İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov bildirib ki, Azərbaycan hökumətinin iqtisadi blokuna daxil olan qurumların birgə səyi nəticəsində koronavirusun ölkə iqtisadiyyatına təsirinin azaldılması üçün 9 proqram hazırlanıb:“Proqramlar hazırlanarkən biz ilk növbədə zərərçəkmiş sahələrin müəyyənləşdirilməsi işini həyata keçirmişik. Bu zərər 4 böyük sektoru və 20 fəaliyyət istiqamətini əhatə edir. Ən çox zərər çəkmiş sahələr, əhəmiyyətli mənfi təsirə məruz qalmış sahələr, minimal təsirə məruz qalmış sahələr və təsirə məruz qalmamış sahələr müəyyən edilib. Hazırda ölkədə 1,555 milyon muzdlu işçi var ki, bunun da 915 mini dövlət və neft sektorlarında çalışır. Qalan 640 min muzdlu işçi isə qeyri-dövlət və qeyri-neft sektorlarında çalışır. Proqramlar isə 304 min muzdlu işçinin çalışdığı 44 min sahibkarlıq subyektini əhatə edir. Bu proqramların fəlsəfəsi həmin işçilərin əmək haqqının əhəmiyyətli hissəsinin ödənilməsi üçün dövlət tərəfindən maliyyə dəstəyinin təqdim edilməsindən ibarətdir”. Onun sözlərinə görə, bunun məntiqi sadədir: “Biz bilirik ki, karantinin şərtlərindən, tələblərindən biri ondan ibarətdir ki, insanlar daha çox vaxtlarını evlərində keçirsinlər. Bu da, təbii olaraq, elektrik enerjisinin istehlakının artmasına gətirib çıxarır. Xüsusən limitdən istifadə edən əhalinin həssas qrupları üçün bu nəzərə alınır. Bu iş, əsasən, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir”.
Göründüyü kimi, nazir əhalinin elektrik enerjisinin kommunal limitinin artırılmasının da təkliflər arasında olmasını xüsusi vurğulayıb. Belə ağır vəziyyətdə əhaliyə göstərilməsinə hazırlaşılan sosial dəstək paketinə siyasi partiyaların münasibəti necədir? Azərbaycan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, indiki halda əhalinin sosial durumunu, maddi təminatını müsbət irəliləyişlərə doğru təmin edə biləcək istənilən qərar alqışlanmalıdır:”Qəbul ediləcək qərarlar ilk növbədə insanların maddi ehtiyaclarını, ilkin zəruri mallar və qida məhsulları ilə təminat məsələsini əhatə etməli və məhz bu istiqamətində addımlar atılmalıdır. Ən başlıcası, günəmuzd işçilər, pensiyaçılar, uşaqlar və digər kateqoriyaya aid olan insanların normal qidalanması üçün imkanlar axtarılıb tapılmalı, onların siyahısı tərtib edilməli, mövcud fors-major situasiya bitəcəyi dövrə qədər adambaşına minimal istehlak səbətinin dəyəri miqdarında kompensasiya verilməsi təmin edilməlidir. İkinci halda, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlər, fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fərdlərə müəyyən vergi güzəştləri tətbiq edilməli, təmsil etdikləri sahələrin fəaliyyətinin davam etdirilməsi üçün kompensasiya ödənişi forması və miqdarı təyin edilməlidir. Kommunal xərclər, o cümlədən enerji daşıyıcılarına qoyulan limiti xeyli dərəcədə azaltmaq - ümumiyyətlə enerji daşıyıcılarının əhaliyə satış qiymətlərinə yenidən baxılması da zəruri məsələlərdən biridir. Bildiyimiz kimi, indiki halda əhalinin gəlirinin böyük bir hissəsi kommunal xərclərin ödənilməsinə gedir ki, bu da mövcud şəraitdə yolverilməzdir. Əsas məsələlərdən biri də bank kreditlərinə olan ödənişlərə güzəştləri təmin etməkdir. Banklara kredit üzrə ödənişlər müvəqqəti olaraq dondurulmalı, kreditin faiz dərəcələri sıfırlanmalıdır. Sadalamadığım məsələlər də var ki, bunlar da böyük maliyyə resursları tələb edən zəruri addımlar paketinə əlavə edilməlidir. Əlbəttə ki, bütün sadaladığım məsələlərin dövlət büdcəsinə milyardlarla manat zərər vuracağını qəbul etsək, bunun həyata keçirilməsinin nə qədər çətin olduğunu, müəyyən resurslara ehtiyac olduğunu görərik. Amma nə etmək olar? Reallığı olduğu kimi qəbul etməli, yaranmış çətinlikləri dəf etməliyik. Bizi düşündürən ilkin məsələ vətəndaşın sağlamlığı, normal fəaliyyətinin təminatı məsələsidir. Biz görürük ki, artıq hökumət yetkililəri sosial yardım paketlərinin hazırlandığını bəyan edir və güzəştlərin anonsunu verirlər. Bunu təqdirəlayiq addım kimi dəyərləndirməliyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
