olanlar və “Çernobıl AES-də qəzanın ləğvi ilə əlaqədar” əlilliyi olanlar kimi iki qrup üzrə müəyyən ediliblər.
Belə ki, hər iki qrupdan olan əlilliyi olan şəxslər əlilliyə görə aylıq müavinət (1-ci dərəcə əlilliyə görə 150 manat, 2-ci dərəcə əlilliyə görə 130 manat, 3-cü dərəcə əlilliyə görə 110 manat) və ya əlilliyə görə əmək pensiyası ilə təmin olunurlar.
Onu da qeyd edək ki, Çernobıl AES-də hərbi xidmətlə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərə əlilliyə görə aylıq sosial müavinət və ya əmək pensiyası ilə yanaşı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin aylıq təqaüdü (1-ci dərəcə əlilliyə görə 250 manat, 2-ci dərəcə əlilliyə görə 230 manat, 3-cü dərəcə əlilliyə görə 210 manat) də verilir.
Bununla yanaşı, ümumi xəstəlik, hərbi xidmət dövründə xəstələnmə, əmək zədəsi və peşə xəstəliyi, hərbi əməliyyatlar keçirilən zonada olmaqla və Çernobıl AES-də qəzanın ləğvi ilə əlaqədar əlilliyi olanlardan I dərəcə əlilliyi olanlar üçün Prezidentin aylıq təqaüdü (100 manat) və 1-ci dərəcə əlilliyi olan şəxslərə qulluq edənlərə Prezidentin aylıq təqaüdü (50 manat) ödənilir.
Çernobıl AES qəzası ilə əlaqədar əlillik dərəcəsi almış şəxslərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsini ekspertlər də müsbət qarşılayırlar.
“…sosial-məişət problemləri də yaxın zamanlarda həll olunacaq”
“Sosial Hüquqların Araşdırılması” İctimai Birliyinin sədri Mayis Əliyev bildirdi ki, Çernobıl AES qəzası nəticəsində əlillik dərəcəsi alan şəxslərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi müsbət haldır: “Ölkədə Çernobıl əlillərinin hüquqlarını tənzimləyən xüsusi qanunvericilik aktı var. Bununla yanaşı, əlillərin sosial hüquqları ilə bağlı qanunlar onlara da şamil edilir. Bütün əlillər pensiya ilə təmin olunur. Həmçinin, Çernobıl əlillərinə pulsuz ev və avtomobillər də verilir. Onu da deyim ki, I və II dərəcə əlilliyi olan şəxslərin, habelə bu kateqoriyadan olan və vəfat etmiş valideynlərin uşaqlarına aylıq sosial müavinət veriləcək”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Çernobıl AES qəzası ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin tibbi-sosial reabilitasiyası, sosial-məişət problemləri, onların sanatoriya-kurort müəssisələrinə yollayış məsələsi də yaxın zamanlarda həll olunacaq.
Günel CƏLİLOVA
