Bildiyimiz kimi, koronavirusun ölkəmizdə kütləvi şəkildə yayılmaması, daha çox insanın bu virusa yoluxmaması üçün Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi önləyici tədbirlər təqdirəlayiqdir. Pandemiya dövründə bir çox ölkə bu virusun əlində aciz qalsa da, həmin dövlətlərin səhiyyəsi çöksə də, Azərbaycanda bu istiqamətdə heç bir problem yaşanmadı. Biz bu virusla mübarizədə peşəkar həkim, tibb işçisi ordusunu və dövlət qayğısı ilə əhatə olunan səhiyyəmizi ayaqda gördük. Əlbəttə, bu, dövlətin ortaya qoyduğu iradə, həyata keçirdiyi mütəşəkkil tədbirlərin nəticəsində baş verdi.
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev aprelin 17-də Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev və İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarovun iştirakı ilə keçirilən videobağlantı formatında iclasda pandemiya dövründə Azərbaycan səhiyyəsinin çökməməsinin səbəblərindən danışıb.
“...Əlbəttə, məni indiki vəziyyətlə bağlı ən çox narahat edən insanların sağlamlığıdır. Bizim həkimlərimiz insanlara kömək göstərmək üçün əllərindən gələni edirlər. Bildiyiniz kimi, bizim səhiyyə sistemimiz böyük sınaq qarşısındadır. Səhiyyə sistemimizin çökməməsi, ilk növbədə, onunla bağlıdır ki, biz xəstəliyin yayılma sürətini nəzarət altında saxlaya bildik. Əgər bu, nəzarətdən çıxsaydı, bizim səhiyyə sistemimiz buna davam gətirə bilməzdi. Bu gün inkişaf etmiş bəzi ölkələrin, - indi oradakı vəziyyət televiziya və internet resurslarında göstərilir, - insanları, ümumiyyətlə, müalicə etmək imkanı yoxdur. Bəzi xəstələr dəhlizlərdə yerləşdirilir, yerə uzadılır, uzanıblar yerlərdə və sadəcə olaraq, xəstəxana binasında qalırlar. Ən inkişaf etmiş ölkələrdə yüzlərlə, bəzi hallarda mindən çox insan vəfat edir. Nəyə görə? Sadəcə olaraq, səhiyyə sistemi buna davam gətirə bilmir, xəstəxanalarda yer yoxdur, bəzi hallarda lazım olan avadanlıq çatışmır. Əgər bu ölkələrin səhiyyə sistemi normal fəaliyyət göstərsəydi, o insanların böyük əksəriyyətinin həyatını xilas etmək olardı” - deyə Prezident qeyd edib.
Xəstəliyin yayılma prosesi nəzarətdə saxlanmasaydı, səhiyyəmiz nə günə düşə bilərdi? Bu xəstəliklə mübarizə aparmaq gücünü ortaya qoya bilərdimi?
Pənah Muradov: “...buna görə o çökməkdən xilas oldu”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mikrobiologiya İnstitutunun direktor müavini, AMEA-nın müxbir üzvü Pənah Muradov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Azərbaycan dövlətinin pandemiyanın ölkəmizdə geniş yayılmasının qarşısının alınması üçün həyata keçirdiyi bütün operativ, təcili, önləyici tədbirlər həm xalqımızı, həm də səhiyyəmizi xilas etdi. P.Muradovun sözlərinə görə, pandemiya öncəsi Prezident İlham Əliyevin qəbul etdiyi qərarlar, verdiyi göstərişlər nəticəsində önləyici tədbirlər həyata keçirilməyə başladı. Bu gün dövlət tərəfindən görülən önləyici tədbirlərin həyata keçirilməsinin, xəstəliyin vaxtında nəzarətə alınmasının müsbət nəticələrini görməkdəyik. “Azərbaycan dövlətinin başdan prosesi ciddi nəzarətdə saxlaması, virusun yayılmasının qarşısının alınması üçün gördüyü tədbirləri təqdir edirəm. Təbii, mən də bizim səhiyyə işçilərimizin bu məsələdə əməyini yüksək qiymətləndirirəm, doğrudan da onlar həyatlarını risqə ataraq ciddi çalışdılar. Amma bizim səhiyyə sistemi ölkə başçısının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxsaylı qabaqlayıcı tədbirin, gerçəkləşdirilən böyük işlərin, atılan addımların fonunda güclü göründü, buna görə o çökməkdən xilas oldu. Dövlət başçısı zamanında pandemiya ilə mübarizə sahəsində fərmanlar, sərəncamlar, göstərişlər verməsəydi, hər şey başqa cür olardı və bizim səhiyyəmizin gücü də onda görsənərdi. Düşünmürəm ki, dövlətin güclü dəstəyi, ölkə başçısının iradəsi olmasaydı, bizim səhiyyəmiz müstəqil olaraq pandemiya ilə mübarizə aparıb özünü çökməkdən xilas edə bilərdi. Sadəcə, ölkə başçısının göstərişi ilə vaxtında görülən ağıllı tədbirlər səhiyyəmizi xilas etdi”.
P.Muradov da hesab edir ki, Azərbaycan dövləti vaxtında önləyici tədbirlər görməsəydi, bizim səhiyyə də bir çox ölkənin səhiyyəsi kimi aciz durumda qalardı. O qeyd etdi ki, pandemiya özünü inkişaf edtmiş sayan dövlətlərin və onların “güclü səhiyyəsinin” gücünü ortaya çıxardı: “Bilirsiniz, qonşu ölkədə sel, daşqın, yaxud hansısa bir təbii fəlakət baş verirsə, ağıllı dövlət dərhal qabaqlayıcı tədbirlər görür və hər an təhlükəyə qarşı hazır vəziyyətdə dayanır. Azərbaycan dövlət gördü ki, bu virus Çində, İtaliyada geniş yayılıbsa, qonşu İrana da gəlib çıxıbsa, bu, gec-tez, Azərbaycana da keçə bilər. Odur ki, qabaqlayıcı tədbirlər görüldü. Bu tədbirlərin nəticəsdir ki, bizim ölkədə virus geniş yayılmadı.
Yeri gəlmişkən, bir fikri də deyim. Ümumiyyətlə, pandemiya bir çox məsələyə aydınlıq gətirdi. Məsələn, dünənə qədər biz hamımız Avropa standartlarından, Avropanın inkişafından danışırdıq. Amma proseslər onu göstərdi ki, Avropa standartları, ən azından, öz vətəndaşlarını qoruyacaq qədər güclü deyil” - deyə P.Muradov vurğuladı.
Rafis Bağırov: “Vaxtında həyata keçirilən qabaqlayıcı tədbirlər, virusun yayılmasının operativ şəkildə nəzarətə götürülməsi nəticəsində səhiyyəmiz çökmədi”
Tanınmış həkim Rafis Bağırov da hesab edir ki, səhiyyəmizin çökməməsində, həkimlərimizin potensialının üzə çıxarılmasında, “Azərbaycan səhiyyəsi zəifdir” fikrinin məhv edilməsində dövlət tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı tədbirlərin böyük rolu var. “Vaxtında həyata keçirilən qabaqlayıcı tədbirlər, virusun yayılmasının operativ şəkildə nəzarətə götürülməsi nəticəsində səhiyyəmiz çökmədi. Əlbəttə, bu ağır durumda dövlətin qəbul etdiyi müstəsna qərarlar, atdığı addımlar səhiyyəmizə, həkimlərimizə, pandemiya ilə mübarizədə iştirak edən tibb heyətinə güc verdi, onların fəaliyyətinə şərait yaratdı. Azərbaycan səhiyyəsi öz gücünü, potensialını göstərməklə saysız insan həyatının xilas edilməsinə nail oldu” - deyə R.Bağırov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
