Elşən Mustafayev: “Əslində, bu, Türkiyənin xeyrinə olan bir vəziyyətdir”
Rusiya XİN başçısı bildirib ki, Amerikanın Fərat çayının şərqində oynadığı oyun Afrindəki hadisələri provokasiya edib və nəticədə Türkiyə o bölgəyə girməyə məcbur qalıb: “Türkiyə öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaq istəyirsə, o zaman Dəməşq rejimi ilə birbaşa dialoq qurmalıdır”.
Pakistanlı həmkarı Məhəmməd Asıfla Moskvada mətbuat konfransı keçirən Lavrov deyib ki, Rusiya Türkiyənin Suriyadakı vəziyyətlə bağlı haqlı narahatlığını anlayır: "Türkiyənin narahatlığını və kürdlərin arzusunu anlayırıq. Bunun üçün Astanada Rusiya, Türkiyə və İran prezidentləri səviyyəsində müşavirələr keçiririk. Bizi narahat edən əsas məsələ kənar qüvvələrin öz geostrateji məqsədlərinə çatması üçün kürd xalqının arzularından sui-istifadə etməsidir. Halbuki, bu cür davranışlar kürdlərin maraqlarına xidmət etmir".
Rusiyanın Türkiyəyə Əsədlə danışığa getmək təklifinin arxasında hansı maraqlar dura bilər?
Politoloq Elşən Mustafayevin sözlərinə görə, Suriya məsələsilə bağlı olaraq Astana prosesindən sonra Türkiyə, Rusiya və İran eyni plan üzrə hərəkət etdilər: “Astana prosesi Suriyada 6-cı ili başa çatan toqquşmalara son qoyulması və sülh adından indiyədək atılmış ən önəmli addım sayılırdı. Bu 3 ölkə arasında qəbul edilən razılaşma ilə Suriyanın müxtəlif yerlərində deeskalasiya bölgələri elan edildi, həmçinin, Soçidə Suriyadakı bütün etnik və məzhəb qruplarının iştirakı ilə Milli Sülh Konqresinin qurulması qərara alındı. Ancaq Suriyadakı münaqişəsiz bölgələr daxilində yerləşən İdlib bölgəsində baş verən son toqquşmalar Astana prosesinin həyata keçirilməsini çətinləşdirdi.
Əsəd rejimi və rejim tərəfdarı milislərin Rusiyanın hava dəstəyilə başlatdıqları İdlib əməliyyatında müxtəlif yaşayış yerlərini ələ keçirdikləri müşahidə olundu. Türkiyə Əsəd rejiminin İdlib əməliyyatının gərginliyi azaltma bölgəsilə bağlı razılaşmaya zidd olduğunu bildirdi. Türkiyə Rusiyadan Əsəd rejiminə təzyiq edərək əməliyyatların dayandırılmasını istədi. Lakin gözlənilən nəticə əldə olunmadı. Türkiyə məcbur qalıb, böyük risqə gedərək, Afrinə qoşun yeritdi. Türkiyənin bu addımı təbii ki, onunla vaxtilə eyni mövqedə olan İran və Rusiyanın ürəyincə olmadı. Rusiyanın bu hadisəyə verdiyi ilk reaksiya sərt oldu. Rusiyadan gələn münasibətlərdə Türkiyə Suriya ordusu ilə təhdid edilir. Müstəqil politoloqların adı ilə bildirilir ki, belə vəziyyət Türkiyə ilə Suriya arasında gərginliyə səbəb ola bilər. Ancaq Türkiyə bunu hesablayıb ki, həmin addımı atıb. Əsəd belə qarşıdurmaya cəhd edə bilməz. O, faktiki olaraq, Rusiyanın dediklərilə oturub-durur. Lavrovun bu təkilifi də məhz sülhə yönəlib. Çünki onlar gözəl bilirlər ki, Türkiyə həmin bölgədən çıxan deyil, Əsəd də oradan Türkiyəni çıxarmaq gücünə sahib deyil. Buna görə də Rusiya məsələnin həllini danışıqlarda görür. Əslində, bu, Türkiyənin xeyrinə olan bir vəziyyətdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
