Fikrət Sadıqov: “Onların açıqlamalarından belə çıxır ki, Azərbaycan Ermənistanla müharibə şəraitində…”
Son aylar Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı diplomatik müstəvidə müəyyən fəallıq müşahidə olunmaqdadır. İstər Avropa İttifaqı təmsilçiləri, istərsə də Rusiya tərəfi münaqişənin tənzimlənməsi ilə bağlı müxtəlif pozitif məzmunlu fikirlər səsləndirirlər.
Xüsusən də ATƏT-in və konfliktin həllində böyük təsir vasitələrinə malik Rusiya rəsmilərinin açıqlamaları daha çox özünü göstərir. İl başlayandan Rusiya XİN rəsmiləri bununla bağlı bir sıra açıqlamalar veriblər. İlk baxışdan belə təəssürat yaranır ki, ATƏT-in Minsk Qurupu və Avropa ittifaqı münaqişənin həllinin sürətləndirilməsində qərarlıdırlar. Ancaq tərəflərin bəzi məsələlərə fərqli yanaşması təzad yaradır.
Məsələ ondadır ki, Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz və Gürcüstan üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar mətbuata açıqlamasında bildirib ki, ATƏT-in şəxsi nümayəndəsinin ofisinin genişləndirilməsinin vaxtıdır: “ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsinin ofisinin genişləndirilməsi haqqında saziş bağlamağın zamanı gəlib. Danılmazdır ki, yerlərdə gərginliyin azaldılması mülki əhali arasında qurbanların azalmasına gətirib çıxaracaq. Bu da qarşılıqlı məqbul razılaşmanın əldə olunmasını asanlaşdıracaq və mövcud status-kvonu “betonlaşdırmayacaq” .
Ancaq bundan bir müddət əvvəl Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında ATƏT müşahidə missiyasının genişləndirilməsi ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirərkən qeyd etmişdi ki, burada söhbət müşahidəçilərin sayından gedir: “Burada söhbət Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması ilə bağlı ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsinin ofisinin genişləndirilməsindən çox, təmas xəttində ATƏT müşahidəçilərinin sayının artırılmasından gedir”.
Maraqlıdır, bu cür fərqli açıqlamalar nə deməkdir və ekspertlər bunu necə şərh edirlər?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən keçmiş diplomat, politoloq Fikrət Sadıqovun sözlərinə görə, bu kimi ziddiyyətli açıqlamalar anlaşılan deyil: “Anlaşılan olmadığı üçün də insanda ikrah hissi yaradır. Ancaq buna baxmayaraq, hesab edirəm ki, belə açıqlamalara rəğmən, müəyyən mənada onların mövqeyi üst-üstə düşür. Toivo Klaar ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsinin ofisinin genişləndirilməsini deyəndə bunlar təmas xəttini nəzərdə tutur. Eyni zamanda, Lavrovun da mövqeyi məzmunca ondan ibarətdir. Sadəcə, formaca istəyir ki, bunu başqa cür ifadə etsin. İstənilən halda, hər iki yanaşmanın elə bir mənası yoxdur. Çünki onların açıqlamalarından belə çıxır ki, Azərbaycan Ermənistanla müharibə şəraitində, torpaqları işğal altında olan ölkə olaraq hələ müşahidəçilərin sayının artırılmasına şərait yaratmalıdır. Yəni cəbhə xəttində stabillik hökm sürsün və ən başlıcası, növbəti eskalasiya başlamasın. Belə çıxır ki, müşahidəçilər Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqları ilə işğal olunmamış torpaqları arasında olmalıdır. Təki müharibə baş verməsin və münaqişə yenidən hərbi müstəviyə keçməsin. İstənilən halda, hesab edirəm ki, bu cür yanaşmalar absurddur. Məsələ ondadır ki, yalnız ölkələr arasında hansısa müşahidəçilər dayana və sülhə nəzarət edə bilər. Yoxsa işğal olunmuş torpaqlarla Azərbaycan arasında olan təmas xəttinə nəzarət etmək lazım deyil. Burada, sadəcə olaraq, Ermənistana təzyiq edilməlidir ki, işğal altında olan torpaqları azad etsinlər. Bunda elə bir mürəkkəb bir şey də yoxdur. Hamı başa düşür ki, ortada beynəlxalq hüquq var. Sadəcə, işğalçı ölkəyə təzyiq göstərilməlidir. Ona görə də düşünmürəm ki, hər iki təklif bizim maraqlarımıza tam cavab verir”.
Cəmilə QARAYEVA
