Qardaş Türkiyənin Suriyanın şimalında həyata keçirdiyi “Sülh çeşməsi” əməliyyatı başlayandan sonra burada məskunlaşan terrorçuların xeyli hissəsi bölgəni tərk edib. Amma real vəziyyət onu göstərir ki, terrorçular müqaviməti hələ bitirmək niyyətində deyil. Eyni zamanda, ABŞ-ın yenidən Suriyada hərbi varlığını davam etdirmək niyyəti də prosesə təsir edir.
Hazırda ABŞ Suriyanın Deyrizor bölgəsində hərbi gücünü artırmağa davam edir. İraqdan 170 avtomobilin olduğu hərbi karvan bölgəyə gətirilib. ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, Suriyanın şərqindəki neft yataqlarının təhlükəsizliyini təmin ediblər və ABŞ əsgərlərinin bir qismi bu bölgədə qalacaq. Məlumata görə, Suriyanın ən böyük neft bölgəsi olan Əl-Ömər ərazisini əsas hərbi baza kimi istifadə edən ABŞ-ın Deyrizorda da üç hərbi bazası mövcuddur. Deyrizorun qərbi Əsədin, neft yataqlarının olduğu şərq hissəsi isə PYD, YPG terrorçularının nəzarətindədir. Suriyanın Türkiyə ilə sərhəd ərazilərinin böyük bir qisminə isə hazırda Ankara və Moskva birlikdə nəzarət edir. Nəzarətdən kənar ərazilərdə isə terrorçular yenidən güc toplayır və bu məsələdə ermənilər də onların yanında yer alır. Türkiyənin “Yeni Şafak” nəşri bu xüsusda yazır ki, PKK terror təşkilatı Suriyada Türkiyəyə qarşı fəaliyyətini gücləndirmək üçün yeni planın icrasına başlayıb.
Bildirilir ki, Suriyanın Təl Abyad və Rasulayn şəhərlərində kilsələrdə qurduğu raket buraxanlar vasitəsilə xristianları hədəf alan PKK terror təşkilatı məqsədinə nail ola bilməyincə planını dəyişib. Belə ki, təşkilat Hasekenin Təl Təmr qəsəbəsində süryaniləri cəbhə xəttinə göndərib. “Türkiyə Silahlı Qüvvələri və Suriya Milli Ordusu xristianları qətlə yetirir” təəssüratı yaratmaq istəyən terrorçular xristianların da cəbhəyə göndəriləcəyini bildirib. “Sülh çeşməsi” əməliyyatının başlandığı ilk günlərdə məcbur şəkildə Rasulayna göndərilməsi nəzərdə tutulan süryanilərin bir hissəsi PKK-dan ayrılmışdı:“Oyuna ötən ilin aprel ayında Təl Təmrdə təşkil edilən və “Nubar Ozanyan” adı verilən erməni taboru da daxil edilib. 1915-ci il hadisələrindən sonra Suriya və Livana köçən ermənilərin nəvələri tərəfindən qurulan tabor eyni xətdə Türkiyənin qarşısına yerləşdirilib. Daha əvvəl taborun bir hissəsinin Rasulayna göndərildiyi, lakin ABŞ-la Türkiyə arasında əldə olunan razılaşma əsasında oradan geri çəkildiyi qeyd olunmuşdu. Bundan başqa, Suriyanın şimalında qurulması planlaşdırılan terror dövlətinin ən böyük dəstəkçisi ABŞ-dakı yevangelistlər də PKK ilə birgə hərəkət edir. Onların yayım orqanı CBN “İsrail” məxrəcilə verdiyi xəbərdə Türkiyə Silahlı Qüvvələri və Suriya Milli Ordusunun etnik xristianları hədəf aldığını, “Sülh çeşməsi” əməliyyatından sonra 150 min xristianın köç etmək məcburiyyətində qaldığını bildirib”. Qəzet yazır ki, əslində, bütün bunlar PKK-nın Türkiyəyə qarşı oyununun tərkib hissəidir və Ankara hansısa təhlükə görsə, hərbi əməliyyatları yeniləyəcək.
Məsələnin maraqlı tərəfi isə prosesdə erməni terrorçularının da fəal iştirakıdır. Ümumiyyətlə, lap əvvəldən Suriyada türk qüvvələrinə qarşı hərbi əməliyyatlarda ermənilərin fəal iştirak etməsi müşahidə olunur. Xüsusən də “Nubar Ozanyan” adına Suriya-Erməni Könüllüləri Batalyonu Türkiyə ordusuna qarşı mübarizədə fəal şəkildə kürdlərə qoşulub. Xatırladaq ki, hərbi bölmənin adını daşıdığı Nubar Ozanyan fəal kommunist olub və bir sıra silahlı qarşıdurmalarda iştirak edib. 2017-ci ilin avqustunda öldürülüb. Suriyanın şimalındakı Haseki bölgəsində qurulan və Ermənistanın birbaşa dəstəklədiyi “Nubar Ozanyan” adını daşıyan erməni yaraqlı qruplaşması son illərdə Türkiyəyə qarşı aktiv fəaliyyəti ilə seçilir. “Ozanyan qrupu” əvvəlcə suriyalı ermənilərdən ibarət olmaqla 90 nəfərlik batalyon kimi formalaşıb. Lakin hazırda qrupun tərkibində 500-dən çox yaraqlı var və briqada şəklində formalaşdırılıb. Qruplaşmanın Türkiyə ilə sərhəd bölgələrində mövqe tutduğu bildirilir. Həmin qruplaşma erməni terror təşkilatı ASALA-nın davamçısı hesab edilir. Suriya müharibəsi zamanı uzun illərdir bu bölgədə yerləşdirilmiş ermənilər qruplaşmaya daxil olub. Minlərlə suriyalı erməni isə Ermənistana köçüb, onlardan bir hissəsi Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərində yerləşdirilib. Suriyada yaradılan erməni qruplaşmasına Ermənistandan hərbi və maddi dəstək verilir. Ermənistan öz hərbi təlimatçılarını qruplaşmaya təlim keçmək üçün müxtəlif vaxtlarda bölgəyə göndərib. İndi həmin qruplaşmadan yenidən Türkiyəyə qarşı istifadə olunur.
Xatırladaq ki, Ermənistan Suriyada genişmiqyaslı fəaliyyətini davam etdirən PKK ilə uzun müddətdir sıx işbirliyi içindədir. Hələ bu ilin aprelində məlum olmuşdu ki, Suriyada PKK terror təşkilatının tərkibində ermənilərdən ibarət yeni terror qrupu yaradılıb. Qrupun tərkibinə Ermənistandan Suriyaya gedən daşnak-ermənilər və Suriya ərazisində yaşayan bəzi erməni qruplar qoşulub. PKK-nın tərkibində qurulan bu erməni qruplaşma terror təşkilatının Suriya qolu olan YPG-yə tabedir. Bundan sonra məlum oldu ki, bu vaxta qədər PKK-ya qucaq açan Ermənistan indi onun tərkibini elə ermənilərin hesabına da genişləndirməyə çalışır. Bu isə təkcə Azərbaycana yox, Türkiyəyə, hətta Yaxın Şərqdə öz planları olan Rusiyaya da müəyyən təhdidlər yaradır. Amma buna rəğmən, tərəflər arasında işbirliyi genişlənir. Ümumiyyətlə, PKK ilə ermənilərin terror təşkilatı ASALA arasında əlaqələr ötən əsrin 80-ci illərindən formalaşmağa başlayıb. ASALA onlarla türk diplomatına qarşı sui-qəsdlər həyata keçirən vaxtlarda PKK Türkiyənin daxilində türkləri qanına qəltan edirdi. Sonradan Ermənistan müstəqillik qazandıqdan sonra bu münasibətlər daha da yaxınlaşdı. Həmin dövrdə PKK-nın Ermənistana hərtərəfli yardım etməsi barədə çoxsaylı məlumatlar var. Baş verənlər göstərir ki, indinin özündə də ermənilərin PKK və ona yaxın dairələrlə əlaqələri daha da dərinləşir.
Nahid SALAYEV
